Herman Hertzberger

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Herman Hertzberger
Persoonsinformatie
Nationaliteit Nederlands
Geboortedatum 6 juli 1932
Geboorteplaats Amsterdam
Werken
Belangrijke gebouwen Centraal Beheergebouw , Chassé Theater
RKD-profiel

Herman Hertzberger (Amsterdam, 6 juli 1932) is een Nederlands architect. Hij is de broer van violiste Jeannelotte Hertzberger en Paul Hertzberger.

Inhoud

Biografie [bewerken]

Hertzberger studeerde aan de Technische Hogeschool in Delft, waar hij in 1958 afstudeerde. Meteen na zijn studie zette hij zijn eigen bureau op, en van 1959 tot 1964 zat hij in de redactie van het tijdschrift Forum, samen met Aldo van Eyck, Jaap Bakema en anderen. Van 1959 tot 1969 was hij docent aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam en van 1970 tot 1999 hoogleraar aan de TU Delft. Daarnaast vervulde hij vele gastdocentschappen aan verschillende onderwijsinstellingen in Europa, Verenigde Staten en Canada.

Hertzberger is altijd trouw gebleven aan "Het verhaal van een andere gedachte", het manifest waarmee in 1959 een nieuwe redactie aantrad van het tijdschrift Forum. Die "andere gedachte" verzette zich tegen het bloedeloze functionalisme van de wederopbouw dat, aldus de redactie, tot een kille en fantasieloze architectuur had geleid. Meer dan een architectuur en stedenbouw van functies stond zij een architectuur van (menselijke) relaties voor; een architectuur van ontmoeting en vervlechting.

Hertzberger neemt dit principe in zijn eerste ontwerpen als uitgangspunt; altijd proberen zijn ontwerpen het ontmoeten van mensen te stimuleren en een meervoudig gebruik van de architectuur mogelijk te maken. De ontwerpfilosofie die hij daarbij hanteerde wordt ook wel structuralisme genoemd.

Het duidelijkst zien we dat in zijn bekendste ontwerp: het Centraal Beheergebouw in Apeldoorn. Dit was destijds een revolutionair ontwerp. Door de open structuur voldoet het nog steeds aan de veranderende eisen van werken in een kantooromgeving.[bron?] Een structuur die ruimte biedt aan kleinere ontmoetings- en kantoorwerkplekken die (zowel horizontaal als verticaal) in open verbinding met elkaar staan. Het interieur oogt informeel en het gebouw viel op ten opzichte van de cellenkantoortjes die op dat moment gebruikelijk waren. Wanneer Centraal Beheer het pand ontruimd heeft, zal het mogelijk worden gesloopt.

Het opbouwen van het geheel uit kleinere eenheden, had tot gevolg dat er over die kleinste eenheid (de mens binnen de organisatie) gericht werd nagedacht. Daarbij moet worden vermeld dat het aanvankelijk de bedoeling was dat de centrale ruimte van het gebouw, dat plaatselijk de bijnaam 'de Apenrots' heeft gekregen, een belangrijke schakel zou vormen in het stedelijk voetgangersnetwerk van het centrum van Apeldoorn, waarbij het de bedoeling was station Apeldoorn naast dit gebouw te plaatsen. De beslissing van het stadsbestuur om daarvan af te zien heeft volgens sommige stedenbouwkundigen afbreuk gedaan aan het gebouw, dat nog geruime tijd geïsoleerd heeft gestaan van andere kantoorgebouwen.

Hoewel Hertzberger ook in de jaren daarna sterk vanuit het kleine naar het grote ontwerpt krijgt ook de buitenkant van het gebouw, de manier waarop het zich verhoudt tot de context steeds meer aandacht. In de jaren tachtig en negentig laat Hertzberger vooral van zich horen door een aantal bijzondere scholen en aantal theaters.

In de jaren negentig komen er ook opdrachten uit het buitenland (vooral Duitsland). Begin 2005 wint zijn bureau een prijsvraag voor een nieuwe school in de buitenwijken van Rome.

Hertzberger ontving verschillende nationale en internationale prijzen en onderscheidingen, waaronder twee keer de scholenbouwprijs (2000 en 2004) en de Oeuvreprijs Architectuur van het Fonds BKVB in 2004. Eveneens in 2004 een Honorary Fellowship van het American Institute of Architects. Uit het juryrapport: "... he has changed the way other architects view large urban projects by his mastery of making places human in scale."

Het structuralisme van zijn vroege werk heeft hij sinds zijn ontwerp voor het Chassé Theater in Breda (1995) volledig van zich afgeschud. Met meer vrijheid hanteert hij grote en kleine maten, maar de gebruikers van het gebouw zouden steeds uitgangspunt blijven. De ontwikkeling in zijn werk is goed te zien in Apeldoorn waar naast zijn vroege hoogtepunt, Centraal Beheer (inclusief verbouwing uit 1995), in 2004 het CODA (Cultuur Onder Dak Apeldoorn) in gebruik werd genomen en in 2005 het vernieuwde en uitgebreide theater Orpheus zijn deuren heeft geopend.

Enkele werken [bewerken]

Chassé Theater in Breda

Bibliografie [bewerken]

  • Het Openbare Rijk (Herman Hertzberger, TH Delft, 1984)
  • Ruimte Maken, Ruimte Laten (Herman Hertzberger, TH Delft, 1984)
  • Uitnodigende Vorm (Herman Hertzberger, TU Delft, 1988)
  • Herman Hertzberger 1959-86, Buildings and Projects (Arnulf Lüchinger, Arch-Edition, 1987)
  • Herman Hertzberger Architect (Wessel Reinink, Uitgeverij 010, 1990)
  • Herman Hertzberger 1959-1990 (A+U Extra Edition, April 1991)
  • Lessons for Students in Architecture (Herman Hertzberger, Uitgeverij 010, 1991)
  • Herman Hertzberger, Projekte 1990-1995 (Architectuurstudio Herman Hertzberger, Uitgeverij 010, 1995)
  • Herman Hertzberger (Herman van Bergeijk, Birkhauser Verlag, 1997)
  • De Ruimte van de Architect (Herman Hertzberger, Uitgeverij 010, 1999)
  • Articulations (Herman Hertzberger, Prestel Verlag, 2002)
  • Cultuur onder dak, Herman Hertzberger & Apeldoorn (Architectuurstudio Herman Hertzberger, Uitgeverij 010, 2004)
  • De Theaters van Herman Hertzberger (Architectuurstudio Herman Hertzberger, Uitgeverij 010, 2005)
  • Dubbeltoren Waternet (Architectuurstudio Herman Hertzberger, Uitgeverij 010, 2006)
  • Hertzberger's Amsterdam (ARCAM, Maarten Kloos, Maaike Behm, ARCAM/Architectura & Natura Press, 2007)
  • Ruimte en Leren (Herman Hertzberger, Uitgeverij 010, 2008)
  • All the schools (Herman Hertzberger, Uitgeverij 010, 2009)

Zie ook [bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Wolfgang Till Busse: Moderne Architektur in Köln 1990-2010. Gaasterland-Verlag, Köln 2011, ISBN 978-3-935873-37-6

Externe link [bewerken]