Tom Lanoye
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
|||
|
|||
| Volledige naam | Tom Emiel Gerardine Aloïs Lanoye | ||
| Geboren | 27 augustus 1958 | ||
| Land | België | ||
| Genre(s) | poëzie, romans, toneel, columns, kritieken, essays | ||
| Uitgeverij(en) | Prometheus | ||
| Website | |||
|
|||
Tom Emiel Gerardine Aloïs Lanoye (Sint-Niklaas, 27 augustus 1958) is een Vlaamse schrijver.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
Tom Lanoye leeft en werkt in Antwerpen en Kaapstad. Hij behoort tot de meest veelzijdige en meest bekroonde auteurs van zijn generatie, ook buiten het Nederlandse taalgebied.
Als student aan de Universiteit Gent was Tom Lanoye verbonden aan het T.S.G. 't Zal Wel Gaan. Samen met James Bordello vormde hij vanaf 1981 een duo dat optrad als ‘de Twee Laatste Grote Poëtische Beloften Van Net Voor De Derde Wereldoorlog’. Ze gaven hun boekjes uit in eigen beheer. Binnen een jaar schopten ze het van onaangekondigde optredens in Gentse studentencafés tot de Nacht van de poëzie in Utrecht. Hij schreef ook polemische stukken voor De Zwijger, Propria Cures en Humo.
In 1985 verscheen zijn prozadebuut Een slagerszoon met een brilletje. Een gastoptreden in hetzelfde jaar bij Sonja Barend betekende een doorbraak bij het groot publiek. Na het succes van Ten Oorlog – een twaalf uur lange bewerking in verzen van acht stukken van Shakespeare – groeide hij ook in Duitsland uit tot een van de meest gevraagde auteurs van hedendaags drama. Er is werk van hem gepubliceerd of opgevoerd in meer dan tien talen. Andere hoogtepunten uit zijn oeuvre zijn de melancholische roman Kartonnen dozen, alsook Het Goddelijke Monster, dat samen met Zwarte tranen en Boze tongen de ultieme trilogie vormt over het uiteenvallende hart van Europa – België. Deze trilogie wordt binnenkort door de Vlaamse staatszender Eén verfilmd als tiendelige televisieserie.
Lanoye groeide van enfant terrible tot gevestigde waarde voor alle vormen van teksten en schriftuur, zowel voor boeken, kranten, tijdschriften en andere drukwerken, voor toneelopvoeringen, cabaret- en zangvoorstellingen, dit alles onder eender welke vorm en in de meest ruime zin van het woord (citaat uit de statuten van de in 1992 opgerichte naamloze vennootschap L.A.N.O.Y.E.).
[bewerken] Genres
Er is nauwelijks een genre waarin hij niet minstens één belangrijk werk heeft geschreven, of het nu gaat om romans, poëzie, columns, essays, korte verhalen of theater. Hij staat ook bekend om de levendige en theatrale manier waarop hij zijn eigen werk ‘performt’, met zijn ‘literaire shows’ van schouwburg naar schouwburg toerend, als ging het meer om theatermonologen dan lezingen.
Voorts is er zijn recente bestseller Het derde huwelijk, naast internationaal meermaals geënsceneerde toneelstukken als Fort Europa, Mamma Medea (vrij naar Euripides), Mefisto for ever (vrij naar Klaus Mann) en Atropa. De wraak van de vrede (vrij naar Euripides, Aischylos, George Bush, Donald Rumsfeld en Curzio Malaparte). Die laatste twee stukken vormen begin en slot van De triptiek van de macht van regisseur Guy Cassiers. Ze werden in diens enscenering beide uitgenodigd op het Festival d’Avignon, waar ze behoorden tot de blikvangers.
In 2005 eindigde hij op nr. 84 in de Vlaamse versie van 'De Grootste Belg'.
In 2007 werd hij genomineerd voor De Gouden Uil en de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman Het derde huwelijk. In hetzelfde jaar won hij in Nederland de Gouden Ganzenveer voor zijn oeuvre.
