Akkadische Rijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Agade
2334 v.Chr. – 2154 v.Chr.
Kaart
Akkad (bruin) en Akkadische veldtochten (gele pijlen). In turkoois zeegebied dat heden land is.
Akkad (bruin) en Akkadische veldtochten (gele pijlen). In turkoois zeegebied dat heden land is.
Algemene gegevens
Hoofdstad Akkad
Talen Akkadisch, Sumerisch
Religie(s) Mesopotamische mythologie
Regering
Regeringsvorm Koninkrijk
Dynastie Akkadische dynastie
Staatshoofd Koning

Het Akkadische Rijk, genoemd naar de hoofdstad Akkad of Agade, was het eerste Semitische rijk in Mesopotamië, ca. 2350-2150 v.Chr..

De stad Akkad[bewerken]

De stad Akkad, in het Sumerisch Agade genoemd, wordt het eerst vermeld op een inscriptie van koning Enšakušanna van de Sumerische stad Uruk, waarin hij beweert Akkad te hebben verslagen. Men schat dat deze inscriptie uit de 26e eeuw stamt, wat aangeeft dat de stad Akkad een stuk ouder moet zijn geweest dan Sargon de Grote, aan wie de stadsstichting wordt toegedicht.

In de streek waar Akkad later zou ontstaan, zouden de eerste scholen zich gevormd hebben. Aangezien daar de eerste sedentaire mens zich vestigde, en daar ook een eerste vorm van maatschappij ontstond, ontstond tevens de noodzaak een onderwijsstelsel in te voeren.

Akkadische Rijk[bewerken]

Sargon de Grote heeft waarschijnlijk niet de stad Akkad gesticht, maar haar wel tot grootmacht gemaakt door de omliggende steden te veroveren. Van daaruit breidde hij zijn heerschappij eerst uit over geheel Sumer, en vervolgens over de 'Vier Werelddelen': Elam, Noord-Mesopotamië en Syrië (Mari) met Cappadocië.

Onder Sargon en zijn opvolgers - de bekendste is zijn kleinzoon Naram-Sin, die evenals hijzelf legendarische roem verwierf - was Akkad een centraal georganiseerde staat, met een uitgebreid ambtenarenapparaat en aan het hoofd een koning met goddelijke waardigheid.

Het noordelijke alluviale deel van Mesopotamië, waar Eufraat en Tigris elkaar het dichtst naderen, ten noorden van het eigenlijke Sumer, kwam door de dominantie van de hoofdstad Akkad eveneens bekend te staan als "Akkad". Er ontstond een traditie waarbij de heersers zich "koning van Sumer en Akkad" gingen noemen, als een twee-eenheid. Deze traditie is door de latere Babylonische koningen overgenomen.

Ondergang[bewerken]

Akkad op de overzichtskaart van Mesopotamië.

Het bergvolk der Goetaeërs maakte aan de Akkadische staat een eind. Uit onderzoek is echter gebleken dat een klimaatverandering een bijgaande factor kan zijn geweest die de mensen uit de staat deed wegtrekken: door droogte[1] mislukte oogst na oogst. Mogelijk is Akkad zo grondig verwoest door de Goetaeërs dat er vrijwel niets van overgebleven is, wat zou verklaren waarom de stad nooit is teruggevonden. Het verdwijnen van Akkad had een heropleving van de Sumerische stadstaten onder de Derde dynastie van Ur tot gevolg, waardoor het nieuwe tijdperk ook wel wordt aangeduid als de Sumerische renaissance (ca. 2100-2000 v.Chr.).

Bronnen, noten en/of referenties
  1. R. A. Kerr (1998), Sea-Floor Dust Shows Drought Felled Akkadian Empire, in: Science 16 January 1998: Vol. 279. no. 5349, pp. 325 - 326