Pajottenland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Het Pajottenland is een eerder toeristisch dan geologisch bepaalde streek in Vlaams-Brabant, begrensd door de steden Brussel, Halle, Edingen, Geraardsbergen, Ninove en Aalst. Kenmerkend voor de streek is het licht heuvelachtige en landelijke karakter. Het betreft grotendeels het zuidwestelijk Brabants heuvellandschap tussen de rivieren de Dender en de Zenne.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

De Lennikse advocaat F.J. De Gronckel gebruikte het woord Pajottenland, onder het pseudoniem Franciscus Josephus Twyfelloos, in een romantisch en ludiek geschrift, getiteld 't Payottenland zoo als het van onheugelyke tyden gestaen en gelegen is. De tekst verscheen eerst als losse afleveringen in 1845, maar de bekendste verzameling werd als 3e druk in 1852 in Brussel uitgegeven. De guitige advocaat vond het woord uit als tegenhanger van het rond 1840 onder Leuvense studenten bekende Kerlingaland en plagieerde hiervoor zelfs het Kerelslied. De naam payot bestond al in 1789 en betekende huurling bij het Oostenrijkse leger. Een affiche met de naam payotten werd in het woelige jaar 1789 opgehangen aan de deur van de paterskerk in Turnhout, zoals men kan lezen bij Jan Lindemans in Eigen Schoon en de Brabander van 1926.

Payot was oorspronkelijk de Waalse benaming voor een soldaat uit de eigen streek, in tegenstelling tot de vreemde Oostenrijkse soldaten. Het woord is een afleiding van pays streek met het Franse suffix -ot en betekent dus streekgenoot en bij uitbreiding streekgenoot in het leger. De betekenis viel ongeveer samen met piot, (al in 1709 uit Frans piote, Van Dale), een algemeen bekend gewestelijk woord voor een infanterist of gewone soldaat. In Tienen is de Piottengang het straatje dat van de Broekstraat naar de Kazerne of de nieuwe Arena loopt.

Het Pajottenland was één van de kernen van de anti-concordatairen, beter bekend als Stevenisten.

[bewerken] Gebied

Het Pajottenland omvat in ieder geval de volgende huidige Vlaams-Brabantse fusiegemeenten:

  • Bever
  • Dilbeek: Dilbeek, Itterbeek (met Sint-Anna-Pede), Schepdaal (met Sint-Gertrudis-Pede), Sint-Martens-Bodegem, Groot-Bijgaarden
  • Galmaarden: Galmaarden, Tollembeek, Vollezele
  • Gooik: Gooik (met Strijland), Kester, Leerbeek, Oetingen
  • Herne: Herne (met Kokejane), Herfelingen, Sint-Pieters-Kapelle
  • Lennik: Gaasbeek, Sint-Kwintens-Lennik (met Eizeringen), Sint-Martens-Lennik
  • Pepingen: Pepingen, Beert, Bellingen, Bogaarden, Elingen, Heikruis
  • Roosdaal: Pamel (met Ledeberg), Borchtlombeek, Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek, Strijtem
  • Sint-Pieters-Leeuw: Sint-Pieters-Leeuw, Oudenaken, Ruisbroek, Sint-Laureins-Berchem, Vlezenbeek
  • Ternat: Ternat, Sint-Katharina-Lombeek, Wambeek

Volgens sommige bronnen omvat het Pajottenland ook Affligem, Asse, Liedekerke, de Ninoofse deelgemeenten Neigem en Lieferinge, en een deel van (het verbrusselde) Anderlecht.

Het Pajottenland is een vruchtbare landbouwstreek, met kleine dorpen. Het kenmerkende heuvelachtige landschap weerspiegelt zich in heuvels met namen als bergen zoals bv. Leberg, Kongoberg, Suikerenberg, IJsberg, Snikberg, Tomberg, Tuitenberg, Zwijnenberg en zelfs Putberg. Het hoogste punt in deze streek ligt op 112 m boven zeeniveau.

[bewerken] Bezienswaardigheden

De oude café te Sint-Anna-Pede, tekening door Léon van Dievoet, 1936

De streek biedt erg gevarieerde en uitgebreide mogelijkheden voor daguitstapjes, zowel wegens de mooie natuur en landschappen als wegens de talrijke bezienswaardigheden.

De voornaamste daarvan zijn:

  • het Kasteel van Gaasbeek (museum en parkdomein van de Vlaamse gemeenschap, gelegen in de gemeente Lennik),
  • het park van Groenenberg (tegenover het domein van Gaasbeek),
  • de grootste rozenverzameling van Europa in het domein Coloma te Sint-Pieters-Leeuw,
  • een prachtig retabel in de kerk van Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek,
  • en sedert 2004 een "Bruegelmuseum" in Sint-Anna-Pede (Dilbeek) met 12 grote, kleurvaste en weerbestendige reproducties van de mooiste schilderijen van Pieter Bruegel de Oude, die in zijn Brusselse periode vooral in de Pedevallei inspiratie vond. In 3 uur maakt men een virtuele reis langs musea over geheel Europa.

Bekende landschappen zijn ook de Kongoberg (in Vollezele), de Markevallei en de Zuunvallei (in Sint-Pieters-Leeuw).

In 2007 werden Gaasbeek en Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek in een nationale verkiezing geselecteerd tot de 15 mooiste dorpen van Vlaanderen.

[bewerken] Lambiek

In het Pajottenland wordt nog het typische lambiek geproduceerd, en de daarvan afgeleide geuze en fruitbieren zoals kriek(enlambiek) en frambozenlambiek, volgens authentieke procédés. Lambiek is ongetwijfeld het oudste van de nog bestaande bieren; het is zo goed als zeker dat het al rond 1300 gebrouwen werd. Het is uniek voor de Zennevallei, omdat enkel hier de noodzakelijke natuurlijke gistsoorten voorkomen.

[bewerken] Boek

[bewerken] Externe links

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

 
Persoonlijke instellingen
Boek maken