Cavalerie
|
|||||||
|
Cavalerie,[1] ruiterij[2] of ruitervolk/paardenvolk is van oudsher de naam voor de militaire eenheid die zich te paard voortbewoog en te paard vocht. Dit in tegenstelling tot de infanterie die te voet vecht en zich te voet verplaatst. De dragonder is een tussenvorm (vecht te voet, verplaatst zich te paard). Er wordt onderscheid gemaakt naar zware, lichte cavalerie en gepantserde cavalerie. Voor gewapende eenheden te kameel bestaat geen speciale cavalerieterm; deze worden net als burgers te kameel aangeduid als kameelruiters.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Het paard werd waarschijnlijk voor het eerst in de steppen van de Oekraïne getemd en bereikte Egypte pas in de XIIIe dynastie. In eerste instantie werd het vooral als trek- en lastdier gebruikt en militair vooral voor de strijdwagen gespannen. In de tijd van de brandcatastrofe kwam daar een einde aan omdat de infanterie met zwaarden uitgerust in staat bleek de strijdwagens te overmeesteren.
[bewerken] Oudheid
Het berijden van paarden is lang een moeizame zaak geweest. Zo is bekend van koning Cambyses van Perzië dat hij zich dodelijk aan zijn eigen wapens verwondde bij het bestijgen van zijn paard. Dat was zonder stijgbeugel ook een moeizame onderneming. De oudste afbeelding van stijgbeugels komt uit het eind van de 2e eeuw v.Chr. uit India en deze uitvinding is via China pas in ongeveer de 8e eeuw na Christus ook in West-Europa ingevoerd.
[bewerken] Middeleeuwen
Een theorie stelt dat het deze militaire vernieuwing was die aanleiding gaf tot de feodalisering van het Frankische Rijk, maar langzamerhand is duidelijk geworden dat deze theorie niet houdbaar is. Toch zijn de Middeleeuwen zonder meer de glorietijd van de bereden krijger: de ridder. Op het middeleeuwse slagveld was de zware cavalerie vaak doorslaggevend, al liep dat soms fout, bijvoorbeeld in drassig gebied zoals bij de Guldensporenslag (1302) bij Kortrijk.
[bewerken] Nieuwe Tijd
Daar kwam pas enige verandering in gedurende de Honderdjarige Oorlog, eerst door de Engelse boogschutters, later door de komst van buskruit. De cavalerie werd niet langer voor de frontale aanval ingezet, maar voor operaties waarbij gebruikgemaakt kon worden van de snelheid van het paard en het ermee gepaard gaande verrassingseffect. Op slagvelden in de Vroegmoderne tijd werd de cavalerie meestal op de flank geplaatst. Een typische cavalerieaanval begon dan met een omtrekkende beweging, waarna de vijand in de rug aangevallen kon worden. Ook voor het verstoren van de vijandige logistiek bleef de cavalerie goed inzetbaar.
In de grotere koloniale gebieden (zoals Noord-Amerika) en de later daar gevormde staten was de rol van de cavalerie groter dan in de Oude Wereld, mede vanwege de veel grotere afstanden. Daarnaast werden cavalerie-eenheden zowel in de Oude als in de Nieuwe Wereld ook ingezet voor politietaken op het platteland, de zogeheten marechaussee. Dankzij de paarden kon een klein aantal cavaleristen toch de openbare orde handhaven op het dunbevolkte platteland. Hieruit is o.a. de Franse Gendarmerie nationale ontstaan. In de noordelijke provincies van Nederland werd de cavalerie als hulpmarechaussee samen met de Koninklijke Marechaussee ingezet als versterking van de rijksveldwacht in het bestrijden van banditisme op het platteland.
[bewerken] Moderne tijd
Met de ontwikkelingen van wapens en vervoermiddelen in de negentiende eeuw veranderde ook de rol van de cavalerie. In veel gevallen behield de cavalerie zijn taak als gevechtseenheid, maar dan met gebruikmaking van tanks in plaats van paarden. Een andere voorbeeld is de Amerikaanse Air Cavalry welke gebruik maakt van helikopters (ook wel Air Assault genoemd of in Nederland Luchtmobiel).
Zelfs in de Tweede Wereldoorlog hadden de Nederlanders, Duitsers, Polen en Russen nog cavalerie, die echter deels in moderne gepantserde eenheden was omgezet, en deels als bereden infanterie werd ingezet. Voor de Polen en Russen heeft de cavalerie nog een onverwacht grote rol gespeeld in het weerstand bieden aan de Duitse invasie.
In bijzonder afgelegen en ontoegankelijke gebieden zoals Afghanistan is tot na de millenniumwisseling nog van cavalerie gebruikgemaakt, maar beschieting vanuit de lucht maakt dat tot een bijzonder hachelijke zaak.
[bewerken] Heden
Tegenwoordig wordt er in het leger nagenoeg geen gebruik meer gemaakt van paarden om mensen of materieel te verplaatsen behalve voor ceremoniële doeleinden; de paarden zijn vervangen door tanks, armoured personnel carriers en ander gemotoriseerd materieel. Ceremonieel is ook de traditie dat van oudsher 'bereden' militairen zoals officieren bij hun gala-uniform rijsporen en eventueel een sabel dragen. Niettemin heet het betreffende legeronderdeel dat vroeger met paarden vocht, en tegenwoordig met tanks, nog steeds cavalerie, en zijn de benamingen voor rangen en standen die traditioneel deel uitmaakten van de cavalerie (een kapitein bij de cavalerie heet ritmeester, een sergeant wachtmeester, een soldaat huzaar) nog steeds gebruikelijk. Ook krijgen tankbestuurders nog steeds klontjes suiker toegestopt door mede-militairen die grappig willen zijn met de opmerking: "Voor het paard"...
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Cavaleriemuseum Van paard tot pantser, meer dan 425 jaar historie van de Nederlandse Cavalerie.
- Cavalerie Ere Escorte (Nederland)
[bewerken] Noten
- ↑ Cavalerie komt van het volkslatijnse caballus, "paard", welk woord zijn herkomst in het Gallisch vindt.
- ↑ Ruiterij is de geschiedschrijving het meest gangbare begrip; het is verwant aan de woorden ruiter, ridder en (be)rijder.
 |
Zie de categorie Cavalry van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
