Ruimtetelescoop Hubble

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
De ruimtetelescoop Hubble

De ruimtetelescoop Hubble
De ruimtetelescoop Hubble gezien vanuit de Space Shuttle Discovery tijdens missie STS-82.

Organisatie NASA, ESA
Golflengte-waarnemingen optisch, ultraviolet, infrarood
Baanhoogte 600 km
Baanomloop 97 min
Datum lancering 24 april 1990
Datum terug in atmosfeer na 2013
Gewicht 11.000 kg
Website http://hubble.nasa.gov/
Fysieke eigenschappen
Soort telescoop Ritchey-Crétien-reflector
Diameter 2,4 meter
Effectieve brandpuntsafstand 57,6 meter
Instrumenten
NICMOS camera/spectrometer
ACS karteringscamera (defect)
WFPC2 groothoekcamera
STIS spectrometer/camera (defect)


Foto's genomen door Hubble
Foto's genomen door de ruimtetelescoop Hubble in valse kleuren weergegeven: vanaf linksboven met de klok mee: het Dikkopstelsel, de Kegelwolk, twee botsende spiraalvormige sterrenstelsels, en de geboorte van een ster in de Omeganevel. (Afbeeldingen eigendom van NASA)

De ruimtetelescoop Hubble (Hubble Space Telescope, HST) bestaat uit een aantal precisie-instrumenten voor astronomische waarnemingen. Hij is genoemd naar de Amerikaanse astronoom Edwin Hubble, en draait sinds de lancering door de NASA op 24 april 1990 als een kunstmaan rond de aarde. De Hubble wordt gebruikt voor optische waarnemingen. De telescoop bezit ook een infraroodcamera. Voor observaties in het röntgengolflengtegebied wordt gebruikgemaakt van het Chandra X-Ray Observatory.

Door het ontbreken van een atmosfeer in de ruimte is een ongekend scherpe afbeelding van verre astronomische objecten mogelijk. Eén van de bekendste foto's die door de Hubble genomen zijn is van de Adelaarsnevel (M16). Deze foto is volgens veel astronomen de mooiste foto ooit genomen van een object in het heelal.

De ruimtetelescoop bleek na de lancering aanvankelijk niet goed te werken, doordat de hoofdspiegel door een instrumentatiefout in de verkeerde vorm was geslepen. Een tweede ruimtemissie in december 1993, waarbij door astronauten onder andere een corrigerende spiegel werd aangebracht, verhielp dit euvel. In de jaren hierna zijn nog twee onderhoudsmissies uitgevoerd.

Intussen werden al plannen gemaakt voor de volgende, betere en grotere ruimtetelescoop; anderzijds stonden ook in de op aardse telescopen gebaseerde astronomie de ontwikkelingen niet stil. Onder andere door een groot aantal kleinere telescoopbeelden te combineren en optische fouten, veroorzaakt door temperatuurverschillen en turbulentie in de atmosfeer, in real time computergestuurd te corrigeren, werd het mogelijk ook vanaf de aarde afbeeldingen te maken die niet meer voor die van de Hubble onderdoen, tegen een fractie van de kosten.

Op 16 januari 2004 maakte de NASA bekend dat er geen onderhoud meer aan de Hubble zou worden verricht, in het licht van de enkele dagen eerder door president George W. Bush bekend gemaakte plannen om weer mensen naar de maan en uiteindelijk naar Mars te sturen, waarvoor moesten de andere plannen wijken. Naar verwachting had de Hubble hierna nog een nuttige levensduur van een jaar of vier.

Ton Linssens van de ESA-afdeling die over de Hubble-telescoop gaat stelde echter dat de beslissing om de telescoop niet meer te onderhouden niets te maken heeft met de plannen om naar Mars te reizen. De reden is dat het ruimteveer in de toekomst uitsluitend naar het internationale ruimtestation mag vliegen. Alleen daar kan gecontroleerd worden of de tegeltjes van het hitteschild nog in goede staat zijn om de terugreis te maken. Daar is ook de mogelijkheid aanwezig om eventueel met een Sojoez de terugreis te maken.

Op 31 oktober 2006 maakte de NASA echter bekend dat in de tweede helft van 2008 alsnog een vierde onderhoudsmissie naar de Hubble zou worden uitgevoerd. Door het aanbrengen van nieuwe gyroscopen en nikkel-waterstof-accu's zou de levensduur van de telescoop kunnen worden verlengd tot tenminste 2014[1] . Verder zouden nieuwe instrumenten worden geïnstalleerd: een Cosmic Origins Spectrograph en een nieuwe groothoekcamera, WFC3, die de huidige WFPC2 zal vervangen.

In september 2008 deed zich echter nog een technische storing aan de Hubble voor, in de Science Instrument Command and Data Handling (SIC&DH) Unit. Om deze tijdens het groot onderhoud te kunnen verhelpen, bleek extra voorbereiding nodig. Daarom is deze reparatie-missie uitgesteld tot 2009. De lancering van de vierde onderhoudsmissie (STS-125) vond op 11 mei 2009 plaats. Op 19 mei 2009 werd de Hubble weer door spaceshuttle Atlantis in de ruimte geplaatst.

Langdurige waarneming met de Hubble-telescoop waarop vele verre melkwegstelsels te zien zijn: het zogenaamde Hubble Deep Field. Klik voor hogere resolutie.

[bewerken] Externe links

:Afbeelding:Nl-Ruimtetelescoop Hubble-article.ogg
  Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct (meer info over gesproken Wikipedia)


[bewerken] Literatuur/noten/verwijzingen

 
Persoonlijke instellingen
Boek maken