[bewerken] Bibliografie
- 1980 - Maar nog zo goed als nieuw (poëzie)
- 1981 - Neon! Een elegisch rockgedicht (poëzie)
- 1982 - Gent-Wevelgem (poëzie)
- 1983 - De nagelaten gedichten (poëzie)
- 1983 - De glazen klomp (poëzie)
- 1983 - Rozegeur en Maneschijn (essays)
- 1984 - In de piste (poëzie)
- 1984 - Bagger (poëzie)
- 1985 - Een slagerszoon met een brilletje (verhalen)
- 1986 - Het cirkus van de slechte smaak (kritieken)
- 1988 - Alles moet weg (roman)
- 1989 - Vroeger was ik beter (essays)
- 1989 - De Canadese Muur (toneel, samen met Herman Brusselmans)
- 1989 - Gespleten en bescheten (kritieken)
- 1990 - Hanestaart (poëzie)
- 1991 - Kartonnen dozen (roman)
- 1991 - Blankenberge (toneel)
- 1991 - Bij Jules en Alice (toneel)
- 1992 - Doen! (columns/essays)
- 1993 - De schoonheid van een total loss (toneel)
- 1993 - Celibaat (toneel, naar Gerard Walschap)
- 1994 - Spek en bonen (verhalen)
- 1994 - Maten en gewichten (kritieken)
- 1997 - Het goddelijke monster (roman)
- 1997 - Ten oorlog (toneel, samen met Luk Perceval; naar The Wars of the Roses van Shakespeare. In Duitsland opgevoerd onder de naam Schlachten!) (Lucas Van den Eynde ontving de Arlecchino voor beste mannelijke bijrol)
- 1999 - Zwarte Tranen (roman, publieksprijs Gouden Uil 2000)
- 2001 - Tekst & uitleg/Woorden met vleugels (kritieken)
- 2001 - Mamma Medea (toneel, naar Euripides en Apollonios van Rhodos)
- 2002 - Niemands Land (poëzie)
- 2002 - Boze Tongen (roman, Gouden Uil en publieksprijs Gouden Uil 2003))
- 2003 - Veldslag voor een man alleen (toneel)
- 2004 - Diplodocus Deks (toneel)
- 2004 - De Jossen (toneel)
- 2004 - Overkant (poëzie)
- 2004 - Het vroegste vitriool (kritieken)
- 2004 - Vitriool voor gevorderden (kritieken)
- 2005 - Stadsgedichten (poëzie)
- 2005 - De meeste gedichten (poëzie)
- 2005 - Fort Europa (toneel)
- 2006 - Het derde huwelijk (roman)
- 2006 - Mefisto for ever (toneel, vrij naar de roman Mephisto van Klaus Mann) (hoofdrolspeler Dirk Roofthooft ontving hiervoor de Louis d'Or)
- 2007 - Schermutseling (kritieken)
- 2008 - Atropa. De wraak van de vrede (toneel, vrij naar Euripides, George Bush, Donald Rumsfeld en Curzio Malaparte)
- (verwacht) 2008 - Sprakeloos (roman)
- (verwacht) 2008 - Woest (solovoorstelling)
[bewerken] Belangrijkste bekroningen
- 1992 - Humo's Gouden Bladwijzer voor Kartonnen dozen
- 1994 - Toneelprijs van de provincie Antwerpen voor Blankenberge
- 1995 - Arkprijs van het Vrije Woord voor Maten en gewichten
- 1998 - Océ Podium Prijs voor Ten oorlog
- 1998 - Prosceniumprijs voor Ten oorlog
- 1999 - Thaliaprijs voor Ten oorlog
- 1998 - Humo's Gouden Bladwijzer voor Het goddelijke monster
- 2000 - Driejaarlijkse Vlaamse Gemeenschapsprijs voor Toneelletterkunde voor Ten oorlog
- 2000 - Innovationspreis Theatertreffen Berlin voor Schlachten! (Ten oorlog)
- 2000 - De Gouden Uil Publieksprijs voor Zwarte Tranen
- 2000 - Humo's Gouden Bladwijzer voor Zwarte Tranen
- 2003 - De Gouden Uil Literatuurprijs voor Boze Tongen
- 2003 - De Gouden Uil Publieksprijs voor Boze Tongen
- 2004 - De inktaap voor Boze tongen
- 2007 - De Gouden Ganzenveer voor zijn oeuvre
