Scart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Scart-stekker

Scart (of Euroconnector) is een oorspronkelijk Franse standaard voor het verbinden van audiovisuele apparaten.

Een scart-connector bestaat uit 21 pinnen en voorziet in analoge audio- en videosignalen in beide richtingen. De connector maakt het mogelijk eenvoudig externe apparatuur zoals videorecorders en dvd-spelers aan te sluiten op de televisie.

Scart staat voor Syndicat des Constructeurs d'Appareils Radiorécepteurs et Téléviseurs (Unie van radio- en televisiefabrikanten). In Frankrijk wordt de connector vaak Péritel genoemd.

Motivatie en toepassingen voor scart[bewerken]

Vóór de introductie van de scartconnectoren bestond er geen gestandaardiseerde manier om een signaal naar de televisie te sturen anders dan de hoogfrequente antenne-ingang, en zelfs de antenne-aansluitingen verschilden per land. Op apparaten waar wel een videoingangsmogelijkheid op zat, was deze connector vaak fabrikantspecifiek. Bijvoorbeeld, een VHS-videorecorder kon zowel connector voor een composiet videosignaal hebben in de vorm van een Duitse DIN-plug als een Amerikaanse tulpstekker.

Dankzij scart is het aansluiten van apparaten een stuk eenvoudiger geworden. Er is slechts één kabel tussen de verschillende apparaten nodig die onmogelijk verkeerd aangesloten kan worden. Door de veelheid aan signalen die door de kabel gaan is er geen behoefte meer aan extra kabels. Apparaten met meerdere scartconnectoren sturen het signaal dat binnenkomt, indien zij niet actief zijn, onveranderd weer uit, zodat het mogelijk is een hele keten van apparaten op de televisie aan te sluiten.

RGB & S-Video[bewerken]

Behalve het conventionele composiet videosignaal geeft scart de mogelijkheid om signalen in RGB-formaat uit te zenden. Het composietsignaal leidt normaal tot een flink kwaliteitsverlies van het beeld omdat het geperst moet worden in de krappe 6,5 MHz aan analoge bandbreedte die voor PAL-signaal gespecificeerd is. Bij RGB is zoveel analoge bandbreedte beschikbaar als de bekabeling toestaat. Hierdoor kunnen nieuwe digitale videobronnen zoals dvd-spelers en satellietontvangers een zeer hoge analoge beeldkwaliteit realiseren.

De RGB-implementatie in scart is vrijwel geheel compatibel met de VGA-standaard die in de computerwereld gebruikt wordt. De enige verschillen zijn dat bij scart de horizontale synchronisatie (terugslag) een vaste frequentie van 15,625 kHz heeft en de verticale synchronisatie tussen 50 en 60 Hz dient te liggen. Bij VGA is de horizontale terugslag variabel, maar minimaal 31 kHz, evenals de verticale terugslag, die minimaal 50 Hz is. Een ander verschil is dat bij scart beide terugslagsignalen op dezelfde elektrische leiding worden doorgegeven en bij VGA op twee aparte leidingen.

Omdat het verschil zo klein is kan eigenlijk iedere computer een RGB-scartsignaal genereren. De elektronica op de grafische kaarten is flexibel genoeg voor een 15 kHz frequentie en de meeste grafische kaarten zijn in staat beide terugslagsignalen op één elektrische leiding te zetten. Indien deze ontbreekt kunnen beide leidingen worden samengevoegd door een primitieve elektronische schakeling die met gemak in de stekker past.

Alhoewel duidelijk superieur ten opzichte van de mogelijkheid de televisie via composiet aan te sturen wordt van deze mogelijkheid helaas echter weinig gebruikgemaakt wegens gebrek aan softwareondersteuning. Het is bijna alleen maar mogelijk dit te doen met het Linux-besturingssysteem.

In de scartconnector was aanvankelijk geen S-Video voorzien. Dit formaat biedt een aanzienlijk betere beeldkwaliteit dan composiet, maar minder dan RGB. Hoewel vanuit de scartkant gezien feitelijk overbodig werd deze signaalvorm in de jaren 90 erg populair en werd een S-Videofunctie aan scart toegevoegd. Dit heeft enige verwarring voor de consument opgeleverd; het is aan een televisie lastig te zien of de S-Videofunctie ondersteund is.

Vooruitzichten[bewerken]

De televisiewereld verandert langzaam maar zeker naar digitale standaarden. Op de korte tot middellange termijn zal scart waarschijnlijk een belangrijke rol blijven spelen bij de overstap hiernaartoe. Aanvankelijk zal digitale televisie voornamelijk via een decodeerapparaat ontvangen worden. Zo'n apparaat kan dan door middel van een scartkabel op de televisie aangesloten worden. Vanwege de RGB-functionaliteit van de scartkabel kan dit bovendien in veel hogere analoge beeldkwaliteit getoond worden dan met gewone analoge televisie mogelijk was.

