Klaus Mann

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Klaus Mann als sergeant van het Amerikaanse leger in 1944 in Italië. Aan de muur hangen deels door hem opgestelde pamfletten.

Klaus Mann (München, 18 november 1906 - Cannes, 21 mei 1949) was een Duits schrijver. Hij was een zoon van de beroemde schrijver en Nobelprijswinnaar Thomas Mann.

Biografie[bewerken]

Klaus Mann werd op 18 november 1906 geboren in München, als tweede kind en oudste zoon van Thomas Mann en Katia Pringsheim. Klaus vormde bijna zijn hele leven een onafscheidelijk duo met zijn één jaar oudere zus Erika Mann. In 1925 publiceerde hij op 18-jarig leeftijd zijn eerste toneelstuk, Anja und Esther, dat de lesbische liefde tussen twee vrouwen als thema had, wat als een schandaal gezien werd. In datzelfde jaar verscheen zijn eerste boek, de novellenbundel Vor dem Leben.

In het voorjaar van 1925 had Klauss Mann zijn eerste grote buitenlandse reis gemaakt, naar Engeland, Parijs, Marseille, Tunesië en terug via Palermo, Napels en Rome. Daarna kwam hij openlijk uit voor zijn homoseksualiteit en schreef later dat jaar de roman Der fromme Tanz, die als een van de eerste homoromans uit de Duitse literatuur geldt.

In het essay Heute und Morgen. Zur Situation des jungen geistigen Europas, uit 1927 beschreef Mann zijn overtuiging dat Europa de plicht tot vrede en sociale verantwoordelijkheid gemeenschappelijk diende te vervullen en hij riep op tot een verzoenende positie. Hij baseerde zich daarbij op de werken van Heinrich Mann, Ernst Bloch en van de oprichter van de Paneuropese Unie.

Samen met zijn zus Erika maakte hij van oktober 1927 tot juli 1928 een wereldreis via de Verenigde Staten, Hawaï, Japan, Korea en de Sovjet-Unie. Om meer bekendheid te krijgen presenteerden beiden zich als The Literary Mann Twins, hoewel ze geen tweelingen waren. Om de reis te bekostigen waren de inkomsten uit hun lezingen niet voldoende, waardoor er grote schulden ontstonden. Deze werden door vader Thomas Mann betaald, nadat deze in 1929 de Nobelprijs voor de literatuur had ontvangen.

Toen de nazi's aan de macht kwamen, vluchtte hij naar het buitenland, aanvankelijk naar Amsterdam. Mann veranderde in een geëngageerd schrijver. Met geld van de Zwitserse schrijfster Annemarie Schwarzenbach, die met Klaus en Erika Mann nauw bevriend was, richtte hij het antinazistische literair tijdschrift Die Sammlung op, dat van 1933 tot 1935 werd uitgegeven door Querido Verlag. Ook schreef hij de roman Mephisto, waarin de toneelspeler Hendrik Höfgen (gebaseerd op zijn vroegere vriend Gustaf Gründgens) zijn ziel aan de nazi's verkoopt in ruil voor een succesvolle carrière.

In 1938 vluchtte Mann verder naar de VS. Hij werd Amerikaan, ging in het Engels schrijven en vocht in Italië aan de zijde van de geallieerden. Zijn biseksuele geaardheid en vermeende sympathie voor de Communistische Partij van de Verenigde Staten waren reden voor de FBI om hem in de gaten te houden, zoals in 1948 bekend werd.

Na de oorlog had hij moeite zijn plek te vinden. Zijn heroïneverslaving werd een steeds groter probleem. Hij kampte met een schrijfblokkade en zag door de toenemende spanningen tussen de VS en de Sovjet-Unie de toekomst somber in.

Na een eerdere poging tot zelfmoord bracht Mann zichzelf op 21 mei 1949 met een overdosis slaapmiddelen om het leven. Hij werd te Cannes begraven. Vader Thomas Mann was niet bij de uitvaart aanwezig omdat deze zich op het tijdstip van Klaus' overlijden samen met zijn echtgenote in Stockholm bevond. Het was hun beider besluit om niet naar Cannes te reizen.

Werk[bewerken]

Romans[bewerken]

Toneelstukken[bewerken]

  • Anja und Esther (1925)
  • Revue zu Vieren (1926)
  • Gegenüber von China (1929)
  • Geschwister (1930)
  • Athen (1932)
  • Der siebente Engel (1946)
  • Die zerbrochenen Spiegel: Eine Tanzpantomime (eerste uitvoering: 2010)

Literatuur[bewerken]

Margreet den Buurman: Erika en Klaus Mann, Leven langs de Bühne. Monografie. ISBN 978-94-6153-111-7 NUR: 680. Uitgeverij Aspekt, Soesterberg, 2013

Klaus Mann, Briefe und Antworten 1922-1949. ISBN 3 499 12784 9. Uitgave Rowolt, Reinbek, 1991.

Klaus Mann, Der Wendepunkt, Ein Lebensbericht (in 1942 in de VS verschenen als The Turning Point). ISBN 3-499-24409-8. Uitgave Rowohlt, Reinbek, 2006.