Voetbal in Spanje

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Voetbal in Spanje
Spanish football.svg

Voetbal is een nationale sport in Spanje. Het wordt gespeeld sinds het laatste decennium van de negentiende eeuw. Het veldvoetbal bij de mannen is het populairst en kan op de meeste belangstelling rekenen, maar ook vrouwenvoetbal en zaalvoetbal worden georganiseerd. De Spaanse clubs, het nationaal elftal en de nationale competitie behoren sinds jaren tot de beste van de wereld. Er bestaan duizenden clubs waar gevoetbald wordt in competitieverband. Vooral het profvoetbal kan op enorme belangstelling rekenen in de pers en in live-uitzendingen op televisie. Ook als recreatief spel buiten de ingerichte competities is voetbal, met minder strikte regels, enorm populair bij jongeren.

Geschiedenis[bewerken]

Voetbalaffiche uit 1928

Het voetbal werd aan het einde van de negentiende eeuw geïntroduceerd in Spanje door Engelse arbeiders en zeemannen. Recreativo Huelva was in 1889 de eerste voetbalclub die werd opgericht, gevolgd door Athletic de Bilbao (1898) en FC Barcelona (1899) (zie ook: Lijst van Spaanse voetbalclubs naar jaar van oprichting). RCD Espanyol was in 1900 de eerste voetbalclub die door Spanjaarden werd opgericht. In hetzelfde jaar ging met de Copa Macaya, het eerste Catalaanse kampioenschap, de eerste competitie van start in Spanje. In 1902 werd de Copa del Rey opgericht, een landelijke bekercompetitie waarvoor de clubs zich via de verschillende regionale competities plaatsten. In het seizoen 1928/1929 werd gestart met de Primera División, de landelijke competitie. In 1955 werden de eerste Europese competities, de Champions Cup en de Jaarbeursstedenbeker, opgericht en de Spaanse clubteams domineerden de Europa Cups in de beginjaren. In deze periode won het Spaans nationaal elftal tevens de eerste hoofdprijs in de historie: het Europees kampioenschap 1964.

Halverwege de jaren zestig verdween de Spaanse dominantie in Europa. Na Europese clubsuccessen en een tweede plaats van het nationaal elftal op het EK 1984 in de jaren tachtig, groeide het Spaanse clubvoetbal aan het einde van de jaren negentig uit tot het sterkste van Europa: de Primera División kreeg de hoogste klassering op de UEFA-ranglijst en de clubs wonnen meerdere Europese prijzen. Spanje had in 2000 de primeur toen met Real Madrid en Valencia CF voor het eerst twee teams uit hetzelfde land in de finale van de UEFA Champions League stonden. Na jarenlang teleurstellend gepresteerd te hebben, won het nationaal elftal in 2008 de tweede Europese titel.

Naast verschillende lokale rivaliteiten zoals de Derbi de Barcelona, de Derby de Madrid en de Derby de Sevilla, worden de wedstrijden tussen FC Barcelona en Real Madrid door de sportieve en politieke achtergrond gezien als de grootste en belangrijkste wedstrijden van Spanje. De onderlinge duels worden wel aangeduid als Derby van het Heelal of Superclásico.

Voetbalbonden[bewerken]

De voetbalclubs zijn in Spanje verenigd in verschillende voetbalbonden. De nationale voetbalbond is de Real Federación Española de Fútbol (RFEF) is verantwoordelijk is voor de verschillende nationale elftallen en de verschillende landelijke competities en bekertoernooien. De Liga de Fútbol Profesional is het onderdeel van de RFEF dat de verschillende competities organiseert. De organisatie van de regionale competities en bekertoernooien is in handen van de regionale voetbalbonden, zoals de Catalaanse Federació Catalana de Futbol.

Nationale ploeg[bewerken]

Andoni Zubizarreta, Spaans recordinternational
Nuvola single chevron right.svg Zie Spaans voetbalelftal voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Spaans nationaal elftal staat bekend onder de bijnamen La Selección (De Selectie) en La Furia Roja (De Rode Furie). De eerste interland werd op 28 augustus 1920 in Brussel gespeeld tegen Denemarken (1-0 winst). Het Spaans nationaal elftal nam elf keer deel aan een wereldkampioenschap, waarvan de eerste keer was in 1934. Spanje is tot nu toe één keer wereldkampioen geworden, in de finale van het wereldkampioenschap voetbal 2010 in Zuid-Afrika wonnen ze met 1-0 van het Nederlands voetbalelftal na verlenging. Verder was het Spaans nationaal elftal zeven keer aanwezig op een Europees kampioenschap. In 1964 won Spanje in eigen land het toernooi voor de eerste keer en ook in 2008 en 2012 werd door Spanje gewonnen. De Spaanse jeugdelftallen presteren over het algemeen beter dan het eerste elftal met diverse Europese en mondiale titels. Recordinternational van Spanje is voormalig doelman Andoni Zubizarreta (126 interlands) en all-time topscorer is David Villa (nog actief als speler).

