Navarra (regio)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Navarra
Nafarroa
Regio van Spanje Vlag van Spanje
Bandera de Navarra.svg Escudo de Navarra (oficial).svg
(Details)
Ligging van Navarra in Spanje
Algemeen
Oppervlakte 10.390 km²
Inwoners (2011) 644.477 (62 inw/km²)
Hoofdstad Pamplona
Politiek
President Yolanda Barcina (UNP)
Overig
Talen Spaans, Baskisch
Tijdzone +1
Religie Katholiek (84,9%),
Protestant (1,2%),
Overige religies (0,5%),
niet religieus (13,4%)
(Volkstelling 2010)
ISO 3166-2 ES-NC
Website www.navarra.es
Portaal  Portaalicoon   Spanje

Navarra (Spaans: Navarra, Baskisch: Nafarroa; officieel: Comunidad Foral de Navarra of Forale Gemeenschap Navarra) is een van de 17 Autonome gemeenschappen van Spanje. Het ligt in het noorden van Spanje, ten oosten van Baskenland, ten zuiden van Frankrijk, ten noorden van La Rioja en ten westen van Aragón. Navarra is net zoals onder andere Cantabrië en Asturië zowel een autonome regio als een provincie en is dus niet zoals de meeste andere regio's onderverdeeld in provincies.

De regio is onderverdeeld in 272 gemeenten en telt 644.566 inwoners (2012) waarvan bijna een derde in de hoofdstad Pamplona woont (195.769 inw.) en meer dan de helft in de agglomeratie van de hoofdstad (328.511 inw.).

Geografie en klimaat[bewerken]

Navarra kent een gevarieerde geografie. Het grootste deel is bergachtig door de Pyreneeën. In het zuiden vindt men de valleien van de Ebro.

De regio wordt ook gekenmerkt door een grote variëteit aan klimaatvormen. In het noorden wordt het klimaat getypeerd door de besneeuwde bergen van de Pyreneeën en de frequente regen afkomstig van de Atlantische Oceaan terwijl het zuiden gedomineerd wordt door een droog woestijnklimaat.

Geschiedenis[bewerken]

Voor de geschiedenis van Navarro voor 1512, zie Koninkrijk Navarra In 1512 wist Ferdinand II van Aragon zich meester te maken van het grootste deel van het Koninkrijk Navarra, waarvan hij zichzelf op grond van twijfelachtige aanspraken tot koning uitriep. Alleen het gebied ten noorden van de Pyreneeën, bekend als Neder-Navarra, bleef een zelfstandig koninkrijk dat later met Frankrijk zou worden verenigd. Het zuidelijke deel, ook wel Opper-Navarra of Peninsulair Navarra genoemd, werd een onderdeel van de Spaanse kroon, maar behield de status van een afzonderlijk koninkrijk, met een grote autonomie en apart recht.

Begin 19de eeuw toonde Navarra zich als een van de meest conservatieve delen van Spanje, mede door de grote invloed van de geestelijkheid. In 1833 barstte er een opstand los tegen het gematigde bewind in Madrid, wat het begin vormde van de Eerste Carlistenoorlog. Mede op die reden hief de Spaanse regering in 1844 de duizendjarige autonomie van het oude koninkrijk op. Navarra werd nu een Spaanse provincie, zij het met iets meer autonomie dan de meeste andere provincies. Het Carlisme bleef er de voornaamste politieke beweging.

In 1936 vormde Navarra het centrum van de militaire opstand die het begin van de Spaanse Burgeroorlog inluidde. Vanaf het begin van de oorlog stond de provincie aan de kant van de nationalisten van generaal Franco. Onder zijn bewind gaf Franco het provinciebestuur van Navarra aparte bevoegdheden en in 1973 vernieuwde hij het aparte forale recht uit de middeleeuwen.

Bij het herstel van de democratie na de dood van Franco (1975) eisten de Baskische nationalisten dat Navarra deel zou gaan uitmaken van een autonoom Baskenland. De grote (conservatieve) meerderheid van de bevolking was echter voorstander van een autonoom Navarra, gebaseerd op de oude tradities. Een Spaanse wet uit 1982 erkende dan ook de autonomie van de Forale Gemeenschap Navarra. De Spaanse grondwet voorziet wel de mogelijkheid dat Baskenland en Navarra onderlingen akkoorden kunnen sluiten en samenwerken.

Statuut[bewerken]

Navarra noemt zich een "Forale Gemeenschap" omdat het zijn autonomie baseert op het forale recht, i.e. het recht dat voorkomt uit de historische fueros (vrijheden, gewoonten) van de streek. Om die reden heeft het regionale parlement dan ook Parlamento Foral, de regering Gobierno Foral, enzovoort.

De Forale Gemeenschap geniet een autonomie die niet zo groot is als die van Baskenland, Catalonië, Galicië of Andalusië, maar wel verder gaat dan de meeste andere Spaanse autonome gemeenschappen. Zo heeft ze een eigen politie, de Policia Foral, en een eigen fiscale administratie, die zelf de meeste belastingen in Navarra int en het aandeel van de centrale overheid in de belastingen doorbetaalt aan de Spaanse schatkist (in de meeste Spaanse regio's staat de centrale overheid voor de belastingen in). Ook het taalgebruik wordt door de Navarrese overheid geregeld.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

De provincie Navarra bestaat uit 7 comarca's die op hun beurt uit gemeenten bestaan. De comarca's van Navarra zijn:

Zie voor de gemeenten in Navarra de lijst van gemeenten in provincie Navarra.


Taal[bewerken]

percentage Baskisch-sprekers per gemeente

Spaans is samen met Baskisch de officiële taal in Navarra. Spaans is de officiële taal in de hele regio, Baskisch enkel in het noordelijke, dunbevolkte deel.[1] In het noordwestelijke deel van de regio wordt voornamelijk Baskisch gesproken, in het zuidelijke deel vooral Spaans. Pamplona ligt in de gemengde zone. Een regionale taalwet 1986 deelt Navarra in drie zones in: de noordelijke zone, waar Baskisch en Spaans op gelijke voet worden behandeld, een gemengde zone, waar Spaans de officiële taal is, maar waar er tweetalige diensten voor de Baskischsprekende inwoners aanwezig zijn en een zuidelijke zone, waar alleen het Spaans wettelijk erkend is. [2]

Spaans is in de regio de moedertaal van 88,9% van de bevolking, Baskisch van 7,0% van de bevolking terwijl 2,1% beide als moedertaal heeft. De resterende 2,1% heeft nog een andere taal als moedertaal.[3] De laatste jaren wint het Baskisch echter terrein op het Spaans in Navarra. 38% van de nieuwe studenten die aan de UPNA aankomen kennen namelijk Baskisch. [4]

Migratie[bewerken]

Demografische ontwikkeling[bewerken]


Bron: INE
Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen

Hernieuwbare energie[bewerken]

Navarra is toonaangevend op het vlak van hernieuwbare energie in Europa. In 2006 kwam 70% van haar energie van hernieuwbare bronnen en de regio hoopt de 75% te bereiken tegen 2010.[6]

In 2004 kwam 61% van de verbruikte elektrische energie van hernieuwbare bronnen, waarvan 43,6% van 28 windmolenparken, 12% van een honderdtal kleine hydraulische turbines en 5,3% van twee biomassafabrieken en twee biogasfabrieken.[7][8][9]

Bronnen, noten en/of referenties