Getuigenheuvel
Een getuigenheuvel is in Vlaanderen de benaming voor een heuvel met een bepaalde geologische oorsprong. De vorm van de heuvel is daarbij een aanduiding ('getuige') voor hoe het landschap er lang geleden uitzag. Het begrip is verwant aan getuigenberg, een algemeen begrip voor bergen die aan de steile rand van een cuesta of een tafelberg liggen.
Inhoud |
[bewerken] Ontstaan
Getuigenheuvels vinden hun oorsprong in het Laat-Mioceen. Tijdens deze periode steeg de zeespiegel en kwam heel Vlaanderen onder water te liggen. De zanden die in deze periode zijn afgezet worden de zanden van Diest genoemd (Diestiaan-zanden). Het bijzondere aan dit zand is dat het sterk glauconiethoudend is. Glauconiet bevat relatief veel ijzer. Toen de zee zich na het Mioceen definitief terugtrok naar het noorden, werden de afgezette zanden blootgesteld aan verwering. Het glauconiet oxideerde tot limoniet en de ”roest” die aldus ontstond deed het zand tot ijzerzandsteen aaneenkitten. De ijzerzandstenen boden veel meer weerstand aan de latere erosie. Daardoor ontstond een typisch heuvellandschap. Op plaatsen zonder ijzerzandsteen werden die zachtere lagen immers weggespoeld. Deze heuvels zijn nu nog steeds in het landschap te zien. Deze getuigen van de Diestiaanzee worden getuigenheuvels genoemd.
[bewerken] Verspreiding
De heuvels in het zuiden van West-Vlaanderen (Regionaal Landschap "West-Vlaams Heuvelland") (de Kemmelberg en andere), het zuiden van Oost-Vlaanderen (Regionaal Landschap "Vlaamse Ardennen") (de Kluisberg ea.) en de heuvels van het Hageland zijn alle getuigenheuvels.
Het zijn ook deze heuvels die door wielerwedstrijden zoals de Ronde van Vlaanderen worden aangedaan.
[bewerken] Voorbeelden
De bekendste getuigenheuvels zijn:
[bewerken] Frankrijk (Noorderdepartement)
- Kasselberg, 178 meter.
- Wouwenberg, 161 meter.
[bewerken] West-Vlaanderen
- Zwarteberg, 152 meter.
- Rodeberg, 129 meter.
- Kemmelberg, 156 meter.
- Scherpenberg, 125 meter.
[bewerken] Oost-Vlaanderen
- Kluisberg, 141 meter.
- Hotondberg, 150 meter.
- Muziekberg, 148 meter.
- Oudenberg, 110 meter.
[bewerken] Henegouwen
- (Mont de Rhode), 153 meter, intussen voor een groot deel afgegraven.
- Pottelberg, 157 meter.
[bewerken] Vlaams-Brabant
- Wijngaardberg in Wezemaal
- Haksberg in Rillaar
- Middelborg (Konijnenberg) in Rillaar
- Voortberg in Testelt
- Konijnenberg in Aarschot
- Wijngaardberg in Aarschot
- Waaiberg in Aarschot
- Vinkenberg in Kaggevinne
- Kesterheide in Gooik, 112 meter.
[bewerken] Belgisch-Limburg
- Bolderberg (60 meter) in Heusden-Zolder
- Willekensberg (circa 60 meter) in Lummen
