Gallienus
 Portret van Gallienus op een sestertie. Foto: Classical Numismatic Group, Inc. (CNG). |
||||||||||
| Gallienus Crisis van de 3e eeuw Romeins keizer |
||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||
| Persoonlijke gegevens | ||||||||||
|
||||||||||
Publius Licinius Egnatius Gallienus (218 - september 268) was van 253 tot 268 Romeins keizer, tot diens overlijden in 260 samen met zijn vader Valerianus I en gedurende een korte periode in het jaar 260 samen met zijn tweede zoon Saloninus. Zijn vader was afkomstig uit de oude patricische gens Licinia en beiden werden dan ook met veel enthousiasme aanvaard door de senaat als Augusti (cf. keizers, letterlijk verhevenen), in plaats van als Augustus (cf. keizer) en Caesar (cf. vicekeizer).
Gallienus was getrouwd met Iulia Cornelia Salonina, met wie hij drie zoons had: Valerianus II, Saloninus en Marinianus. Hij werd keizer in 253, nadat Aemilianus in een veldslag door zijn eigen soldaten was vermoord en de troepen en de senaat zijn vader tot keizer hadden benoemd.
Gallienus heeft een twijfelachtig record op zijn naam staan: tijdens zijn heerschappij waren er de meeste usurpators ooit. Een van deze opstandige keizers, Postumus, stichtte zelfs zijn eigen rijk, met senaat en al: het Gallische keizerrijk. Dit rijk zou het uithouden van 260 (na de moord op Saloninus) tot 274, toen Tetricus I en II zich overgaven aan keizer Aurelianus. Naast al deze troonpretendenten waren de barbaarse volkeren aan de grens van het rijk nog immer erg actief met invallen. Tot overmaat van ramp werd Gallienus' vader ook nog gevangengenomen door de Perzen en in 260 gedood.
Om het volk maar niets te laten merken van al deze problemen voerde Gallienus een uitgebreide propagandacampagne. Deze was naar het schijnt bijzonder succesvol. Door Gallienus op een enorme hoeveelheid munten af te beelden als vroom, dapper, overwinnend en genadig, en ook als beschermeling van een hele reeks goden wist Gallienus het volk aan zijn kant te houden.
Veel historici beschouwden Gallienus als een zwakke keizer, vanwege alle opstanden in zijn rijk. Gallienus was echter ook verantwoordelijk voor grote hervormingen op zowel militair als politiek gebied. Zo voerde hij een aparte legereenheid in met ruiters, die heel snel op de plaats van een opstand zouden kunnen komen (iets wat wel nodig was in die tijd). Ook verminderde hij de macht van de senaat, wat de besluitvorming effectiever maakte. In 260 kondigde hij ook een edict van tolerantie voor de christenen af dat veertig jaar stand zou houden.
Velen waren echter niet blij met deze hervormingen en in september 268 werd Gallienus vermoord, door een samenzwering met mogelijk zowel Claudius II Gothicus als Aurelianus (zijn opvolgers) erin. Claudius II liet hem vervolgens goddelijk verklaren om wat legitimiteit te verwerven.
[bewerken] Referenties
- W. Ramsay, art. Gallienus, in W. Smith (ed.), Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, II, Londen, 1870, pp. 220-221.
- R.D. Weigel, art. Valerian (A.D. 253-260) and Gallienus (A.D. 253-268), in DIR (1998).
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Gallienus op Wikimedia Commons. |