Clubs[bewerken]

Benaming[bewerken]

De meeste Spaanse clubs kiezen hun naam naar de stad, gemeente of locatie waar de ploeg de thuisbasis heeft. Sommige clubs mogen verder hun clubnaam laten voorafgaan door Real (of Reial voor RCD Espanyol), Spaans voor Koninklijk.

Naast deze elementen nemen de meeste clubs in hun naam ook een (vaak afgekort) voorvoegsel of achtervoegsel op in het Spaans, Catalaans of Baskisch. Bij verschillende clubs uit het zuiden van Spanje is het achtervoegsel Balompié populair, een oud Spaans woord voor voetbal. Dit is een korte lijst met enkele populaire toevoegingen:

Spaans Catalaans Nederlandse vertaling
CD Club Deportivo CE Club Esportiu Sportclub
CF Club de Fútbol FC Fútbol Club Voetbalclub
RCD Real Club Deportivo RCD Reial Club Deportiu Koninklijke Sportclub
UD Unión Deportiva UE Unió Esportiva Sportunie
AD Agrupación Deportiva Sportgroep
CA Club Atlético Atletiekclub
RSD Real Sociedad Deportiva Koninklijke Sportvereniging
SAD Sociedad Anónima Deportiva Naamloze Sportvennootschap
SD Sociedad Deportiva Sportvereniging

Europese resultaten[bewerken]

Atlético Madrid, FC Barcelona, Real Madrid, Real Zaragoza, Sevilla FC en Valencia CF zijn de Spaanse clubs die een Europese beker op hun prijzenlijst hebben staan. Real Madrid en FC Barcelona zijn met respectievelijk twaalf en elf Europese titels de meest succesvolle clubs in Europa. Dit is een lijst van Europese winnaars per competitie:

Mondiale resultaten[bewerken]

Athletic de Bilbao, Atlético Madrid, FC Barcelona, Real Madrid en Valencia CF zijn de Spaanse clubs die een mondiale beker op hun prijzenlijst hebben staan.

Organisatie[bewerken]

Het Spaanse voetbal kent meerdere landelijke en regionale divisies. De Primera División is de hoogste Spaanse divisie en telt twintig clubs. De winnaar van de Primera División kroont zich tot landskampioen en de drie laagst geklasseerde clubs degraderen ieder seizoen. De tweede Spaanse divisie is de Segunda División A met 22 clubs. Ieder jaar promoveren de drie hoogst geklasseerde clubs naar de Primera División en zakken de vier laagst geklasseerde clubs. Onder de Segunda División A bevindt zich de Segunda División B, die uit vier regionale groepen bestaat. Ieder jaar plaatsen de vier hoogst geklasseerde clubs uit iedere groep zich voor de play-offs voor vier promotieplaatsen naar de Segunda División A. De vier laagst geklasseerde clubs degraderen. De vierde Spaanse divisie is de Tercera División met achttien regionale groepen. Promotie en degradatie vindt plaats via play-offs aan het einde van ieder seizoen. Onder de Tercera División beginnen de Spaanse amateurdivisies, waarvan de hoogste divisie meestal wordt aangeduid met Preferente.

Overigens dient opgemerkt te worden dat het eerste elftal en de reserve-elftallen van Spaanse clubs in dezelfde "voetbalpiramide" zitten. In tegenstelling tot bijvoorbeeld in België, Nederland en Engeland is er geen apart competitiesysteem voor reserve-elftallen. De Spaanse regels maken het echter niet mogelijk dat een club met meer dan één team actief is in een bepaalde divisie.

Niveau

División

1

Primera División
20 clubs

2

Segunda División A
22 clubs

3

Segunda División B
(vier parallelle competities)
20 clubs per competitie

4

Tercera División Grupo 1
(achttien parallelle competities)
20 clubs per competitie

5

Preferente
(meerdere parallelle competities)

Verder zijn er is Spanje verscheidene bekertoernooien. De Copa del Rey is de jaarlijks gehouden Spaanse bekercompetitie voor clubs uit de Primera División, de Segunda A en de Segunda B. De Copa Federación de España of Copa RFEF is een bekercompetitie voor clubs uit lagere divisies. Om de Supercopa de España wordt jaarlijks gespeeld tussen de landskampioen en de bekerwinnaar van dat jaar. In de jaren tachtig bestond nog een bekertoernooi, de Copa de la Liga, maar deze is inmiddels opgeheven.

