Artabanus IV

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg In oudere literatuur wordt Artabanus III vaak aangeduid als Artabanus IV. De hier besproken koning wordt dan Artabanus V genoemd.
Artabanus IV
Artabanusiv.jpg
Koning van de Parthen
dynastie van de Arsaciden
Periode 213-226
Voorganger Vologases VI
Opvolger n.v.t.
Vader Vologases V

Artabanus IV was koning van de Parthen van ca. 213 tot 226.

Toen Vologases V in 207 overleed, brak tussen zijn zonen een strijd om de troonopvolging uit. Vologases VI bleek de machtigste en werd de nieuwe koning van de Parthen, zijn jongere broer Artabanus IV werd koning van Medië, een vazalstaat van de Parthen.

In 213 kwam Artabanus in opstand tegen Vologases en riep hij zichzelf in Medië uit tot koning van de Parthen. Twee jaar later veroverde hij de belangrijke stad Susa, zoals blijkt uit een stele waarop de benoeming van een satraap in dat jaar door Artabanus staat afgebeeld.

In 216 vroeg de Romeinse keizer Caracalla om de hand van Artabanus' dochter. Uit het verzoek kan worden opgemaakt dat Artabanus inmiddels machtiger was dan Vologases. Artabanus weigerde echter zijn dochter aan Caracalla te geven, waarop deze met zijn legers Parthië binnentrok. Volgens Herodianes wist Caracalla Artabanus echter van de politieke voordelen van het huwelijk te overtuigen en stemde Artabanus alsnog toe. Toen Caracalla en Artabanus elkaar echter ontmoetten voor het bruiloftsfeest, en Artabanus en zijn mannen vanwege de feestelijke gelegenheid ongewapend waren, liet Caracalla zijn troepen de Parthische delegatie overvallen. Veel Parthen werden gedood. Artabanus wist slechts met moeite te ontsnappen.

Caracalla veroverde delen van Parthië, maar werd in 217 door zijn eigen officieren vermoord. Daarop verscheen Artabanus met zijn leger, vastbesloten wraak te nemen voor de slag die Caracalla hem had toegebracht. In de Slag bij Nisibis die volgde, bracht Artabanus de Romeinse troepen een zware nederlaag toe. Uiteindelijk wist Macrinus Artabanus tot een vredesovereenkomst te bewegen, waarbij de Romeinen alle krijgsgevangenen en alle geplunderde goederen moesten teruggeven die zij uit Parthië hadden meegenomen. Vervolgens verlieten de Romeinen Parthië.

Ondertussen was rond 208 Ardashir I, een vazalkoning van de Parthen in Persis, in opstand gekomen tegen de Parthen. Langzaam maar zeker veroverde hij steeds meer gebied van Parthië, maar door de conflicten met de Romeinen aarzelde Artabanus tegen hem op te treden. Uiteindelijk kwam het in 224 tot een treffen. In de slag die volgde leed Artabanus een zware nederlaag. In 226 veroverde Ardahir de Parthische hoofdstad Ctesiphon. Artabanus werd gevangengenomen en gedood. Hiermee kwam een einde aan het Parthische rijk onder de koningsdynastie van de Arsaciden. Voortaan zouden de Sassaniden in het gebied de dienst uitmaken.

Antieke bronnen[bewerken]

Referenties[bewerken]

Achaemeniden: Cyrus · Cambyses · Smerdis · Darius I · Xerxes I · Artaxerxes I · Darius II · Artaxerxes II · Artaxerxes III · Darius III
Macedoniërs: Alexander de Grote · Philippos III Arridaios · Alexander IV
Seleuciden: Seleucus I Nicator · Antiochus I Soter · Antiochus II Theos · Seleucus II Callinicus · Seleucus III Ceraunus · Antiochus III de Grote · Seleucus IV Philopator · Antiochus IV Epiphanes
Parthen: Arsaces I · Arsaces II · Priapitius · Phraates I · Mithridates I de Grote · Phraates II · Artabanus I · Mithridates II de Grote · Gotarzes I · Orodes I · Sinatrukes · Phraates III · Mithridates III · Orodes II · Phraates IV · Tiridates II · Phraataces · Orodes III · Vonones I · Artabanus II · Tiridates III · Vardanes I · Gotarzes II · Sanabares · Vonones II · Vologases I · Vardanes II · Vologases II · Pacorus II · Artabanus III · Vologases III · Osroes I · Mithridates IV · Vologases IV · Osroes II · Vologases V · Vologases VI · Artabanus IV
Sassaniden: Ardashir · Sjapoer I · Hormazd I · Bahram I · Bahram II · Bahram III · Narses · Hormazd II · Sjapoer II · Ardashir II · Sjapoer III · Bahram IV · Yazdagird I · Bahram V · Yazdagird II · Hormazd III · Peroz · Valash · Kavad I · Zamasp · Khusro I · Hormazd IV · Khusro II · Bahram VI · Kavad II · Ardashir III · Boran · Hormazd V · Yazdagird III
Ghaznaviden: Alptigin · Sebük Tigin · Ismail · Mahmud · Mohammed · Mas'ud I
Il-kans: Hulagu · Abaka · Teguder · Arghun · Geikhatu · Baidu · Ghazan · Öljeitü · Abu Sa'id · Arpa · Musa · Mohammed
Timoeriden: Timoer Lenk · Pir Mohammed · Shahrukh Mirza · Abu'l-Qasim Bābar · Sjāh Mahmūd · Ibrāhim · Sultān Abu Sa’id Gūrgān · Yādgār Muhammad · Sultān Hussayn · Badi ul-Zamān · Muzaffar Hussayn
Safawiden: Ismail I · Tahmasp I · Ismail II · Mohammed Khodabanda · Abbas I · Safi · Abbas II · Suleiman I · Soltan Hoseyn I · Tahmasp II · Abbas III · Suleiman II · Ismail III
Afshariden: Nadir Sjah Afshar · Adil Sjah Afshar · Ebrahim Sjah Afshar · Shahrokh Sjah Afshar
Zand: Karim Khan · Mohammad Ali Khan · Abol Fath Khan · Sadiq Khan · Ali Murad Khan · Jafar Khan · Lotf Ali Khan
Kadjaren: Agha Mohammed Khan Kadjar · Fath'Ali Kadjar · Mohammad Sjah Kadjar · Ali · Hossein Ali Kadjar · Naser ed-Din Kadjar · Mozaffar ed-Din Kadjar · Mohammed Ali Kadjar · Soltan Ahmad Kadjar · Ali Reza Khan-e Kadjar · Nasir al-Mulk · Mohammed Hassan Mirza
Pahlavi: Reza Pahlavi · Mohammad Reza Pahlavi