Jane Grey

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jane Grey
1537 - 1554
Lady Jane Grey van de Passe.jpg
1e opvolger voor de Engelse troon
Periode 1553
Voorganger Maria
Opvolger Catherine Grey
Koningin van Engeland
Periode 1553
Voorganger Eduard VI
Opvolger Maria I
Koningin van Ierland
Periode 1553
Voorganger Eduard VI
Opvolger Maria I
Vader Henry Grey
Moeder Frances Brandon

Jane Grey (Bradgate Park, oktober 1537 - Londen, 12 februari 1554) was koningin van Engeland van 10 tot 19 juli 1553. Zij was een dochter van Henry Grey, markies van Dorset en hertog van Suffolk, die in het laatste regeringsjaar van Eduard VI veel invloed aan het hof had. Haar moeder was Frances Brandon, een kleindochter van Hendrik VII van Engeland.

Lady Jane wordt gewoonlijk niet opgenomen in de lijst van Britse vorsten, maar zij was voor korte tijd officieel wel koningin van Engeland. Zij wordt ook wel eens "The Nine Days' Queen" genoemd. Ze had aanzienlijke intellectuele gaven en sprak veel talen, waaronder Hebreeuws.[1]

Haar rechten op de troon berustten op het feit dat haar grootmoeder van moederszijde, Mary Tudor, een zuster van Hendrik VIII was. In 1546 kwam zij onder voogdijschap te staan van Catharina Parr, de laatste echtgenote van Hendrik VIII. Jane was de belangrijkste rouwdrager bij Catharina's begrafenis in 1548.

Edward Seymour had haar reeds met Eduard VI willen laten huwen (zij waren vrijwel even oud). In 1553 bewerkstelligde John Dudley, hertog van Northumberland, dat zij zijn zoon, Lord Guilford Dudley, huwde en dat Eduard VI tegelijkertijd zijn eigen halfzusters ten gunste van Jane Grey van de opvolging uitsloot. De 15-jarige Jane nam na de dood van Eduard zeer tegen haar zin de kroon aan en deed onmiddellijk afstand toen de partij die haar als instrument gebruikte niemands sympathie bleek te bezitten.

Maria Tudor bleek populairder, gedeeltelijk ook doordat men nog steeds meeleefde met het lot van haar moeder Catharina van Aragon, de eerste vrouw van Hendrik VIII. Nadat Jane was afgetreden leek het erop dat haar leven zou worden gespaard door Maria, die nu de troon had bestegen als Maria I. Zij stuurde John de Feckenham naar Lady Jane in een poging om haar te bekeren tot het katholicisme. Jane weigerde. Inmiddels streefde Maria naar een huwelijk met de Spaanse koning Filips II, en de Spanjaarden stonden erop dat Jane ter dood werd gebracht. Maria liet Northumberland onthoofden en Jane in de Tower opsluiten. Janes vader verzoende zich eerst met Maria maar nam spoedig daarop weer deel aan een opstand ten behoeve van Jane. Jane had hier geen deel aan, maar het bezegelde haar lot. Zij werd op Tower Green, in de privacy van de Tower, met een slagzwaard (net als Anna Boleyn) onthoofd, één uur nadat haar echtgenoot Guilford publiek onthoofd was op Tower Hill. Elf dagen later werd haar vader, eveneens op Tower Hill, geëxecuteerd.

Heinrich Ammann schreef een gedicht over haar. Christian Sinding zette muziek onder dat gedicht en nam het op in zijn Balladen und Lieder für eine Singstimme mit Klavierbegleitung opus 109. Arnold Schönberg gebruikte hetzelfde gedicht voor zijn Zwei Balladen für Gesang und Klavier (opus 12).

Executie van Jane Grey. Schilderij van Paul Delaroche, 1833.
Bronnen, noten en/of referenties
Engeland
Angelsaksen: Alfred de Grote · Eduard de Oudere · Æthelstan · Edmund I de Geweldige · Edred · Edwy · Edgar de Vreedzame · Eduard de Martelaar · Ethelred · Sven Gaffelbaard · Edmund II Ironside · Knoet de Grote · Harold I Hazenvoet · Hardeknoet · Eduard de Belijder · Harold II Godwinson · Edgar Ætheling
Huis Normandië: Willem I de Veroveraar · Willem II Rufus · Hendrik I Beauclerc · Stefanus · Mathilde
Huis Plantagenet: Hendrik II · Richard I Leeuwenhart · Jan zonder Land · Hendrik III · Eduard I Longshanks · Eduard II · Eduard III · Richard II · Hendrik IV Bolingbroke · Hendrik V · Hendrik VI · Eduard IV · Eduard V · Richard III
Huis Tudor: Hendrik VII · Hendrik VIII · Eduard VI · Jane Grey · Maria I · Elizabeth I
Huis Stuart: Jacobus I · Karel I
Lord Protector: Oliver Cromwell · Richard Cromwell
Huis Stuart: Karel II · Jacobus II · Willem III en Maria II · Anna
Schotland
Huis Alpin: Kenneth I · Donald I · Constantijn I · Aedh · Eochaid · Giric · Donald II · Constantijn II · Malcolm I · Indulf · Dubh · Culen · Kenneth II · Constantijn III · Kenneth III · Malcolm II
Huis Dunkeld: Duncan I
Huis Alpin: Macbeth · Lulach
Huis Dunkeld: Malcolm III · Donald III · Duncan II · Donald III · Edmund · Edgar · Alexander I · David I · Malcolm IV · Willem I · Alexander II · Alexander III · Margaretha · Jan
Huis Bruce: Robert I · David II
Huis Stuart: Robert II · Robert III · Jacobus I · Jacobus II · Jacobus III · Jacobus IV · Jacobus V · Maria I · Jacobus VI · Karel I · Karel II · Jacobus VII · Maria II
Huis Oranje-Nassau: Willem II
Huis Stuart: Anna
Groot-Brittannië
Huis Hannover: George I · George II · George III · George III
Verenigd Koninkrijk
Huis Hannover: George IV · Willem IV · Victoria
Huis Saksen-Coburg en Gotha: Eduard VII · George V
Huis Windsor: George V · Eduard VIII · George VI · Elizabeth II