Naast deze competities bestaan er ook nog de Liga Femenina, de hoogste competitie voor vrouwenvoetbal, División de Honor, de hoogste divisie voor jeugdelftallen, en División de Honor de Futsal, de hoogste zaalvoetbalcompetitie.

Voetballers[bewerken]

In de beginjaren van het Spaanse voetbal speelden vooral veel Engelsen, die veelal lokaal als arbeiders werkten, bij de Spaanse clubs. Naarmate het voetbal populairder werd, gingen de lokale spelers overheersen. Nadat zowel FC Barcelona als Real Madrid in 1953 de Argentijn Alfredo Di Stéfano wilden contracteren en deze situatie tot grote conflicten leidde, nam de Spaanse voetbalbond een nieuwe wet aan: de aankoop van buitenlandse spelers werd verboden, met uitzondering van Di Stéfano. Naast het conflict tussen FC Barcelona en Real Madrid waren ook de slechte prestaties van het nationaal elftal een reden om de buitenlanders te weren. Uiteindelijk tekende Di Stéfano bij Real Madrid en buitenlandse spelers waren gedurende vele jaren niet meer toegestaan in de Spaanse competitie. Zogenoemde oriundos, Latijns-Amerikaanse voetballers van Spaanse afkomst, en genaturaliseerde spelers waren wel welkom. Hierdoor waren er met onder meer Ladislao Kubala, Evaristo de Macedo, Eulogio Martínez, Julio César Benítez, Alfredo Di Stéfano, Ferenc Puskás en Héctor Rial nog verschillende voetballers van buitenlandse afkomst actief in het Spaanse voetbal. Vanaf 1973 werd toegestaan dat er bij iedere club maximaal twee niet-oriundi buitenlanders mochten meespelen, waardoor onder andere Johan Cruijff en Johan Neeskens in Spanje konden voetballen. Later werd deze regel uitgebreid tot een maximum van drie buitenlanders.

Door het Bosmanarrest in 1995 kwam er een vrij verkeer van voetballers van binnen de Europese Unie en vielen veel restricties weg. Vele buitenlandse voetballers trokken naar Spanje en in 2003 werd daarom een maximum van vier spelers van buiten de Europese Unie (zogenoemde extracomunitarios) per club ingesteld. Deze regel werd een jaar later aangescherpt tot een maximum van drie. Deze regel wordt echter massaal omzeild doordat veel Zuid-Amerikaanse voetballers op basis van hun afkomst in aanmerking komen voor een Spaans, Portugees of Italiaans paspoort.

Lange tijd leken Spaanse voetballers alleen in Spanje zelf succesvol te kunnen zijn. Luis Suárez was één van de weinige uitzonderingen hierop. De aanvaller, die in 1960 als eerste en tot nu toe enige geboren Spanjaard de Gouden Bal voor Europees voetballer van het jaar won, was in de jaren zestig zeer succesvol bij het Italiaanse Internazionale. Gevestigde namen als Gaizka Mendieta, Iván de la Peña, Alfonso Pérez en Josep Guardiola wisten het echter niet waar te maken bij Italiaanse en Franse topclubs. In de eerste jaren van de eenentwintigste eeuw bewezen onder meer Francesc Fàbregas, Xabi Alonso, Luis García, Mikel Arteta en Fernando Torres bij Engelse topclubs dat Spanjaarden wel degelijk ook buiten Spanje succesvol kunnen zijn.

zie ook:

Voetbal in Spanje per regio[bewerken]

De autonome regio’s en steden van Spanje

Spanje bestaat uit 17 autonome regio's en twee autonome steden.

Andalusië[bewerken]

