Digitale televisie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Digitale televisie is een vorm van televisie waarbij het televisiesignaal digitaal wordt overgezonden.

Traditioneel werd er in de hele wereld gebruikgemaakt van analoge televisie. Er bestaan daarvoor veertien verschillende standaarden (zie Televisiesysteem), die voor kleurentelevisie zijn aangevuld met PAL, NTSC of Secam. Sinds begin jaren '90 is digitale televisie aan een opmars bezig. Hierbij wordt in Europa gebruik gemaakt van de DVB-standaard. Voordelen van digitale televisie zijn de mogelijkheid van een betere beeld- en geluidskwaliteit en de mogelijkheid tot compressie van het signaal. Hierdoor wordt het mogelijk om 6 tot 8 keer meer televisiekanalen uit te zenden in dezelfde bandbreedte. Een bijzondere vorm van digitale televisie is HDTV, dit is televisie met een hogere resolutie. In studio's en voor het transport van videosignalen tussen televisiestations onderling wordt uitsluitend digitaal gewerkt. Hierbij wordt meestal gebruikgemaakt van SDI (seriële digitale interface) gebaseerd op de ITU-aanbeveling 601. Bij beperkte bandbreedte (zoals via satelliet of DVB-T) wordt er meestal gekozen om te encoderen naar MPEG en dit te transporteren via SDH, DVB of IP.

Inhoud

[bewerken] Betere beeldresolutie

Op een 'gewoon' analoog televisietoestel wordt het beeld lijn voor lijn weergegeven, waarbij het televisiebeeld in twee delen wordt overgestuurd en ververst: eerst komen de even lijnen binnen en dan de oneven lijnen (interlacing). Daarbij moeten de beelden nog worden aangevuld met het geluidssignaal dat apart wordt uitgezonden. Het analoge signaal wordt gemakkelijk vervuild met ruis, waardoor het beeld minder scherp wordt. Het gevolg van dit alles is dat het televisiebeeld soms niet helemaal scherp is en af en toe flikkert. Ook de beperkte resolutie van analoge televisie is een nadeel. Afhankelijk van het systeem (B en D in het grootste deel van Europa en M in Amerika en Japan) zijn er 625 respectievelijk 525 beeldlijnen beschikbaar. De "slechtste" computermonitor heeft tegenwoordig al een hogere resolutie dan de beste (analoge) televisie. Echter, aangezien men werkt met bewegende beelden, en omdat men op relatief grote afstand van een televisie zit, is dit niet zo erg als het lijkt.

Bij DVB is de resolutie "vrij" instelbaar. Er zijn wel voorwaarden: voor PAL-uitzendingen moet de verticale resolutie 576 pixels bedragen. De horizontale resolutie is maximaal 720 pixels en moet deelbaar zijn door 16 vanwege de MPEG-compressie. De Nederlandse en Vlaamse zenders gebruiken een horizontale resolutie van 704 pixels voor hun satellietuitzendingen. De gebruikte horizontale resolutie heeft geen invloed op de verhouding van het beeld, deze blijft altijd 4:3 of 16:9. Het voordeel van digitale televisie is dat het beeld ruisvrij is. Goede analoge PAL-ontvangers zijn verder vrij duur om in een televisietoestel te stoppen. Bijgevolg zitten er in veel televisietoestellen ontvangers die kwaliteitsverlies opleveren; bij digitale televisie is dit probleem verdwenen.

Momenteel wordt de kwaliteit van digitale televisie echter eerder beperkt door de digitale bandbreedte dan door de resolutie. Zo is het mogelijk een zender met de maximale 720 pixels uit te zenden maar deze zeer weinig bandbreedte te geven. Het resultaat is een wazig, blokkerig beeld, vergelijkbaar met een plaatje met teveel JPEG-compressie ofwel compressieartefacten. Zeer diverse resoluties zijn in gebruik, zo gebruikt de BBC een horizontale resolutie van 720 pixels voor satellietuitzendingen, MTV Networks gebruikt voor de meeste Europese zenders een horizontale resolutie van 544 of 528 pixels. Sommige low-budget zenders gebruiken een horizontale resolutie van 352 pixels. Het resultaat van een lage horizontale resolutie is een waziger, door sommigen als "wolliger" omschreven, beeld. Het resultaat van te weinig bandbreedte is, ongeacht de resolutie, de genoemde compressieartefacten.

Er zijn in de DVB-standaard verschillende resoluties gedefinieerd. Naast de Europese resolutie 720x576 en de Amerikaanse resolutie 720x480 zijn er verscheidene HDTV-formaten gedefinieerd met als maximum 1920x1080.

[bewerken] Andere voordelen

Omdat digitale signalen compacter kunnen worden uitgezonden dan analoge signalen, blijft er bij een gelijk aantal televisiezenders bandbreedte 'over'. Bij digitale televisie is er dus in principe de mogelijkheid om met dezelfde bandbreedte meer televisiezenders aan te bieden.

Naast televisiebeelden kan aanvullende informatie zoals teksten of hele webpagina's worden meegestuurd via het digitale signaal. De kijker kan dan bijvoorbeeld informatie krijgen over het huidige televisieprogramma, en over het komende zendschema in de vorm van een elektronische programmagids.

Het is mogelijk om audio- en tekstinformatie (waaronder ondertiteling) in verschillende talen mee te sturen.

Digitale televisie biedt in potentie een betere geluidskwaliteit dan bij analoge televisie mogelijk was.

[bewerken] Nadelen

Voor elke televisie is er een aparte digitale decoder nodig.

