Salafisme

Salafisme (ook wel gespeld als salafiyyah of selefie) of athary is een fundamentalistische stroming binnen de islam. Het woord is afgeleid van het Arabische woord salaf (سلف), dat "voorouders", "voorganger" en "vroegere generatie" betekent.

Beginselen

De beweging is geïnspireerd op de eerste generaties moslims uit de begintijd van de islam. Salafisten beschouwen de eerste drie generaties moslims, Mohammeds vrienden (de sahabah) en de twee volgende generaties, de Tabi‘in en de Taba‘ at-Tabi‘in, als leidraad hoe islam moet worden betracht. Dit beginsel gaat terug op de volgende Sunni Hadith van Mohammed:

Mijn generatie is de beste, dan die volgende en daarna de daaropvolgende (dus de eerste drie generaties van moslims).

Alleen de Koran zelf, de uitspraken van Mohammed, de Hadith en de uitspraken (athaar) van de sahaba - de metgezellen van Mohammed - worden door hen als gezaghebbend beschouwd. Daarom wordt salafisme wel gezien als een vereenvoudigde versie van de islam, met maar een paar geboden en gebruiken.

De stroming is puriteins in de zin dat zij een vrij strikte naleving van de wetten uit deze periode en van de salaf voor ogen heeft. Deze niet-geestelijke salafisten passen die islamitische wetten toe door eerst een salafigeleerde te consulteren.

Alle salafigeleerden (zoals onder anderen Muhammad Nasiruddin al-Albani, Muhammad ibn al Uthaymeen, Abd al-Aziz ibn Abd Allah ibn Baaz en Abdul-Azeez ibn Abdullaah Aal ash-Shaikh) zijn unaniem tegen de zogeheten jihad die hedendaags veelal gepleegd wordt. Deze geleerden vinden dat "geen enkel individu het recht heeft om de wet in eigen hand te nemen, maakt niet uit wat voor een situatie het is. Zoals ook de metgezellen van Mohammed nooit iemand van hun vijanden gedood hebben, zelfs niet tijdens de hevige scheldbuien die ze over hun gestort kregen in de eerste dertien jaar van Mohammeds dawah in Mekka. Evenmin hebben zij iemand gedood als vergelding toen Mohammed werd bekogeld met stenen bij Taif."

In de laatste jaren zijn de salafisten vals geassocieerd met "jihadi" salafisme van Al Qaeda, en gerelateerde groepen die oproepen tot het vermoorden van burgers, tot het afkeuren van vele moslimgroepen en -overheden, hieronder ook de Saoedische overheid. Deze beschuldigingen hebben deels te maken met de wortels die het salafisme heeft in het wahabisme. Een duidelijk verschil tussen beide stromingen kan er niet gemaakt worden waardoor de media snel beide groepen als één zien.

Aanhangers van deze stroming die zijn wortels heeft in het wahabisme noemen zichzelf onterecht de ahl-as sunnah wal djama'ah, wat zoveel betekent als de mensen van de soenna en de meerderheid, of de ahlulhadith, betekent mensen van de Hadith. Omdat de salafi-stroming geen meerderheid is in de soennitische stroming kan het nooit ahl-as sunnah wal djama'ah zijn.

Wahabisme

Het wahabisme in Saoedi-Arabië is een soortgelijke stroming, hoewel salafisten (Arabisch: salafiyyoen) zich nooit wahabieten zullen noemen, omdat dit duidt op persoonsverheerlijking (namelijk die van Mohammed ibn Abdul-Wahhab). Deze term wordt vooral gebruikt onder de westerse islamologen en oriëntalisten.

Salafisme in Nederland

In september 2007 werd door minister van Binnenlandse Zaken Ter Horst bekendgemaakt dat in Nederland tussen de 20.000 en 30.000 mensen mogelijk te beïnvloeden zijn door deze stroming binnen de islam. Er zijn zo'n 2500 potentiële activisten. Volgens onderzoek van de Universiteit van Amsterdam uit 2010 is er geen radicalisering in deze groep te constateren.

Het aantal moskeeën en islamitische instellingen dat onder invloed staat van salafistische centra, neemt toe. Salafistische predikers roepen meestal niet op tot geweld, maar de AIVD beschouwt de salafistische stroming toch als ongewenst. De boodschap is volgens de dienst onverdraagzaam en werkt integratie tegen.

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• Islam - Personen en begrippen van A tot Z. Uitgeverij Spectrum 2000