Baskenland (autonome regio)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Baskenland
País Vasco
Euskadi
Regio van Spanje Vlag van Spanje
Vlag van Baskenland Escudo del Pais Vasco.svg
(Details)
Ligging van Baskenland in Spanje
Algemeen
Oppervlakte 7.235 km²
Inwoners (2011) 2.191.682 (303 inw/km²)
Hoofdstad Vitoria-Gasteiz
Politiek
President Iñigo Urkullu (Eusko Alderdi Jeltzalea)
Overig
Volkslied Eusko Abendaren Ereserkia
Talen Spaans, Baskisch
Tijdzone +1
ISO 3166-2 ES-PV
Website www.euskadi.net
Detailkaart
Autonome Gemeenschap Baskenland (rose) als onderdeel van het grotere Baskenland, met Navarra (groen) en Frans-Baskenland (geel)
Autonome Gemeenschap Baskenland (rose) als onderdeel van het grotere Baskenland, met Navarra (groen) en Frans-Baskenland (geel)
Portaal  Portaalicoon   Spanje
Wilde paarden op de berg Bianditz (840 m) in de Spaanse autonome gemeenschap Baskenland. Op de achtergrond is de berg Aiako Harria (837 m) zichtbaar

Het Baskenland (Baskisch: Euskadi, Spaans: País Vasco) of voluit de Autonome Gemeenschap Baskenland (Baskisch: Eusko Autonomia Erkidegoa; Spaans: Comunidad Autónoma del País Vasco) is één van de 17 autonome regio's van Spanje. Baskenland ligt aan de Atlantische Oceaan in het noorden van Spanje, ten westen van de Pyreneeën en de grens met Frankrijk. De hoofdstad van de autonome regio is Vitoria-Gasteiz, maar de grootste stad is Bilbao.

Topografische aanduiding[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook Baskenland voor het grotere historische, culturele, taalkundige en etnische Baskenland

Hoewel de autonome regio Baskenland vaak wordt aangeduid met de term 'Baskenland', is het eigenlijke Baskenland (in het Baskisch Euskal Herria genoemd) veel groter dan alleen deze regio (in het Baskisch Euskadi genoemd). Dit kan voor buitenstaanders verwarring opleveren.

Het Baskenland in historisch, cultureel, etnisch en taalkundig opzicht omvat behalve de Autonome Gemeenschap Baskenland ook de aangrenzende Autonome Forale Gemeenschap Navarra en Frans-Baskenland, dat bestaat uit de drie historische Baskische provincies Labourd, Neder-Navarra en Soule in het zuiden van het departement Pyrénées-Atlantiques. Ook in deze gebieden wonen van oudsher voornamelijk Basken. De Baskische taal wordt echter nauwelijks meer gesproken in het zuiden van Navarra en veel Spaanstaligen identificeren zich er niet met het Baskische nationalisme. In Frans-Baskenland wordt wel nog tamelijk veel Baskisch gesproken, maar hier is de taal op geen enkele manier erkend en ijvert slechts een minderheid voor aansluiting bij de rest van Baskenland.

Geografie[bewerken]

De hoogste berg in de autonome regio Baskenland is de 1551 meter hoge Aitxuri.

Taal en cultuur[bewerken]

De autonome regio Baskenland is officieel tweetalig: zowel het Spaans als het Baskisch zijn officiële talen. Het merendeel van de inwoners spreekt dan ook beide talen met uitzondering van Spanjaarden die afkomstig zijn uit andere delen van het land. De Baskische taal is tot op vandaag een taalkundig raadsel en vertoont geen enkele overeenkomst met welke andere taal dan ook.

1rightarrow blue.svg Zie ook de Talen in Spanje

Bestuurlijke indeling[bewerken]

De autonome regio Baskenland bestaat uit drie provincies:

Provincie Inwonertal Hoofdstad Inwonertal
Álava 317.352 Vitoria-Gasteiz 226.490
Biskaje 1.153.724 Bilbao 353.175
Gipuzkoa 707.263 Donostia-San Sebastián 183.563
Totaal 2.124.846
1rightarrow blue.svg Zie ook de comarca's van Baskenland

Geschiedenis[bewerken]

Basque country map.png

De Basken genoten onder de Franse en Spaanse koningen vaak een grote mate van autonomie. Deze autonomie werd door de eeuwen heen steeds meer aangetast, totdat het gebied geheel geïntegreerd was in de Franse en Spaanse staat.

Binnen de Tweede Spaanse Republiek verkregen de Basken grote autonomie onder hun president Aguirre. Onder het bewind van Franco werden zij sterk onderdrukt en als reactie hierop ontstond uiteindelijk de gewapende afscheidingsbeweging ETA, met als politieke tak Batasuna. Onder koning Juan Carlos kreeg de Spaanse regio Baskenland meer autonomie. Het autonomiestatuut van Baskenland maakt het Navarra uitdrukkelijk mogelijk zich bij Baskenland aan te sluiten, maar deze provincie heeft hier geen gehoor aan gegeven.

Er is door Juan José Ibarretxe, een voormalig Baskisch regeringsleider (lehendakari), een plan opgesteld (het "plan-Ibarretxe") om uit de politieke impasse te geraken. Dit plan geeft Baskenland meer autonomie ten opzichte van Spanje. Ibarretxe pleit voor een vrije associatie van Baskenland met Spanje, waarbij Baskenland grotendeels zelfstandig zou worden, maar in associatie met Spanje, en dus er deel van blijven uitmaken. Het plan werd door het Baskische parlement goedgekeurd (o.a. door Ibarretxes partij, de EAJ/PNV), maar in het Spaanse parlement met grote meerderheid verworpen. Ook de Spaanse minister-president Zapatero staat negatief tegenover het plan.