Bij DVB is dezelfde bandbreedte beschikbaar als voor een analoog televisiesignaal. Binnen deze bandbreedte passen 6 tot 8 digitale signalen. De kwaliteit van het televisiebeeld is bij DVB afhankelijk van de gebruikte bitsnelheid. Als deze te laag is worden snel bewegende beelden minder goed weergegeven. Een provider kan dit oplossen door binnen de beschikbare bandbreedte minder signalen door te geven.

Verder kan je met een klassieke (analoge) videorecorder geen met DVB-gecodeerde digitale zender opnemen. Moderne digitale videorecorder (harddisc-recorders) kunnen dit wel, vaak ook terwijl je naar een andere digitale zender kijkt.

[bewerken] Vormen van digitale televisie

In de studio wordt het beeld al digitaal opgenomen en verwerkt. De gangbare standaard hier is ITU 601. Bij ITU 601 zijn de kleursignalen rood, groen en blauw gedigitaliseerd. Omdat er geen compressie wordt toegepast is de benodigde bandbreedte erg groot: 324 Mbit/s voor één televisiesignaal. Om dit signaal te kunnen uitzenden moet wel compressie worden toegepast. Dat gebeurt met behulp van MPEG-2 of MPEG-4.

Het aldus verkregen signaal kan op verschillende manieren worden uitgezonden:

Digitale televisie via de ether en de satelliet zijn goedkoop, doch vanwege het ontbreken van een retourkanaal niet geschikt voor interactieve toepassingen zoals Video on Demand. Een ander nadeel van digitale televisie via de ether is dat het aantal zenders beperkt is. Via de kabel en via ADSL zijn er veel meer mogelijkheden: het aantal zenders kan veel groter zijn en ook interactieve televisie behoort tot de mogelijkheden.

[bewerken] Apparatuur

Bijna alle televisietoestellen in Nederland en België zijn alleen geschikt voor analoge beeldsignalen. Om toch digitale televisie te kunnen kijken op het televisietoestel moet een decoder (de set-top box) worden gebruikt; de decoder zet het digitale signaal om in een analoog signaal dat geschikt is voor de televisie. Het digitale signaal dat via de coaxkabel binnenkomt, wordt door de standaard-decoder (bijvoorbeeld van UPC) omgezet tot een analoog RGB signaal dat door de SCARTaansluiting naar de televisie wordt gestuurd.

Om High Definition-televisie te kunnen ontvangen is een decoder nodig die de hogere resolutie kan verwerken. Deze decoders zorgen voor een daadwerkelijk digitaal signaal en worden aangesloten met een HDMI-aansluiting.

Op termijn zullen er waarschijnlijk steeds meer digitale televisietoestellen op de markt komen waar de decoder al zit ingebouwd. De meeste providers werken, met het oog op de bescherming van het auteursrecht van omroepen en programmamakers, met smartcards. De decoder - en dus op termijn ook de televisie met ingebouwde decoder - moet hiervoor geschikt zijn.

Voor digitale televisie via de ether of de satelliet dient men overigens ook nog te beschikken over een eigen (schotel)antenne.

[bewerken] Aanbod

Digitale televisie wordt aangeboden via de coax-, glasvezel- of telefoonkabel of draadloos.

[bewerken] Nederland

Er zijn vele verschillende aanbieders van digitale televisie, waaronder:

  • Draadloos:
    • via de satelliet (DVB-S) wordt uitgezonden door Canal Digitaal.
    • via de ether (DVB-T) wordt uitgezonden door KPN en haar dochtermaatschappij Digitenne. Tele2 verkoopt Digitenne als wederverkoper.
  • Kabel:
    • Via coax en glasvezel door onder meer Ziggo, UPC, Delta en CAIW. Sinds 2007 hebben verschillende bedrijven hun aanbod uitgebreid met een speciaal pakket met enkele digitale HDTV-zenders.
    • Via ADSL (IPTV) wordt uitgezonden door KPN en Tele 2.

[bewerken] België

In België is de aanbodsituatie verschillend naargelang het gewest in kwestie

[bewerken] Vlaams Gewest

De Vlaamse regering heeft aangekondigd dat de overschakeling van analoog naar digitaal volledig zal zijn tegen 8 november 2008. Daarna wordt in navolging van Nederland geen analoge televisie meer aangeboden via de ether. Hoe lang de analoge uitzendingen via de kabel beschikbaar blijven is onbekend.

Er bestaan verschillende alternatieve aanbieders :

[bewerken] Brussels Gewest

  • Coditel biedt digitale televisie aan met sinds 2007 drie HDTV-kanalen.
  • Belgacom TV
  • Telenet Digital TV: na de overname van UPC België biedt Telenet nu ook zijn pakket in delen van Brussel aan. Ze bieden in Brussel meer kanalen aan dan in Vlaanderen, maar wel aan dezelfde prijs.

[bewerken] Waals Gewest

  • TéléSAT Dochterbedrijf van TV Vlaanderen, start in maart 2008 met testuitzendingen via satelliet
  • Voo ontstond in april 2006 en is een fusie tussen ALE-Télédis en Brutele.
  • Belgacom TV
  • TV Vlaanderen. De abonnees van TV Vlaanderen zijn voornamelijk mensen die in een gebied in Vlaanderen wonen waar geen kabelaansluiting aanwezig is, of Vlamingen in Wallonië en het buitenland. Ontvangst buiten België is overigens om auteursrechtelijke redenen niet legaal.
  • RTBF stelt via DVB-T (terrestrisch, digitaal via de antenne dus, bijvoorbeeld een binnenantenne of de "Harkantenne" op het dak) 4 televisiezenders en 6 radiozenders beschikbaar. Het gaat om La Une, La Deux, La Trois en Euronews, evenals de 5 radiozenders van RTBF en de radiozender van BRF. Deze zenders zijn gratis, zonder codering, te ontvangen.

[bewerken] Luxemburg

...

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

 
Persoonlijke instellingen
Boek maken