Ook aankomende hdtv-beeldformaten kunnen in principe (als het niet alleen digitaal zou zijn) door de scart-connector afgehandeld worden. Het enige dat hiervoor nodig is, is dat televisies net als VGA-schermen willekeurige terugslagfrequenties gaan accepteren. Het sterke punt hierbij is dat de consument er weinig van zal merken, deze kan net als vanouds gewoon de oude vertrouwde scartkabel tussen twee apparaten aansluiten. De producenten van beeldmateriaal zullen echter waarschijnlijk eisen dat HDTV-beeldmateriaal enkel digitaal én kopieerbeveiligd mag worden uitgewisseld tussen twee apparaten. In dat geval is een DVI- of HDMI-aansluiting nodig in combinatie met een beveiligingssysteem (HDCP).

Op de lange termijn zullen echter ook andere nadelen van scart een rol gaan spelen. Zo is in de scartconnector alleen stereogeluid voorzien, maar is het populaire 5.1-geluid niet mogelijk. Andere nadelen zijn dat de RGB- en S-Video-connectoren alleen in één richting zijn uitgevoerd, zodat het bijvoorbeeld niet mogelijk is dat een videorecorder zowel in hoge kwaliteit kan opnemen als afspelen. (De videorecorder kan wel een RGB-signaal naar de televisie sturen, maar geen RGB-signaal van de televisie ontvangen). Het feit dat scart volledig analoog is zal tot gevolg hebben dat de kabel uiteindelijk uitgefaseerd zal worden.

Pinbezetting[bewerken]

Pinbezetting; Scartaansluiting gezien van achterkant.

Pinbezetting; Scartaansluiting gezien van achterkant.

1. AUDIO, rechteruitgang
2. AUDIO, rechteringang
3. AUDIO linkeruitgang
4. AUDIO nuldraad
5. BLAUW nuldraad
6. AUDIO linkeringang
7. BLAUW
8. functiewisseling
9. GROEN nuldraad
10. D²B-ingang
11. GROEN
12. D²B-uitgang
13. ROOD/(*)Chroma nuldraad
14. D²B nuldraad
15. ROOD/Chroma
16. Blankingsignaal
17. VIDEO/Sync/(*)Luminantie nuldraad
18. Blankingsignaal nuldraad
19. VIDEO/Sync/(*)Luminantieuitgang
20. VIDEO/Sync/(*)Luminantieingang
21. algemene nuldraad (metalen afscherming)

(*) uitbreiding op de oorspronkelijke standaard



Pin 8 is een signaal van de videobron dat het soort video aangeeft:

0V betekent geen signaal, een eventuele scartingang wordt doorgegeven
+6V betekent een breedbeeldsignaal (16:9) (*)
+12V betekent een normaal signaal (4:3)

Pin 8 kan ook signalen van de afstandsbediening doorgeven.

D²B (Digital Data Bus) is een IEC-standaard voor een seriële communicatiebus. De bus werd ontwikkeld door Philips in de jaren 70 met als doel huisautomatisering. In scart staat deze bus het toe apparaten digitaal gegevens uit te wisselen.

De woorden 'ingang' en 'uitgang' zijn gezien vanaf het aangesloten apparaat, dat altijd vrouwelijke aansluitingen heeft.

Ingang betekent: van kabel (mannelijk) naar apparaat (vrouwelijk)
Uitgang betekent: van apparaat (vrouwelijk) naar kabel (mannelijk)

Speculaties over de bedoelingen van de ontwerpers van scart[bewerken]

Volgens sommigen was het oorspronkelijk doel van scart het verhinderen van televisieimport uit het buitenland. Vroeger was er in Frankrijk wetgeving die import verhinderde indien een televisie het oude 819-lijnen televisiesysteem dat in Frankrijk gebruikt werd niet aankon. Deze maatregel stopte effectief alle import uit het buitenland. Toen het 819-lijnensysteem echter verdween (de frequentie werd aan Canal plus gegeven) was dit niet langer een geldige reden om imports te stoppen. Daarom werd volgens sommige tongen de scartconnector geïntroduceerd en werd iedere geïmporteerde televisie vervolgens verplicht een scartconnector te hebben. Aangezien zo'n connector geen grote ingreep was en nog best nut had, begonnen buitenlandse producenten ook scartconnectoren op hun televisies aan te brengen.

Een andere genoemde reden was Minitel. Vroege prototypen beschikten niet over een eigen scherm maar gebruikten hier de televisie voor. Omdat een hoogfrequente aansluitmethode tot een slechte tekstscherpte had geleid was een RGB-mogelijkheid op televisies bijzonder welkom. Uiteindelijk kwam er slechts één model terminal op de markt en deze had een klein ingebouwd monochroom scherm.

Externe links[bewerken]