Sassaniden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Het Middellandse Zeegebied in de eerste helft van de zesde eeuw met daarop ook het rijk van de Sassaniden.

Ardashir I (links) ontvangt de Ring der Macht van de god Ahura Mazda (rechts); bas-reliëf in Naqsh-e-Rustam.

Kunst kwam tot grote bloei.

De dynastie van de Sassaniden vormde het koningshuis van het Perzische rijk van de 3e eeuw tot de 7e eeuw.

Op 24 april 224 (AD) versloegen de Sassaniden onder leiding van Ardashir I het rijk van de Parthen in de Slag bij Hormizdgan. De overwinning van de Sassaniden brak de macht van de toen heersende Parthische dynastie van de Arsaciden. Deze slag wordt algemeen gezien als de bevestiging van de macht van de Sassaniden.

Ardashir liet zich in 226 tot 'Koning der Koningen' (sjahansjah) kronen.

[bewerk] Strijd met het Romeinse Rijk

Zie Byzantijns-Perzische oorlogen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Rond de tijd van de opkomst van de Sassaniden was het Romeinse Rijk de dominante macht in het Midden-Oosten, maar Iran lag aan de periferie van hun macht. De Sassaniden kwamen in opstand tegen de Romeinen. Rond 241 begont Shapur I Romeinse gebieden binnen te vallen en veroverde Syrië, Armenië, en steden in Mesopotamië. Na pogingen door Gordianus III in 243 om Syrië terug te winnen, was Valerianus I pas in 260 in staat Shapur uit Syrië te verdrijven maar bij Edessa viel de keizer, die met een kleine delegatie voor onderhandelingen was gekomen, levend in handen van Shapur.

De 65-jarige Valerianus onderging gedurende weken of maanden de verschrikkelijkste vernederingen voor hij uiteindelijk werd terechtgesteld en als opgezette trofee in het koninklijk paleis werd tentoongesteld.

Na zijn morele overwinning viel Shapur Syrië opnieuw binnen maar ditmaal werd hij verslagen door Callistus "Ballista", prefect aangesteld door Gallienus, zoon en opvolger van Valerianus. Het zich terugtrekkende Perzische leger werd opnieuw en in de rug aangevallen door Odaenathus, koning van Palmyra, die de Perzen verdreef en Mesopotamië heroverde.

De Sassaniden zouden nog lang geregeld oorlogen voeren met de Romeinen en hun opvolgers het Byzantijnse Rijk. Deze oorlogen putten hen uiteindelijk zo uit, dat de Arabieren hen relatief makkelijk konden verslaan in 637 in de Slag van Kadisiya.