De regio Andalusië is één van de belangrijkere regio's op voetbalgebied. Nadat vorig seizoen UD Almería zich niet kon handhaven op het hoogste niveau, Real Betis Balompié na twee seizoenen afwezigheid kampioen werd in de Segunda División A en Granada CF de eindronde won van dezelfde reeks, wordt Andalusië tijdens het seizoen 2011/2012 vertegenwoordig door vier clubs in de Primera División: de twee ploegen uit Sevilla, Sevilla FC en Real Betis Balompié, Málaga CF en Granada CF. Málaga CF speelt nu reeds vier onafgebroken seizoenen in de Primera División, zodat de ploeg aan een totaal van tien deelnames komt. Granada CF keert weer nadat ze in 1976 het hoogste niveau verlaten had en speelt haar achttiende seizoen. Sevilla FC is met achtenzestig jaargangen in de Primera División de beste club van de regio. De andere Andalusische grootmacht, Real Betis Balompié is achtenveertig seizoenen op het hoogste niveau actief was. Zowel Real Betis (1935) als Sevilla FC (1946) werden één keer landskampioen. Real Betis was in het seizoen 2005/2006 de eerste Andalusische club in de UEFA Champions League, Sevilla FC was in hetzelfde seizoen met winst van de UEFA Cup de eerste Andalusische club, die een Europese hoofdprijs won. De rivaliteit tussen beide clubs is bijzonder groot en onderlinge wedstrijden zijn na de duels tussen FC Barcelona en Real Madrid de meest beladen wedstrijden van Spanje. Naast Sevilla FC, Real Betis, Málaga CF en CF Granada speelden in het verleden nog acht andere Andalusische clubs in de Primera División: CD Málaga (twintig seizoenen, fusioneerde in 1994 met Atlético Malagueño en bekwam Málaga CF), Cádiz CF (dertien seizoenen), Córdoba CF (acht seizoenen), Recreativo Huelva (vijf seizoenen), Real Jaén (drie seizoenen), UD Almería (drie seizoenen), AD Almería (twee seizoenen, failliet verklaard in de jaren 80 en werd opgevolgd door Club Polideportivo Almería, dat later fusioneerde met Almería CF om UD Almería te worden) en CD Xerez (één seizoen).

Vier clubs uit Andalusië spelen in het seizoen 2011/2012 in de Segunda División A: UD Almería, CD Xerez, Córdoba CF en Recreativo Huelva. De vierde groep van de Segunda División B telt elf vertegenwoordigers uit de meest Zuiderse Regio: Sevilla Atlético, Cádiz CF, San Roque, Real Jaén, Écija Balompié, Lucena CF, UD Almería B, Poli Ejido, Roquetas, Betis B en Real Balompédica Linense. De groepen 9 en 10 van de Tercera División vormen de lagere profcompetities van het Andalusische voetbal met als bekende ploegen onder andere CD Alcalá, Unión Estepona en UD Marbella.

Het Andalusisch elftal is samen met het Catalaans en het Baskisch elftal één van de actievere regionale teams.

Aragón[bewerken]

De regio Aragón heeft slechts één grote club, Real Zaragoza. Deze club speelde zevenenvijftig seizoenen in de Primera División en is ook in het seizoen 2011/2012 actief op het hoogste niveau. Real Zaragoza won meerdere malen de Spaanse beker en het veroverde verder in 1964 en Jaarbeursstedenbeker en in 1995 de Europa Cup II. Slechts één clubs uit Aragón speelt in de Segunda División A, SD Huesca. In de Segunda B, groep 2, zijn drie vertegenwoordigers van de regio actief Teruel, Andorra CF en Real Zaragoza B. De zeventiende groep van de Tercera División omvat de clubs uit Aragón, met als belangrijke club onder andere La Muela.

Asturië[bewerken]

Sporting de Gijón en Real Oviedo speelden in het verleden respectievelijk veertig en achtendertig seizoenen in de Primera División. Momenteel wordt de regio Asturië alleen door Sporting vertegenwoordigd op het hoogste niveau. Real Oviedo degradeerde in 2001 en is inmiddels afgezakt tot de Segunda División B, Groep 1 en speelt er samen met Club Marino de Luanco en de B-ploeg van Sporting de Gijón. De tweede groep van de Tercera División is de competitie van de clubs uit Asturië, met als belangrijke club onder andere Caudal Deportivo, een ploeg uit Mieres.

Balearen[bewerken]

De eilandengroep Balearen is in het seizoen 2011/2012 met één club vertegenwoordigd in de Primera División, RCD Mallorca. Deze club speelde in totaal al zesentwintig seizoenen op het hoogste niveau. RCD Mallorca was in 1999 verliezend finalist in de Europacup II en won in 2003 de Copa del Rey. In de Segunda A speelt geen enkele club van de Balearen. Daarentegen komen in de Segunda B, groep 2 drie ploegen uit : Sporting Mahonés, CD Manacor en Club Deportivo Atlético Baleares. Deze laatste vernoemde ploeg was in het verleden nog vier seizoenen actief in de Segunda División A en daardoor geldt het historisch gezien als de op één na belangrijkste club van de Balearen na RCD Mallorca. Groep 11 van de Tercera División bestaat volledig uit clubs van de eilandengroep.

