Isfahan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige provincie, zie Isfahan (provincie).
Isfahan
اصفهان
Plaats in Iran Vlag van Iran
Isfahan
Isfahan
Situering
Provincie (ostān) Isfahan
Coördinaten 32° 42′ NB, 51° 43′ OL
Algemeen
Inwoners (2000) 2.540.000
Foto's
Tekening uit 1703 van de VOC
Tekening uit 1703 van de VOC
Portaal  Portaalicoon   Azië

Isfahan of Esfahan (Perzisch: اصفهان) is een stad in Iran met 2,54 miljoen inwoners (2000) en is daarmee de op twee na grootste stad van het land. De stad ligt ongeveer 340 km ten zuiden van Teheran. Het is de hoofdstad van de gelijknamige provincie Isfahan.

De stad ligt in een oase op het hoogland van Iran, aan de noordoever van de Zayandeh Rud.

Geschiedenis[bewerken]

De stad bestond al in de oudheid en stond toen bekend als Aspadana. In de tijd van de Parthen was het de hoofdstad van de provincie Boven-Perzië van dat rijk.

Tijdens de Babylonische ballingschap werden ook Joden naar Isfahan verplaatst. Nog steeds woont er een kleine joodse gemeenschap in de stad.

De Arabieren veroverden de stad in het jaar 643. De stad behield een belangrijke functie. De ligging aan de zijderoute maakt dat de stad bekend raakt om zijn zijde.

Isfahan werd in de 11e eeuw, ten tijde van de dynastie van de Seltsjoeken, de hoofdstad van Perzië. Toentertijd leefde ook de beroemde arts/filosoof Avicenna in Isfahan. In de dertiende eeuw veroverden de Mongolen de stad en verwoestten haar grotendeels. In oktober of november 1387 trok Timoer Lenk naar Isfahan. Uit angst gaf de gouverneur van de stad zich onmiddellijk over. 's Nachts kwam de bevolking echter in opstand waarop Timoers soldaten reageerden door het ombrengen van de 70.000 inwoners en het verwoesten van de stad.

Onder de Safaviden werd Isfahan in 1598 echter opnieuw de hoofdstad van Perzië. De stad kwam tot bloei onder sjah Abbas I de Grote. In deze periode werden de belangrijkste bouwwerken gebouwd, zoals het plein Meidan Emam. De bevolking van de stad was toen ongeveer 1 miljoen inwoners. Abbas I verplaatste veel groepen handelaars naar zijn nieuwe hoofdstad, waaronder ook veel Armeniërs en Joden die vrijelijk hun godsdienst mochten belijden. De Perzen noemden het toen zelf 'Nesf-e-Jahan', 'de halve wereld', waarmee ze bedoelden dat als je het gezien had, je de halve wereld gezien had. De Nederlandse VOC had van 1623 tot 1638 een handelspost in Isfahan.

Deze bloeiperiode duurde totdat de Afghanen de stad in 1722 veroverden en de stad grotendeels verwoestten. Shiraz werd hierop de hoofdstad van Perzië. In 1729 werden de Afghanen weliswaar verdreven, maar de stad kreeg nooit meer zijn oude status. Mashhad, Shiraz en later Teheran werden hierna de hoofdsteden van Iran.

Gebouwen[bewerken]

Meidan Emam in Isfahan

Meidan Emam of het "Imam Plein" is het centrale plein van Isfahan. Het is één van de grootste pleinen ter wereld.

Aan dit plein liggen twee beroemde moskeeën: de Masjid-i-Sjah, die met kleurrijke tegels bekleed is, en de Masjid-i-Sjeik-Lutfullah, een moskee met een beroemde blauwe koepel. Ook ligt aan dit plein het Ali Qapupaleis.

Andere bezienswaardigheden in Isfahan zijn:

Daarnaast is ook de Armeense wijk Nieuw-Julfa bekend. Sjah Abbas I verplaatste zo'n 3000 Armeniërs naar Isfahan om de handel te bevorderen. Zij waren vrij om hun religie te belijden en bouwden onder andere de Vank, een Armeense kathedraal. De kerk is van binnen volledig beschilderd met christelijke kunst in de stijl van de renaissance.

Door UNESCO werd het plein Meidan Emam en de omliggende gebouwen tot Werelderfgoed verklaard in 1979.

Economie[bewerken]

De stad is vanouds een handelsstad. In de stad is veel textielindustrie, waaronder ook zijde en Perzische tapijten.

In de omgeving van de stad vindt veel landbouw plaats, waaronder katoen, graan en tabak.

Transport[bewerken]

De stad heeft zowel spoor- als wegverbindingen met de rest van Iran. De stad heeft een internationale luchthaven en binnenkort wordt de metro opgeleverd.

Universiteiten[bewerken]

Naast religieuze opleidingen, heeft Isfahan 13 universiteiten.

Kerncentrale[bewerken]

Net buiten Isfahan bevindt zich ook een kerncentrale. Iran beweert dat deze centrale nodig is voor de elektriciteitsvoorziening. Sommige westerse landen verdenken Iran ervan met behulp van de centrale plutonium te willen opwerken voor kernwapens.

Partnersteden[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • De stad Isfahan heeft een aantal Nederlandse schrijvers/dichters in hun werken geïnspireerd. De naam van deze stad ("Ispahaan") komt voor in het bekende gedicht "De tuinman en de dood" van Pieter Nicolaas van Eyck. Tevens schreef Tommy Wieringa een boek met reisverslagen, getiteld "Ik was nooit in Isfahaan", en Cees Nooteboom schreef "Een avond in Isfahan" waarin hij vertelt over zijn reizen door (onder meer) Iran en Isfahan. Ook komt de stad voor in de novelle De kraai, het boekenweekgeschenk van 2011, van Kader Abdolah.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Galerij[bewerken]

Chehel Sotoon-paleis
Brug Si-o-se Pol in Isfahan