Dichloor

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Chloorgas)
Ga naar: navigatie, zoeken
Dichloor
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van dichloor
Structuurformule van dichloor
Chloorgas in een fles
Chloorgas in een fles
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)		 Cl2
IUPAC-naam dichloor
Andere namen moleculair chloor, chloorgas, bertholiet
Molmassa 70,906 g/mol
SMILES
ClCl
InChI
1/Cl2/c1-2
CAS-nummer 7782-50-5
EG-nummer 231-959-5
PubChem 24526
Beschrijving Geelgroen prikkelend gas
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Oxiderend Drukhouder Toxisch Milieugevaarlijk
Gevaar
H-zinnen H270 - H280 - H315 - H319 - H331 - H335 - H400
EUH-zinnen geen
P-zinnen P220 - P261 - P273 - P305+P351+P338 - P311 - P410+P403
EG-Index-nummer 017-001-00-7
VN-nummer 1017
ADR-klasse Gevarenklasse 2.3 en 8
MAC-waarde 1,5 mg/m3[1]
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand gasvormig
Kleur geelgroen
Dichtheid (bij 0°C) 3,2149 × 10-3[1] g/cm³
Smeltpunt -100,98[1] °C
Kookpunt -34,0[1] °C
Dampdruk 677,6 × 103[1] Pa
Oplosbaarheid in water 7,3[1] g/L
Matig oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar)
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Dichloor of moleculair chloor (Cl2) is de belangrijkste enkelvoudige stof van het element chloor. Het is bij normale druk en temperatuur een geelgroen (χλωρος, chloros betekent geelgroenig in het Grieks) prikkelend en giftig gas met een sterke geur. Het wordt ook wel chloorgas genoemd en komt door zijn hoge reactiviteit niet in de aardatmosfeer voor.

Inhoud

Eigenschappen [bewerken]

Chloorgas is irriterend voor ogen en luchtwegen en kan brandwonden veroorzaken op de huid. Bij een concentratie van slechts 3,5 ppm is dichloor al te herkennen aan de geur; dichloor kan acuut dodelijk zijn bij 1000 ppm maar langdurige blootstelling (40 uur per week) mag niet hoger zijn dan 0,5 ppm.

Dichloor vervalt door een fotolytische initiatiereactie tot chloorradicalen (Cl.). Daglicht is genoeg om deze reactie in gang te zetten (chloorknalgas). Het gevaar van deze radicalen is dat ze uiterst reactief zijn en verbindingen aan kunnen gaan met organische stoffen.

Bij het mengen van bleekloog met urine, zoutzuur of andere zure schoonmaakmiddelen kunnen zich giftige mengsels vormen van chloorgas en stikstoftrichloride.[2] Om die reden is het beter deze combinaties te vermijden.

Dichloor wordt gemakkelijk gereduceerd tot chloride-ionen (E° = + 1,36 V) en is dan ook een sterke oxidator.

Dichloor is oplosbaar in water. Zo'n oplossing wordt chloorwater genoemd.

Chloorgas heeft een 2,5 maal grotere dichtheid dan lucht.

Synthese [bewerken]

Dichloor kan bereid worden door elektrolyse van een natriumchloride-oplossing:

\mathrm{2\ Cl^-\ +\ 2\ H_2O\longrightarrow\ 2\ OH^-\ +\ Cl_2\ +\ H_2}

Elektrolysemethoden [bewerken]

Schema van membraanelektrolyse: links wordt geconcentreerde zoutoplossing toegevoerd, verdunde zoutoplossing afgevoerd en ontwijkt aan de anode dichloor; rechts wordt water toegevoerd, natronloog afgevoerd en ontwijkt aan de kathode waterstof. Enkel natriumionen gaan van links naar rechts doorheen het membraan.

Bij elektrolyse moet het dichloor weggehouden worden van het waterstof, zoniet ontstaat het explosieve chloorknalgas. Het dichloor moet ook weggehouden worden van het hydroxide OH-, zoniet ontstaat ongewenst hypochloriet. Om het dichloor afgescheiden te houden, bestaan er drie methoden:

Productie in Nederland [bewerken]

Chloor werd en wordt in Nederland geproduceerd op de volgende locaties:

Productie in België [bewerken]

Chloor wordt in België geproduceerd op de volgende plaatsen:

Toepassingen [bewerken]

Dichloor is een veelgebruikte grondstof in de chemische industrie voor de productie van een breed scala aan producten. Vooral de industriële productie van waterstofchloride uit diwaterstof en dichloor is belangrijk:

\mathrm{Cl_2\ +\ H_2\longrightarrow\ 2\ HCl}

Ook de elektrofiele additie van dichloor aan alkenen is uitermate belangrijk. Etheen kan op die manier omgezet worden in 1,2-dichloorethaan, dat dan verder kan omgezet worden in chlooretheen (vinylchloride), het monomeer van PVC.

\mathrm{H_2C{=}CH_2\ +\ Cl_2\longrightarrow\ C_2H_4Cl_2}

Chloorwater wordt gebruikt als desinfecterend middel.

Chloorgas werd in de Eerste Wereldoorlog op 22 april 1915 door de Duitse troepen voor het eerst als strijdgas ingezet in Ieper.[3] Het werd tijdens die oorlog regelmatig gebruikt, ook door de geallieerden. Het gas is zwaarder dan lucht en bleef dus in de loopgraven hangen. Chloorgas tast de slijmvliezen aan, dus ook de luchtwegen en de longen. Bij ernstige aantasting ervan treedt verstikking op door het opzwellen van de slijmvliezen. De MAC-waarde is 1,5 mg/m³. De opvolger van chloorgas (in juli 1917) was mosterdgas.

Nog steeds wordt chloorgas gebruikt als chemisch wapen. De Tamil Tijgers hebben het bijvoorbeeld ingezet tegen het Sri Lankaanse regeringsleger in 1990[4] en het werd in 2007 ook gebruikt als terreurwapen door Iraakse rebellen.[5]

Zie ook [bewerken]

Externe links [bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. ↑ a b c d e f (en) Gegevens van dichloor in de GESTIS-stoffendatabank van het Duitse Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA) (geraadpleegd op 15 december 2008) (JavaScript vereist)
  2. ↑ BBC - h2g2 - The Dangers of Mixing Bleach and Ammonia - A795611
  3. ↑ De oorlog van de uitvinders
  4. ↑ WMD Insights
  5. ↑ WMD Insights
Diatomisch chemisch element

Waterstof (H2) · Stikstof (N2) · Fosfor (P2) · Zuurstof (O2) · Fluor (F2) · Chloor (Cl2) · Broom (Br2) · Jood (I2)
Chemische wapens
Zuurstofverdringende gassen: Cyanogeenchloride (CK) · Blauwzuur (AC) · Koolstofmonoxide
Blaartrekkende gassen: Lewisiet (L) · Zwavel-mosterdgas (HD, H, HT, HL, HQ) · Stikstof-mosterdgas (HN1, HN2, HN3)
Zenuwgassen: G-Agents: Tabun (GA) · Sarin (GB) · Soman (GD) · Cyclosarin (GF) · V-Agents: VE · VG · VM · VX
Verstikkende gassen: Chloorgas · Chloorpicrine (PS) · Fosgeen (CG) · Difosgeen (DP)
Irritantia: Agent 15 (BZ) · KOLOKOL-1
Traangassen: Pepperspray (OC) · CS-gas · CN-gas · CR-gas
Overgenomen van "http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dichloor&oldid=37591430"