Generalitat de Catalunya

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wapen van de Generalitat de Catalunya
Historisch zegel uit de 15de eeuw

De Generalitat de Catalunya (Nederlands: Generaliteit van Catalonië) is de naam van de regering en de administratie van de autonome regio Catalonië binnen het Spaanse koninkrijk. De instelling die in de loop der tijden zeer geëvolueerd is, heeft wortels tot in de dertiende eeuw.

Geschiedenis[bewerken]

De naam Generalitat stamt af van een middeleeuws instituut dat over Catalonië regeerde ten tijde van het Koninkrijk Catalonië-Aragón. Vanaf de dertiende eeuw kwamen de Staten Generaal Lo General regelmatig samen om de belastingen vast te leggen. Tijdens de Staten van 1359 werd Berenguer de Cruïlles verkozen als eerste president. Vanaf 1362 na de Staten Generaal van Montsó werd de Generalitat een permanente administratieve instelling. De term heeft dezelfde oorsprong als de Nederlandse woorden Generaliteit en Staten Generaal, als de overkoepelende bestuursorganisatie boven de lokale besturen, in het Catalaans lo particular of de Staten Provinciaal.

De historische Generalitat werd in 1714 door Filips V van Spanje afgeschaft. Volgens de politieke constellatie werden van dan af diverse pogingen gedaan om de Generalitat opnieuw op te richten. Van dan af werd het herstellen van de voormalige rechten het belangrijkste strijdpunt van de Catalaanse beweging. Een eerste was de Junta Superior de Govern del Principat de Catalunya (1808-1812) tijdens de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog. Een tweede was de Mancomunitat onder het Koninkrijk Spanje (1874-1931) die van 1914 tot 1925 regeerde.

In 1931 ten slotte richtte Francesc Macià de eerste moderne Generalitat, een instelling die tot aan het einde van de Spaanse Burgeroorlog behouden bleef, op. Onder de dictatuur van Francisco Franco werden alle regionale instellingen afgeschaft en ging de Catalaanse regering in ballingschap. In 1940 werd de eerste verkozen president van de republikeinse Generalitat, Lluís Companys i Jover in Frankrijk door de Gestapo aangehouden en aan Spanje uitgeleverd waar hij na een schertsproces voor een militaire rechtbank aan de rand van een massagraf in het Kasteel van Montjuïc gefusilleerd werd .

De hedendaagse Generalitat[bewerken]

Toen Franco in 1975 overleed en de overgang naar het huidig democratisch systeem zich realiseerde, kwam de laatste president, Josep Tarradellas i Joan, in 1977 uit ballingschap terug. Op 17 oktober 1977 werd Tarradellas officieel herbenoemd en zou hij gedurende 3 jaar, tot de eerste Catalaanse autonome verkiezingen, een regering van nationale eenheid vormen, die onder andere de taak kreeg een nieuw autonomiestatuut te redigeren. Volgens artikel 68 en volgende van de Spaanse grondwet van het huidige Statuut van Autonomie van Catalonië[1] bestaat de Generalitat uit een parlement (el Parlament de Catalunya), een president (la Presidència de la Generalitat) en een uitvoerende raad of regering (el Consell Executiu o Govern). Tijdens de 23 jaar van zijn mandaat speelde Jordi Pujol i Soley, de eerste democratisch verkozen president na de dictatuur, een belangrijke rol in de wederopbouw van de Catalaanse instellingen.

Het gekozen parlement (135 zetels) is het wetgevend orgaan van de autonome regio. De president en de regering vormen gezamenlijk de uitvoerende macht en worden door het parlement gekozen. In de regeerperiode 2012-2016 telt de Generalitat, naast het departement van de president en de vicepresident, 11 departementen (ministeries). De in 2010 voor het eerst gekozen president van de Generalitat, Artur Mas i Gavarró, is de 129e president van Catalonië.

De Generalitat zetelt in het Palau de la Generalitat aan de Plaça Sant Jaume in Barcelona.

Hedendaagse presidenten van de Generalitat[bewerken]

Tweede Spaanse Republiek
in ballingschap
tijdens de Spaanse democratische overgang
door het parlement verkozen

Externe links[bewerken]

Verwijzing[bewerken]

  1. (ca) L'Estatut d'autonomia de Catalunya, officiële tekst van de wet.