Baskenland[bewerken]

Baskenland is traditioneel één van de belangrijkere Spaanse regio's op voetbalgebied en is tijdens het seizoen 2011/2012 vertegenwoordigd in de Primera División door twee clubs uit de regio: Athletic de Bilbao en Real Sociedad . Athletic is samen met FC Barcelona en Real Madrid de enige club die gedurende alle eenentachtig seizoenen van de Primera División in deze divisie actief was. Real Sociedad speelde tot nu toe vijfenzestig jaargangen in de Primera División. Athletic domineerde in de jaren dertig de competitie en was tot het einde van de jaren vijftig een prominente club in de Spaanse beker. Zowel Athletic als Real Sociedad hadden hun laatste succesperiode in de jaren tachtig. Real Sociedad haalde in het seizoen 2002/2003 nog wel verrassend de tweede plaats in de Primera División. Deportivo Alavés (elf seizoenen), Arenas Club de Getxo (zeven seizoenen) en Real Unión de Irún (vier seizoenen) zijn de andere Baskische clubs die in het verleden op het hoogste niveau speelden. Deportivo Alavés, dat in 2001 verliezend finalist in de UEFA Cup was, degradeerde in 2006 en speelt sinds 2009 in de Segunda B. Momenteel vertegenwoordigt geen enkele club het Baskische voetbal in de Segunda División A. Acht ploegen spelen in de derde groep van de Segunda División B : Deportivo Alavés, SD Eibar, Real Unión de Irún, SD Lemona, SD Amorebieta, Sestao River Club en de B-ploegen van de twee ploegen die uitkomen in de Primera División. Groep 4 van de Tercera División vormt de lagere profcompetitie met clubs uit Baskenland, met onder andere als belangrijke club Barakaldo CF.

Het Baskisch elftal is samen met het Catalaans en het Andalusisch elftal één van de actievere regionale teams.

Canarische eilanden[bewerken]

Wegens de degradatie van CD Tenerife tijdens het seizoen 2009/2010, speelt er momenteel geen club van de Canarische Eilanden in de Primera División. In het verleden speelde respectievelijk UD Las Palmas tweeëndertig en CD Tenerife dertien seizoenen in de hoogste Spaanse divisie. Tenerife speelde in het seizoen 1993/1994 en in het seizoen 1996/1997 Europees voetbal. Door de tweede opeenvolgende degradatie van CD Tenerife op het einde van het seizoen 2010/2011 speelt enkel de ploeg uit Las Palmas tijdens seizoen 2010/2011 in de Segunda División A.

In de Segunda División B komen de teams van de Canarische eilanden uit in Groep 1. Hier spelen sinds de zomer van 2011 slechts twee clubs van de eilanden: CD Tenerife en UD Vecindario. Een divisie lager wordt groep 12 van de Tercera División gevormd door de teams van de eilanden met belangrijke namen als Universidad de Las Palmas CF, UD Fuerteventura, UD Lanzarote, UD Pájara Playas de Jandía, CD San Isidro en UD Villa de Santa Brígida.

De Canarische eilanden hebben een eigen voetbalbond: Federación Canaria de Fútbol. Onder deze federatie bevinden zich de voetbalbonden van de verschillende eilanden, zoals de Federación Interinsular de Fútbol de Las Palmas oftewel de voetbalbond van Las Palmas.

Cantabrië[bewerken]

De regio Cantabrië wordt in het seizoen 2011/2012 in de Primera División vertegenwoordigd door Racing de Santander. Deze club speelde inmiddels vierenveertig seizoenen op het hoogste niveau. Racing de Santander is de enige Cantabrische club die ooit in de Primera División speelde. In de Segunda División A is de regio momenteel niet vertegenwoordigd. In de derde groep van de Segunda División B speelt nog één ploeg, Gimnástica de Torrelavega. De derde groep van de Tercera División vormen de lagere profcompetities met clubs uit Cantabrië.

Castilië-La Mancha[bewerken]

Castilië-La Mancha is de zwakste Spaanse regio op voetbalgebied. Albacete Balompié is de enige club uit de regio die ooit in de Primera División speelde. In totaal was de club zeven seizoenen actief op het hoogste niveau, voor het laatst in het seizoen 2005/2006. CD Guadalajara speelt momenteel als enige vertegenwoordiger in de Segunda División A. Albacete Balompié, UB Conquense, CD Toledo en La Roda CF in groep 1 en UD Puertollano in groep 4 zijn de enige clubs uit Castilië-La Mancha in de Segunda División B. Groep achttien van de Tercera División is de competitie met de clubs uit de regio Castilië-La Mancha.

