Vat (eenheid)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een standaard vat

Een vat is de benaming van meerdere inhoudsmaten die tot aan de invoering van het metriek stelsel in Nederland gebruikt werden voor het meten van diverse vaste en vloeibare stoffen. In landen die het Engelse of Amerikaanse maatsysteem hanteren, is het vat (Engels: barrel, afgekort tot bbl) een standaardmaat. Tegenwoordig is het vat in het Nederlands taalgebied vooral bekend als de Amerikaanse maateenheid die gebruikt wordt als inhoudsmaat voor ruwe aardolie en is gelijk aan 42 US gallon (9.702 kubieke inch), ofwel ca. 158,99 liter.

De Amerikaanse maateenheid vindt haar oorsprong in het oorspronkelijke vervoer van aardolie en aardolieproducten, met name petroleum. Dit werd vervoerd in houten vaten, ook daar waar het overzees transport betrof. Een vat petroleum, met een specifieke massa van 0,8 kg/l, zal dus overeenkomen met 127 kg. Pas in 1886 kwam het reservoirschip, de Glückauf, in de vaart. Dit was een van de eerste tankers in de moderne zin van het woord. Enkele jaren later was het dure en gevaarlijke petroleumtransport in houten vaten verleden tijd, maar de eenheid barrel bleef bestaan.

In de olieindustrie worden geen vaten meer gebruikt maar kubieke meters (m³). Toch wordt de hoeveelheid olie nog vaak uitgedrukt in vaten of barrels. Ook de prijs van olie gaat per vat of barrel. Bij de omrekening van m³ naar barrel olie moet er ook rekening mee worden gehouden dat de barrel is gedefinieerd bij 14,696 psi en 60 °F en de m³ bij 1 atm en 15 °C (soms 20 °C). Dit negeren kan leiden tot een verschil van 0,4%.

Andere vaten[bewerken]

  • Engels biervat: 36 UK gallon (163,7 liter).
  • Amerikaans biervat: 31 US gallon (117,3 liter), het resultaat van belastingwettendefinities[bron?].
  • Amerikaans vloeistoffenvat (bier uitgezonderd): 31½ US gallon (119,2 liter), ofwel een half hogshead.
  • Amerikaans drogestoffenvat, dry barrel: 105 vaste-stoffen quarts (115,6 liter).
  • Somalisch watervat: 200 liter - wordt in de Hoorn van Afrika gebruikt om water en diesel te meten.