AKO Literatuurprijs
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De AKO Literatuurprijs is een Nederlandse literatuurprijs die wordt uitgereikt sinds 1987.
Inhoud |
[bewerken] Toelichting
De prijs is ingesteld door de winkelketen AKO BV, onderdeel van uitgeversbedrijf Audax, waarmee AKO het lezen van literatuur wilde bevorderen en de belangstelling voor boeken wilde vergroten. Aan deze prijs is een geldbedrag van € 50 000 verbonden.
De prijs werd van 1997 tot en met 1999 gesponsord door de Belgische Generale Bank. In die periode heette de prijs Generale Bank Literatuurprijs. Na de overname van de Generale Bank door Fortis werd de naam in 1999 Fortis Literatuurprijs, maar onder die naam is de prijs nooit uitgereikt. In 2000 werd boekhandelketen AKO weer sponsor van de prijs, en werd de naam weer AKO Literatuurprijs. De AKO Literatuurprijs is bij een onafhankelijke stichting ondergebracht. Het bestuur van de Stichting Jaarlijkse Literatuurprijs voor fictie en non-fictie telt zes leden.
De jury bestaat uit recensenten uit België en Nederland. De juryvoorzitter wisselt per jaar en is afkomstig uit het openbare leven, vaak de politiek. De literatuurprijs kende de volgende voorzitters:
- 2003 Wim Kok
- 2004 Paul Rosenmöller
- 2005 Hans Dijkstal
- 2006 prinses Laurentien
- 2007 Gerlach Cerfontaine
- 2008 Wim Deetman
- 2009 Guy Verhofstadt
In 2005 ontstond er een rel over de AKO Literatuurprijs. Het controversiële weblog GeenStijl.nl beweerde dat de winnaar van de AKO Literatuurprijs al vast stond voordat de jury een keuze had gemaakt uit de genomineerden. Volgens Geenstijl was de 'shortlist van genomineerden' slechts bedoeld om de verkoopcijfers op te drijven. Volgens Geenstijl zou Tommy Wieringa de winnaar zijn met zijn boek Joe Speedboot. De bewering, die breed uitgemeten werd in de media, bleek onjuist want Jan Siebelink won uiteindelijk de prijs met zijn boek Knielen op een bed violen en werd een nationale bestseller.
De termen longlist en shortlist zullen wellicht gaan verdwijnen. Juryvoorzitter Hans Dijkstal had in 2005 geopperd het vreemd te vinden dat voor een Nederlandse literatuurprijs Engelse termen worden gebezigd. Naar aanleiding hiervan is een oproep geplaatst in het tijdschrift Onze Taal, daaruit zijn de nieuwe benamingen voortgekomen: tiplijst voor de eerste selectie door de jury van 25 boeken en toplijst voor de zes uiteindelijk genomineerden.
De genomineerde boeken zijn verschenen tussen 1 juli van het jaar waarin de prijs wordt uitgereikt en 1 juli van het voorgaande jaar.
Samen met de Libris Literatuur Prijs en de Gouden Uil vormt de AKO Literatuurprijs een "uitgelezen" trio omwille van het hoge prijzengeld.
[bewerken] Winnaars
- 1987 - J. Bernlef - Publiek geheim
- 1988 - Geerten Meijsing - Veranderlijk en wisselvallig
- 1989 - Brigitte Raskin - Het koekoeksjong
- 1990 - Louis Ferron - Karelische nachten
- 1991 - P.F. Thomése - Zuidland
- 1992 - Margriet de Moor- Eerst grijs dan wit dan blauw
- 1993 - Marcel Möring - Het grote verlangen
- 1994 - G.L. Durlacher - Quarantaine
- 1995 - Connie Palmen - De vriendschap
- 1996 - Frits van Oostrom - Maerlants wereld
- 1997 - A.F.Th. van der Heijden (2 nominaties) - Onder het plaveisel het moeras
- 1998 - Herman Franke - De verbeelding
- 1999 - Karel Glastra van Loon - De passievrucht
- 2000 - Arnon Grunberg -Fantoompijn
- 2001 - Jeroen Brouwers - Geheime kamers
- 2002 - Allard Schröder - De hydrograaf
- 2003 - Dik van der Meulen - Multatuli: Leven en werk van Eduard Douwes Dekker
- 2004 - Arnon Grunberg - De asielzoeker
- 2005 - Jan Siebelink - Knielen op een bed violen
- 2006 - Hans Münstermann - De Bekoring
- 2007 - A.F.Th. van der Heijden - Het schervengericht
- 2008 - Doeschka Meijsing - Over de liefde
[bewerken] Nominaties
- 2003 :
- Dik van der Meulen - Multatuli: Leven en werk van Eduard Douwes Dekker
- Hella Haasse - Sleuteloog
- Marek van der Jagt - Gstaad 95-98
- Mensje van Keulen - Het andere gezicht
- Thomas Rosenboom - De nieuwe man
- Arjan Visser - De laatste dagen
- 2004 :
- Bernlef - Buiten is het maandag
- Hafid Bouazza - Paravion
- Pam Emmerik - Het wonder werkt
- Arnon Grunberg - De asielzoeker
- Kees 't Hart - Ter navolging
- Ilja Leonard Pfeijffer - Het grote baggerboek
- 2005:
- Arnon Grunberg - De joodse messias
- Patricia De Martelaere - Het onverwachte antwoord
- Wanda Reisel - Witte liefde
- Jan Siebelink - Knielen op een bed violen
- Frank Westerman - El Negro en ik
- Tommy Wieringa - Joe Speedboot
- 2006:
- Stefan Brijs - De engelenmaker
- Hans Münstermann - De bekoring
- Joris Note - Hoe ik mijn horloge stuksloeg
- Frits van Oostrom - Stemmen op schrift
- Dimitri Verhulst - De helaasheid der dingen
- Christiaan Weijts - ART. 285b
- 2007 :
- Arnon Grunberg - Tirza
- Adri van der Heijden - Het schervengericht
- Willem G. van Maanen - Heb lief en zie niet om
- Dimitri Verhulst (enige Belg) - Mevrouw Verona daalt de heuvel af
- Frank Westerman - Ararat
- Joost Zwagerman - Transito
- 2008 : (gekozen uit een aanbod van 346 Nederlandstalige boeken )
- Machiel Bosman - Elisabeth De Flines
- Tomas Lieske - Dünya
- Doeschka Meijsing - Over De Liefde
- Chris De Stoop - Het Complot Van België
- Bianca Stigter - De Ontsproten Picasso
- Leon de Winter - Het Recht Op Terugkeer