Castilië en León[bewerken]

Tijdens het seizoen 2009/2010 degradeerde Real Valladolid uit de Primera División en zo verloor deze regio haar laatste club die nog op het hoogste niveau speelde. Vijf clubs uit Castilië en León speelden in het verleden in de Primera División: Real Valladolid (eenenveertig seizoenen), UD Salamanca (twaalf seizoenen), Burgos CF (zes seizoenen), Real Burgos (drie seizoenen) en Cultural Leonesa (één seizoen). In de Segunda División A speelt momenteel enkel Real Valladolid. In de derde groep van de Segunda División B spelen negen vertegenwoordigers: UD Salamanca, SD Ponferradina, CD Mirandés, CF Palencia, Zamora CF, CD Guijuelo, Burgos CF, Gimnástica Segoviana en Arandina CF. Groep 8 van de Tercera División vormt de lagere profcompetitie met clubs uit Castilië en León. In deze reeks vinden we Cultural Leonesa terug nadat de club om financiële redenen administratief gedegradeerd werd op het einde van vorig seizoen.

Catalonië[bewerken]

Camp Nou, het stadion van FC Barcelona

Catalonië geldt traditioneel als één van de sterkere regio's op voetbalgebied. De Campionat de Catalunya was de eerste voetbalcompetitie van Spanje en de competitie bestaat tegenwoordig nog steeds, zij het in een andere vorm dan vroeger. Twee Catalaanse club spelen in het seizoen 2011/2012 in de Primera División: FC Barcelona en RCD Espanyol. FC Barcelona is na Real Madrid de meest succesvolle Spaanse voetbalclub met meerdere nationale en internationale prijzen. De club speelt sinds de oprichting van de Primera División op het hoogste niveau. RCD Espanyol bezet de zesde plaats op de all-time-ranglijst van de Primera División en won al meerdere keren de Copa del Rey. De club was één van de oprichters van de Primera División en speelde sindsdien zevenenzeventig seizoenen op het hoogste niveau. In het verleden speelden nog vijf andere clubs op het hoogste Spaanse niveau: CE Sabadell (vijftien seizoenen), Gimnàstic de Tarragona (vier seizoenen), CE Europa (drie seizoenen), UE Lleida (twee seizoenen) en Condal Barcelona (één seizoen).

In de Segunda División A spelen in het seizoen 2011/2012 vier Catalaanse clubs, Gimnàstic de Tarragona, Girona FC, de B ploeg van FC Barcelona, Barça Atlètic en het net gepromoveerde CE Sabadell. In de Segunda División B spelen in Groep 2 zes vertegenwoordigers uit Catalonië : UE Lleida, CF Badalona, CE L'Hospitalet, UE Sant Andreu, UE Llagostera en CF Reus Deportiu. De Tercera División Grupo 5 is de eerste divisie met alleen Catalaanse clubs met onder andere als belangrijke clubs UDA Gramenet en FC Santboià. De Primera Divisió Catalana is de eerste Catalaanse amateurdivisie.

Net als veel andere Spaanse regio's heeft Catalonië ook een eigen voetbalbond, de Federació Catalana de Futbol (FCF), en een eigen vertegenwoordigend elftal. Waar de meeste regionale elftallen voornamelijk tegen "kleinere" voetballanden spelen, had het Catalaans elftal de afgelopen jaren met Brazilië (2002, 2004) en Argentinië (2004) tegenstanders van wereldformaat.

Extremadura[bewerken]

Mérida UD (1995/1996, 1997/1998) en CF Extremadura (1996/1997, 1998/1999) zijn de twee clubs uit de regio Extremadura die in het verleden in de Primera División speelden. Tegenwoordig spelen er geen clubs uit Extremadura meer in de twee hoogste Spaanse divisies: Mérida speelt tegenwoordig in de Tercera División en Extremadura degradeerde door financiële problemen in 2008 zelfs naar de Preferente. In Segunda División B vertegenwoordigen vier ploegen de streek: CP Cacereño, CD Badajoz, CF Villanovense en Sporting Villanueva. In de veertiende groep van de Tercera División spelen onder andere de volgende belangrijke ploegen: Merida UD, Extremadura UD (opgericht uit de assen van CF Extramadura) en AD Cerro de Reyes.

Galicië[bewerken]

Aangezien vorig seizoen de laatste vertegenwoordiger van Galicië, Deportivo La Coruña, degradeerde speelt geen enkele ploeg nog op het hoogste niveau. Deportivo La Coruña is met één landstitel (2000) en twee Spaanse bekers (1995, 2002) de succesvolste Galicische club. In het verleden speelden Celta de Vigo (zesenveertig seizoenen), Deportivo La Coruña (veertig seizoenen), Pontevedra CF (zes seizoenen) en SD Compostela (vier seizoenen) in de Primera División. Op het tweede niveau van het Spaans voetbal is de streek vertegenwoordigd door Deportivo La Coruña en Celta de Vigo en op het derde niveau door vier ploegen: CD Lugo, Coruxo FC, Montañeros CF en de B ploeg van Celta de Vigo. De eerste groep van de Tercera División vormt de lagere profcompetitie met o.a.Pontevedra CF als belangrijke club uit deze regio.

