Amazone (rivier)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Amazone (rivier)
Lengte	~6530[1] km
Hoogte van de bron	5200 m
Debiet	190.000 m³/s
Stroomgebied	6.915.000 km²
Van	Andes, Peru
Naar	Atlantische oceaan
Stroomt door	Peru - Brazilië - Bolivia - Columbia - Ecuador
Satellietfoto van de Amazone De oorsprong van de Amazone bij Mismi in de Andes, gemarkeerd door een houten kruis De Amazone bij Manaus

Zie ook: Portaal Brazilië

De Amazone is de op één na langste rivier ter wereld, en met afstand de waterrijkste, de rivier bevat namelijk eenvijfde van het natuurlijke zoetwater ter wereld. De rivier heeft een totale lengte van ~6530 km^[1], ontspringt in Peru en komt uit in de Atlantische Oceaan in Brazilië. De rivier stroomt voor het grootste gedeelte door het Amazonebekken en het Amazoneregenwoud. De rivier is op sommige plaatsen heel breed, de grootste breedte is 40 km, tijdens de regentijd.

Inhoud 1 Loop 1.1 Bovenloop 1.2 Middenloop 1.3 Monding 2 Kleur van de zijrivieren 3 Discussie over de lengte 4 Naam 5 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerken] Loop

[bewerken] Bovenloop

De Amazone ontspringt op 5200 meter hoogte in de sneeuw van de Andes. De in Peru gelegen gletsjer die als bron van de Amazone wordt gezien, ligt op maar 190 km van de Grote Oceaan, tegenover duizenden kilometer van de Atlantische Oceaan. Al snel krijgt de Amazone, die dan nog verschillende namen draagt, waarvan de Marañón de bekendste is, gezelschap van tientallen andere rivieren voordat zij in Brazilië is aanbeland, hiervan is de Ucayali de grootste. Eenmaal in Brazilië aangekomen is de Amazone uitgegroeid tot een reusachtige waterstroom die rustig zijn weg zoekt door het Amazonebekken.

[bewerken] Middenloop

Verder stroomafwaarts krijgt zij vanuit het noorden een enorme wateraanvoer vanuit het Hoogland van Guyana te verwerken, waarvan de Rio Negro, die bij de Encontro das Águas (ontmoeting van wateren) in de Amazone uitmondt, de grootste leverancier is. Uit het zuiden krijgt zij eveneens een zeer grote aanvoer van water te verwerken uit het Hoogland van Bolivia en het Hoogland van Brazilië. Dit zijn de Rio Purús en vooral de Rio Madeira die hier aan bijdragen.

[bewerken] Monding

Als de Amazone uiteindelijk in de Atlantische Oceaan stroomt heeft zij het water afgevoerd van ruim 1100 zijrivieren. Per seconde brengt de Amazone op deze wijze maar liefst 190.000 kubieke meter water naar de oceaan. Deze waterstroom heeft in de loop van miljoenen jaren een geul op de oceaanbodem uitgesleten van enkele honderden kilometers lengte en het geelkleurige water van de Amazone is te onderscheiden van gewoon zeewater tot 320 kilometer uit de kust.

[bewerken] Kleur van de zijrivieren

Het stelsel van de vele zijrivieren van de Amazone valt in twee soorten uiteen. De gele rivieren en de blauwzwarte rivieren. De gele rivieren komen uit het zuid-oosten van het Amazonebekken en ontspringen in de Andes van Peru. Deze zijrivieren voeren veel sediment aan afkomstig van snelstromende bergriviertjes. De donkere zijrivieren komen uit het noorden van het Amazonegebied in gebieden zoals het Hoogland van Guyana, tropisch en relatief vlak gebied, en daarom weinig erosie. De Rio Negro is daar een voorbeeld van.

[bewerken] Discussie over de lengte

De meerderheid van de gezaghebbende geografische instanties beschouwen de Amazone als de op een na langste rivier ter wereld. De lengte van de Amazone is echter door verschillende geografen vastgesteld, waarvan de resultaten tussen de 6259 km en 6800 km liggen. Omdat de resultaten van de verschillende metingen van de Afrikaanse rivier de Nijl tussen de 5499 km en 6695 km liggen, beschouwt een kleine minderheid de Amazone als de langste rivier ter wereld. De verschillen tussen deze metingen zijn dikwijls het resultaat van verschillende definities.

In juni 2007 beweerden enkele Braziliaanse wetenschappers dat de bron van de Amazone in het zuiden van Peru ligt en niet in het noorden van Peru, waardoor de Amazone een lengte zal hebben van 6800 km^[2]. Wanneer deze bewering door de meerderheid van de gezaghebbende instanties wordt overgenomen zal de Amazone de langste rivier ter wereld zijn.

[bewerken] Naam

Toen de conquistador Francisco de Orellana in 1541 met enkele honderden manschappen de rivier afvoer die later Amazone genoemd zou worden, dacht hij op een bepaald moment dat de krijgers, die hem en zijn manschappen met vergiftigde pijlen bestookten, vrouwen waren. In het reisverslag werden zij "Amazonen" genoemd, en vervolgens werd de rivier hiernaar vernoemd.