Afrikaans Nationaal Congres

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Afrikaans Nationaal Congres
African National Congress Flag.svg
Functiehouders
Partijvoorzitter Jacob Zuma
Mandaten
Zetels
Geschiedenis
Opgericht 8 januari 1912
Algemene gegevens
Actief in Zuid-Afrika
Hoofdkantoor Luthuli House, 54 Sauer Street, Johannesburg, Gauteng
Richting Centrum-links tot extreem-links
Ideologie Afrikaans nationalisme, sociaaldemocratie, democratisch socialisme
Kleuren zwart, groen en geel
Jongerenorganisatie ANCYL
Internationale organisatie Socialistische Internationale
Website www.anc.org.za
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Politiek in Zuid-Afrika

Flag of South Africa.svg

Dit artikel maakt deel uit van de serie:

Politiek in Zuid-Afrika


Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Zuid-Afrika

Het Afrikaans Nationaal Congres (afkorting: ANC; Engels: African National Congress; ook in het Afrikaans wordt African National Congress gezegd) is een politieke groepering, die in 1912 in Bloemfontein werd opgericht om de belangen van de zwarten in Zuid-Afrika te behartigen. De basis voor de groepering werd in 1882 gelegd met de formatie van de Native Education Association in de toenmalige Britse Kaapkolonie.

Opvattingen[bewerken]

Het ANC ziet zichzelf als een nationalistische partij van alle kleuren en voorstander van een non-raciale samenleving. In zijn Handvest van de Vrijheid (1955) worden de grondbeginselen van democratie en mensenrechten beschreven, al mag dit niet worden gezien als een blauwdruk voor socialisme.

Geschiedenis[bewerken]

De organisatie werd gesticht op 8 januari 1912 als South African Native National Congress (SANNC) aan de Waaihoek Wesleyan Church in Bloemfontein, met als doel meer rechten te bekomen voor de zwarte bevolking van Zuid-Afrika. John Dube, de eerste voorzitter, en dichter en schrijver Sol Plaatje waren bij de oprichters. De organisatie kreeg de naam ANC in 1923 en richtte een militaire vleugel op, de Umkhonto we Sizwe (Speer van de Natie) in 1961.

Van herkomst is het ANC voornamelijk een Xhosa-beweging. De "Defiance Campaign" is het eerste grote georganiseerde geweldloze verzet, georganiseerd door het ANC en veroorzaakte een enorme toeloop van ANC-leden, behalve Xhosa ook van andere stammen. Ook begon het ANC samen te werken met blanken die ook tegen de apartheid streden, waaronder blanke leden van de Zuid-Afrikaanse Communistische Partij (SACP).

In 1961 werd het ANC in Zuid-Afrika verboden. In 1964 werd ANC-leider Nelson Mandela, symbool van het verzet tegen de apartheid, verbannen naar Robbeneiland, tot zijn vrijlating in 1990.

Tot 1988 werd het ANC door het Amerikaans Congres van de Verenigde Staten officieel beschouwd als terroristische organisatie. Tot 27 juli 2008 werden Nelson Mandela en andere ANC-politici nog opgevoerd op de officiële lijst van degenen die door het Congres van de VS als terroristen beschouwd worden. Na bekendwording verdwenen hun namen van de terroristenlijst.[1]

Het ANC werkte in zijn strijd tegen de apartheid samen met de SACP en andere lokale antiracistische partijen, zoals het Pan-African Congress (PAC). Tot 1994 werd de strijd tegen apartheid gebaseerd op actie voor gelijke rechten voor zowel blanken als zwarten. Tegenwoordig is de partij ANC officieel lid van de Socialistische Internationale en voorstander van democratisch socialisme.

Op 2 februari 1990 verklaarde president F.W. de Klerk in zijn traditionele openingstoespraak voor het parlement de opheffing van het verbod op het ANC, het PAC, de Communistische Partij en 31 andere verboden organisaties. Bij de vrije verkiezingen in 1994 behaalde de partij onder aanvoering van Mandela een grote overwinning en nam sindsdien deel aan de nationale eenheidsregering. Het ANC werkte nauw samen met de Afrikaanse Nuwe Nasionale Party, opvolger van de Nasionale Party. Na 2005 stapten een aantal NNP-leden zelfs over naar het ANC.

Sinds de eerste vrije verkiezingen van 1994 levert het ANC de president van het land. Dit waren achtereenvolgens Nelson Mandela, Thabo Mbeki, Kgalema Motlanthe en Jacob Zuma.

Verkiezingsuitslagen sinds 1994[bewerken]

Jaar stemmen  % zetels
2014 11.436.921 62,15% 249
2009 11.650.748 65.90% 264
2004 10.880.915 69.69% 279
1999 10.601.330 66.35% 266
1994 12.237.655 62.65% 252

Kritiek[bewerken]

ANC-voorzitter Jacob Zuma werd aangeklaagd wegens corruptie, en geldt als populist[bron?].

De anglicaanse ex-bisschop Desmond Tutu kritiseert het ANC fel vanwege de 'stille diplomatie' tegen het Zimbabwaanse regime van Robert Mugabe en de toename van de tegenstellingen tussen arm en rijk in Zuid-Afrika.

Ook in de Westerse wereld is soms kritiek op het ANC te horen. Ten eerste kreeg de regering-Mbeki kritiek wegens haar ineffectieve aidsbeleid. Ten tweede zou ze de haat tegen blanken niet voldoende bestrijden en overvallen op blanke boeren.

In 2006 kreeg Jacob Zuma heel wat kritiek met het zingen van het lied Umshini wami, wat vertaald uit het Zulu Breng me mijn machinegeweer betekent. Hij verklaarde echter wel dat dit lied voor hem geen aansporing tot geweld betekent.[2].

De voormalige jeugdleider van het ANC Julius Malema en huidig president Zuma werden ook bekritiseerd voor het zingen van het lied dubul' ibhunu wat Schiet een Boer betekent.[3] Het ANC verdedigde dit gedrag.[4]

Sleutelfiguren binnen het ANC[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Noot