La Rioja[bewerken]

De regio La Rioja is sinds de degradatie van CD Numancia op het einde van het seizoen 2008/2009 niet meer vertegenwoordigd in de Primera División. CD Logroñés (negen seizoenen) en CD Numancia (vier seizoenen) speelden in het verleden op het hoogste niveau. CD Numancia komt momenteel uit in de Segunda División A. CD Logroñés degradeerde in 1997 uit de hoogste afdeling en speelt momenteel in de derde groep van de Segunda División B. In de zestiende groep van de Tercera División vinden we de ploegen uit deze streek.

Madrid[bewerken]

Estabio Bernabeú, het stadion van Real Madrid

Madrid is één van de betere autonome regio's in Spanje op voetbalgebied. De bekendste club uit de regio is Real Madrid uit de hoofdstad Madrid, de meest succesvolle Spaanse club in de historie. De ploeg speelde de eenentachtig seizoenen van de Primera División. Een andere bekende club is Atlético Madrid dat eveneens verschillende nationale en internationale prijzen wist te winnen en na FC Barcelona en Real Madrid de meest succesvolle Spaanse voetbalclub is. De ploeg speelde in totaal vijfenzeventig maal op het hoogste niveau.

Op dit moment zijn nog twee andere teams uit de autonome regio Madrid in de Primera División actief. Getafe CF (zevende seizoen) en het net gepromoveerde Rayo Vallecano (veertien seizoenen).

In de Segunda División A speelt dit seizoen enkel AD Alcorcón.

De voetbalteams uit Madrid in de Segunda División B komen uit in groep 1. Naast de vier B-elftallen met Atlético Madrid B, het tweede team van Atlético Madrid, Real Madrid Castilla, het tweede team van Real Madrid, Rayo Vallecano B en Getafe CF B, komen nog drie clubs uit in deze reeks: CD Leganés, RSD Alcalá en het net gepromoveerde UD San Sebastián de los Reyes.

Nog lager komen de clubs uit Madrid uit in de Tercera División Grupo 7. Daaronder bevinden zich de Categoría Preferente de Aficionados de la Comunidad de Madrid Grupo 1 en Grupo 2 als hoogste Madrileense amateurdivisies.

De autonomistische regio Madrid heeft geen vertegenwoordigend elftal op het allerhoogste niveau, wel verscheidene jeugdcategorieën en vrouwenteams. Deze staan allen onder controle van de Federación Fútbol de Madrid, de voetbalbond van Madrid.

Murcia[bewerken]

Real Murcia vertegenwoordigde de regio Murcia in de Primera División tot 2008 en het is de enige club uit de regio, die uitkwam in de Primera División. In totaal speelde de club achttien seizoenen op het hoogste niveau. Sinds 2009 is FC Cartagena de hoogste vertegenwoordiger van de regio in het Spaanse voetbal. De club komt uit in de Segunda División A, waar het vanaf seizoen 2011-2012 weer gezelschap krijgt van Real Murcia. In deze reeks speelden ook Ciudad de Murcia (2003-2007), Lorca Deportiva (2006-2007) en Cartagena FC (mede-oprichter van de reeks en 15 seizoenen aanwezig tussen 1928 en 1988). Cartagena FC kwam na het seizoen 1994-1995 in financiële problemen en speelt nu in de Tercera División, waar het sinds seizoen 2011-2012 optreedt als B-ploeg van FC Cartagena. Ciudad de Murcia werd in 2007 opgeheven en verhuisde naar Granada, terwijl Lorca Deportiva door financiële problemen administratief degradeerde op het einde van het seizoen 2008-2009. In de Segunda B Grupo 4 spelen tijdens het seizoen 2011-2012 twee ploegen uit de regio : Caravaca Club de Fútbol en Lorca Atlético. De dertiende groep van de Tercera División omvat de clubs uit de regio Murcia, waarvan de meest bekende onder andere Yeclano en Jumilla CF zijn.

Sinds 2005 heeft Murcia een vertegenwoordigend elftal dat tot nu toe twee wedstrijden heeft gespeeld (1-1 tegen Litouwen en 3-0-overwinning tegen Ecuador).

Een vertegenwoordigend elftal bestaat er ook voor de gemeente Cartagena dat in februari 2007 haar eerste wedstrijd speelde tegen de Faeröer Eilanden dat eindigde in 0-0.

Navarra[bewerken]

Navarra heeft slechts één prominente club, CA Osasuna. Deze club speelde vierendertig seizoenen in de Primera División met een vierde plaats in het seizoen 2005/2006 als beste resultaat. In de Segunda División A spelen geen clubs uit Navarra. Daarentegen heeft de derde groep van de Segunda División B nog één vertegenwoordiger met het tweede elftal van CA Osasuna. Groep 15 van de Tercera División omvat de competitie van de clubs uit Navarra met Peña Sport FC als de meeste bekende ploeg.

Valencia[bewerken]

Mestalla, het stadion van Valencia CF

Na de degradatie einde vorig seizoen van Hércules CF is de regio Valencia tijdens het seizoen 2011/2012 nog met drie clubs vertegenwoordigd in de Primera División: Valencia CF, Villarreal CF en UD Levante. Valencia CF is zonder twijfel de beste club van de regio. De club speelde al zesenzeventig seizoenen op het hoogste niveau, werd zes keer Spaans landskampioen en won meerdere Europese prijzen. Villarreal CF speelde tot nu toe twaalf seizoenen in de Primera División en heeft zich aan het begin van de eenentwintigste eeuw gevestigd als een subtopper. De club haalde in 2006 bovendien de halve finale van de UEFA Champions League. Levante uit Valencia kon zich, na een promotie het voorafgaand seizoen, moeiteloos handhaven en begint zo aan haar zesde seizoen. Naast deze drie ploegen speelden in het verleden ook Hércules Alicante (negentien seizoenen), Elche CF (negentien seizoenen), CD Castellón (elf seizoenen) en CD Alcoyano (vier seizoenen) in de Primera División. Door de degradatie van Hércules CF en de promotie van CD Alcoyano vinden we vier ploegen in de Segunda División A. De twee andere ploegen zijn Elche CF en het B-elftal van Villareal CF. In de tweede groep van de Segunda División B vinden we acht vertegenwoordigers uit de regio: Orihuela CF, Alicante CF, Ontinyent CF, CD Castellón, CF Gandia, CD Denia, Valencia CF Mestalla en Olimpic de Xàtiva. In de zesde groep van de Tercera División vinden we de clubs uit de regio Valencia, die actief zijn in de lagere Spaanse profcompetities. Bekende ploegen zijn onder andere Benidorm CF en UD Alzira.

Ceuta en Melilla[bewerken]

De autonome steden Ceuta en Melilla, beide tegen Marokko gelegen, zijn niet vertegenwoordigd in de twee hoogste Spaanse divisies. De hoogst spelende clubs zijn respectievelijk AD Ceuta en UD Melilla, die beide uitkomen in de vierde groep van de Segunda División B. De enige Spaans-Marokkaanse club die ooit in de Primera División heeft gespeeld is Atlético Tetuán in het seizoen 1950/1951. In 1956 werd deze club gesplitst in de Marokkaanse club Moghreb Athletic Tétouan en een club die met Sociedad Deportiva Ceuta fuseerde tot Atlético Ceuta. Laatstgenoemde club speelt momenteel in de Tercera División. Beide steden spelen samen met de Andalusische clubs in respectievelijk de tiende en de negende groep van de Tercera División.

Media[bewerken]

Als grootste sport in Spanje neemt voetbal in de media een prominente plaats in. Wedstrijden van het nationaal elftal, de Primera División en de Europese toernooien worden over het algemeen uitgezonden op de publieke zenders van RTVE. Iedere uitzending van het journaal (Telediario) van RTVE omvat tevens een sportgedeelte. Ook lokale zenders zoals het Catalaanse TV3 zijn in het bezit van de uitzendrechten van voetbalwedstrijden. Naast de sportkaternen in de algemene kranten, zijn er in Spanje ook meerdere sportkranten die dagelijks uitkomen. Het zwaartepunt in deze sportkranten ligt over het algemeen op voetbal. Bekende sportkranten zijn El Mundo Deportivo en Sport uit Barcelona en Marca en AS uit Madrid. Daarnaast is er nog een voetbaltijdschrift, Don Balón, dat wekelijks wordt uitgegeven.

Bronnen, noten en/of referenties
  • De gouden voetbalgids. Hoofdstukken Spanje en Europa. Francois Colin, Lex Muller. Uitgeverij De Fontein, Baarn. 1996.
  • Sportmagazin kicker - Europacup-Sonderheft 2000. p134-148.
  • Sport Bild - Sonderheft Champions League 2006/2007. p145-146.
  • Moving with the Ball: the migration of professional footballers. Matthew Taylor. 2001-06-01. Oxford.
Etalagester
Etalagester Dit artikel is op 4 juni 2007 in deze versie opgenomen in de etalage.