Bahram V
Bahram V, zoon van Yazdegird I, was van 420 - 438 koning van het Sassanidische Rijk.
Hij staat bekend als een geslepen politicus en een geducht boogschutter te paard die graag joeg op onagers. Dat verklaart ook zijn bijnaam: Bahram Gur. (Gur is onager).
Aanvankelijk trachtten de zoroastrische priesters te voorkomen dat hij op de troon kwam, omdat ze beducht waren dat hij net als zijn vader niet al te gewillig zou zijn om aan hun wensen te voldoen. Hij bleek echter bereid de christenen ervan te beschuldigen dat zij een Romeinse vijfde colonne waren en hen genadeloos te vervolgen. Dat was precies wat de priesters wilden omdat ze beducht waren dat de groei van de christelijke kerk een bedreiging voor hun bevoorrechte positie zou worden. Bahram had er echter heel andere bedoelingen mee.
Hij eiste van de Romeinen dat alle christenen die naar Rome uitgeweken waren teruggestuurd zouden worden. Keizer Theodosius II weigerde en daarmee had Bahram een casus belli. De oorlog ging om Nisibis en Armenië en eindigde al gauw in een remise en een nieuw vredesverdrag dat honderd jaar zou moeten duren. Bahram beloofde uiteindelijk godsdienstvrijheid voor de christenen, als Rome hetzelfde deed voor aanhangers van het zoroastrisme, en daardoor was Armenië weer bereid het Sassanidische gezag te erkennen. Dit verschafte Bahram de benodigde rust aan de westelijke grens. Dat was inmiddels hard nodig omdat er in het oosten een groot gevaar dreigde. De Heftalitische of Witte Hunnen hadden in de streken rond Merv, Balkh en Bamiyan een rijk gesticht dat rond 425 het noordoosten van Bahrams rijk was binnengedrongen.
Bahram deed daar aanvankelijk niets aan en veinsde ook na de vrede met Rome dat hij de zaak op beloop zou laten. Hij kondigde aan dat hij op vakantie ging en in Atropatene op onagers ging jagen. In werkelijkheid nam hij een snel legertje van elite-ruiters van zo'n 7000 man mee 'op jacht' en reisde voornamelijk 's nachts naar Merv, waar hij de Heftalieten volslagen verraste. Hun ruiters kregen niet eens de tijd om op te stijgen en werden in de pan gehakt. Ook de Heftalitische koning werd gedood. Bahram nam geen genoegen met het verdrijven van de vijand. Uiteindelijk achtervolgde hij ze tot over de Oxus en annexeerde het hele gebied. Thuis gekomen werd hij ingehaald als een held en de zoroastrische mobads moesten toezien hoe hij het gehate beleid van tolerantie tegenover de christenen en andere niet-zoroastrische levensbeschouwingen (waar zijn vader Yazdegerd berucht om was geweest) weer hervatte. Zijn opvolger was Yazdagird II.
In de islamitische tijd zijn zijn avonturen het onderwerp van de literatuur van de Sjahnameh geworden.
| Zie de categorie Bahram V van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |