Wereldkampioenschap voetbal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
FIFA wereldkampioenschap voetbal
Sport Voetbal
Regio Wereldkampioenschap
Bond/organisator FIFA
Eerste editie 1930 in Uruguay
Regerend kampioen Vlag van Duitsland Duitsland (4e titel)
Recordkampioen Vlag van Brazilië Brazilië met 5 titels
Actueel 2014
Portaal  Portaalicoon   Sport

Het FIFA wereldkampioenschap voetbal (Engels: FIFA World Cup), meestal wereldkampioenschap voetbal of WK voetbal genoemd, is een om de vier jaar terugkerend toernooi tussen de nationale teams die bij de FIFA aangesloten zijn. Naast het gastland plaatsen zich via de continentale voorronden uiteindelijk nog 31 landenteams voor de eindronde (of 30, als er twee gastlanden zijn). Tot aan het WK 2002 was ook de regerend wereldkampioen (toen Frankrijk) automatisch geplaatst, maar sindsdien dient ook dat landenteam kwalificatieronden te spelen om zich te plaatsen voor de eindronde. Het kampioenschap, inclusief voorronden, valt geheel onder toezicht van de Wereldvoetbalbond FIFA.

Geschiedenis[bewerken]

Voorgeschiedenis[bewerken]

Aanvankelijk waren de Olympische Spelen het podium voor het belangrijkste mondiale voetbaltoernooi. Voetbal was een IOC-erkende sport in 1900 (in Parijs), 1904 (in St. Louis) en 1906 (in Athene), waarbij drie of vier amateurclubs enkele wedstrijden speelden en het klassement bepaald werd aan de hand van de doelsaldo's.

Door de in 1904 opgerichte FIFA was een poging gedaan om in 1906 een internationaal voetbaltoernooi tussen landen te organiseren, buiten het olympische kader om. Dit toernooi zou bestaan uit vier groepen van de beste clubteams uit Europa. Zwitserland zou de halve finales en finale organiseren. De moeilijkheden stapelden zich echter op: diverse nationale bonden hadden grote bezwaren, en het draaide uit op een mislukking.[1]

Vanaf 1908 werden de olympische toernooien groter, maar naar olympische traditie werden alleen amateurspelers toegelaten. Mede daarom werden in die jaren ook toernooien voor professionele voetbalteams georganiseerd. De Torneo Internazionale Stampa Sportiva, gehouden in Turijn in 1908, was een van de eerste, en in 1909 en 1911 organiseerde de Schot Thomas Lipton de Sir Thomas Lipton Trophy, eveneens in Turijn. Op alle drie toernooien werd gestreden tussen vier individuele clubs (geen nationale ploegen), die elk een hele natie vertegenwoordigden – de clubs op deze drie toernooien kwamen uit Italië, Zwitserland, Engeland en Duitsland.

Olympische toernooien tussen landenteams[bewerken]

In 1908 werd voetbal een officiële olympische competitie onder toezicht van de FIFA. Het toernooi werd georganiseerd door de Engelse voetbalbond, ging tussen nationale teams en had de vorm van een knock-outsysteem, maar diende nog steeds slechts als demonstratiesport. In 1908 (in Londen) en 1912 (in Stockholm) deden respectievelijk 8[2] en 11[3] Europese teams mee, en beide keren won het Engelse nationale amateurvoetbalteam.

In 1914 besloot de FIFA het olympische toernooi te erkennen als een "wereldkampioenschap voetbal voor amateurs", en nam de verantwoordelijkheid voor de organisatie van het evenement. Dit leidde tot 's werelds eerste intercontinentale voetbaltoernooi, op de Olympische Zomerspelen van 1920 (in Antwerpen). Er deden 14 nationale teams mee[4], waarvan één van buiten Europa, namelijk Egypte. Dit toernooi werd gewonnen door België. Voor de daaropvolgende twee Olympische Zomerspelen staken er ook teams de Atlantische Oceaan over om deel te nemen aan de voetbaltoernooien. In 1924 (in Parijs) waren 22 teams[5], waarvan vier van buiten Europa: Egypte, Turkije, Uruguay en de Verenigde Staten. In 1928 (in Amsterdam) waren 17 teams[6], waarvan zeven van buiten Europa: naast de vier die ook in 1924 meededen, waren dat ook Argentinië, Chili en Mexico. Beide toernooien werden gewonnen door Uruguay.

Het eerste officiële WK[bewerken]

In de tweede helft van de jaren 1920 werd besloten om voetbal niet op te nemen als onderdeel van het programma van de Olympische Zomerspelen van 1932 in Los Angeles, vanwege de op dat ogenblik geringe populariteit van voetbal in de Verenigde Staten en meningsverschillen tussen de FIFA en het IOC over de status van amateurspelers. In 1928 stelde FIFA-voorzitter Jules Rimet daarom voor om een eigen internationaal toernooi te organiseren, waarop de sterkste nationale voetbalploegen om de titel World Champion zouden gaan spelen. Op maandag 28 mei 1928 werd in Amsterdam besloten dat Uruguay gastland zou worden van het eerste officiële wereldkampioenschap voetbal, in 1930, om het eeuwfeest van de Uruguayaanse onafhankelijkheid te vieren en omdat Uruguay dubbele olympische titelhouder en dus een van de betere voetballanden was.

Het eerste wereldkampioenschap voetbal was tevens het enige waarvoor de landen zich niet hoefden te kwalificeren: ze werden uitgenodigd door de FIFA om aan het eerste WK mee te doen. De animo uit Europa was echter nihil: op 28 februari 1930, de einddatum van inschrijving, had zich nog geen enkel Europees land aangemeld vanwege de lange reisduur en de hoge reiskosten. Uiteindelijk wist Rimet, met hulp van de regering van Uruguay, vier teams zo ver te krijgen om de oversteek te maken: België, Roemenië, Joegoslavië en Frankrijk. Met zeven teams uit Zuid-Amerika en twee uit Noord-Amerika kwam het aantal deelnemende landen op 13. Uruguay werd de eerste officiële wereldkampioen.

Trofee[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie FIFA Wereldbeker (trofee) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Als trofee voor het winnende team werd de "Victoire aux Ailes d'Or" ontworpen: een beker gedragen door Nikè, de Griekse godin van de overwinning. Deze wisselbeker werd in 1946 als eerbetoon aan de initiatiefnemer van het WK voetbal omgedoopt naar "Jules Rimet-beker". In 1970 ging deze trofee definitief naar Brazilië: dat was het derde WK dat door Brazilië werd gewonnen, en de regel was toen nog dat indien één land drie keer wereldkampioen werd, het de trofee mocht houden. In 1983 werd de beker gestolen en nooit meer teruggevonden, waarna de Braziliaanse voetbalbond een replica liet maken.

De huidige trofee, FIFA Wereldbeker, bestaat uit twee figuren op een sokkel die een wereldbol omhoog houden, en is wederom een wisseltrofee. De FIFA Wereldbeker werd voor het eerst uitgereikt in 1974 aan het toenmalige West-Duitsland.

Aantal teams[bewerken]

In de toernooien tot en met 1978 streden 16 teams in elk toernooi, behalve zoals gezegd in 1930 (13 teams), en in 1938 (15 teams – Oostenrijk was na kwalificatie i.v.m. de Anschluss opgegaan in Duitsland) en 1950 (13 teams – India, Schotland en Turkije trokken zich terug).[7] De meeste van de deelnemende landen kwamen uit Europa en Zuid-Amerika. De enkele teams uit Noord-Amerika, Afrika, Azië en Oceanië werden meestal eenvoudig verslagen door de Europese en Zuid-Amerikaanse ploegen: de enigen die tot 1978 de tweede ronde bereikten, waren de Verenigde Staten (halve finale in 1930), Cuba (kwartfinale in 1938), Noord-Korea (kwartfinale in 1966) en Mexico (kwartfinale in 1970).

Het toernooi werd uitgebreid naar 24 teams in 1982[8] en vervolgens naar 32 in 1998[9], waardoor meer teams uit Afrika, Azië en Noord-Amerika konden deelnemen.

Historisch overzicht[bewerken]

WK Gastland(en) Teams Wereldkampioen Uitslag finale 2e plaats 3e plaats 4e plaats
2022 (kwal.) Vlag van Qatar Qatar
2018 (kwal.) Vlag van Rusland Rusland 32
2014 (kwal.) Vlag van Brazilië Brazilië 32 Vlag van Duitsland Duitsland 1 – 0 n.v. Vlag van Argentinië Argentinië Vlag van Nederland Nederland Vlag van Brazilië Brazilië
2010 (kwal.) Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika 32 Vlag van Spanje Spanje 1 – 0 n.v. Vlag van Nederland Nederland Vlag van Duitsland Duitsland Vlag van Uruguay Uruguay
2006 (kwal.) Vlag van Duitsland Duitsland 32 Vlag van Italië Italië 1 – 1 n.v. (P: 5-3) Vlag van Frankrijk Frankrijk Vlag van Duitsland Duitsland Vlag van Portugal Portugal
2002 (kwal.) Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea / Vlag van Japan Japan 32 Vlag van Brazilië Brazilië 2 – 0 Vlag van Duitsland Duitsland Vlag van Turkije Turkije Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea
1998 (kwal.) Vlag van Frankrijk Frankrijk 32 Vlag van Frankrijk Frankrijk 3 – 0 Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Kroatië Kroatië Vlag van Nederland Nederland
1994 (kwal.) Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 24 Vlag van Brazilië Brazilië 0 – 0 n.v. (P: 3-2) Vlag van Italië Italië Vlag van Zweden Zweden Vlag van Bulgarije Bulgarije
1990 (kwal.) Vlag van Italië Italië 24 Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland 1 – 0 Vlag van Argentinië Argentinië Vlag van Italië Italië Vlag van Engeland Engeland
1986 (kwal.) Vlag van Mexico Mexico 24 Vlag van Argentinië Argentinië 3 – 2 Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland Vlag van Frankrijk Frankrijk Vlag van België België
1982 (kwal.) Vlag van Spanje Spanje 24 Vlag van Italië Italië 3 – 1 Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland Vlag van Polen Polen Vlag van Frankrijk Frankrijk
1978 (kwal.) Vlag van Argentinië Argentinië 16 Vlag van Argentinië Argentinië 3 – 1 n.v. Vlag van Nederland Nederland Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Italië Italië
1974 (kwal.) Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland 16 Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland 2 – 1 Vlag van Nederland Nederland Vlag van Polen Polen Vlag van Brazilië Brazilië
1970 (kwal.) Vlag van Mexico Mexico 16 Vlag van Brazilië Brazilië 4 – 1 Vlag van Italië Italië Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland Vlag van Uruguay Uruguay
1966 (kwal.) Vlag van Engeland Engeland 16 Vlag van Engeland Engeland 4 – 2 n.v. Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland Vlag van Portugal Portugal Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
1962 (kwal.) Vlag van Chili Chili 16 Vlag van Brazilië Brazilië 3 – 1 Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije Vlag van Chili Chili Vlag van Joegoslavië Joegoslavië
1958 (kwal.) Vlag van Zweden Zweden 16 Vlag van Brazilië Brazilië 5 – 2 Vlag van Zweden Zweden Vlag van Frankrijk Frankrijk Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland
1954 (kwal.) Vlag van Zwitserland Zwitserland 16 Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland 3 – 2 Vlag van Hongarije Hongarije Vlag van Oostenrijk Oostenrijk Vlag van Uruguay Uruguay
1950 (kwal.) Vlag van Brazilië Brazilië 13 Vlag van Uruguay Uruguay 2 – 1 Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Zweden Zweden Vlag van Spanje Spanje
1942-1946 Afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog
1938 (kwal.) Vlag van Frankrijk Frankrijk 15 Vlag van Italië Italië 4 – 2 Vlag van Hongarije Hongarije Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Zweden Zweden
1934 (kwal.) Vlag van Italië 1861-1946 Italië 16 Vlag van Italië Italië 2 – 1 n.v. Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije Vlag van Duitsland Duitsland Vlag van Oostenrijk Oostenrijk
1930 Vlag van Uruguay Uruguay 13 Vlag van Uruguay Uruguay 4 – 2 Vlag van Argentinië Argentinië Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten Vlag van Joegoslavië Joegoslavië

Continentale voorronden[bewerken]

De ruim 200 landenteams die bij de FIFA aangesloten zijn, kwalificeren zich via continentale voorronden voor deelname aan het WK. De zes continentale bonden zijn:

Deelnemende landen[bewerken]

Tot nu toe hebben 82 landen ooit deelgenomen aan een WK-eindronde. In de onderstaande statistieken zijn de deelnames en de resultaten van Duitsland (1930-1938 & 1994-heden) en West-Duitsland (1950-1990) samengevoegd.

Team 30 34 38 50 54 58 62 66 70 74 78 82 86 90 94 98 02 06 10 14 WK's
Vlag van Algerije Algerije - - - - - - - X X X X 4
Vlag van Angola Angola - - - - - - - - - - X 1
Vlag van Argentinië Argentinië X X X X X X X X X X X X X X X X 16
Vlag van Australië Australië X X X X 4
Vlag van België België X X X X X X X X X X X X 12
Vlag van Bolivia Bolivia X X X 3
Vlag van Bosnië en Herzegovina Bosnië en Herzegovina - - - - - - - - - - - - - - - X 1
Vlag van Brazilië Brazilië X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X 20
Vlag van Bulgarije Bulgarije X X X X X X X 7
Vlag van Canada Canada X 1
Vlag van Chili Chili X X X X X X X X X 9
Vlag van China China X 1
Vlag van Colombia Colombia X X X X X 5
Vlag van Costa Rica Costa Rica X X X X 4
Vlag van Cuba Cuba X 1
Vlag van Denemarken Denemarken X X X X 4
Vlag van Duitsland Duitsland X X X X X X X X X X X X X X X X X X 18
Vlag van Ecuador Ecuador X X X 3
Vlag van Egypte Egypte X X 2
Vlag van El Salvador El Salvador X X 2
Vlag van Engeland Engeland X X X X X X X X X X X X X X 14
Vlag van Frankrijk Frankrijk X X X X X X X X X X X X X X 14
Vlag van Ghana Ghana - - - - - X X X 3
Vlag van Griekenland Griekenland X X X 3
Vlag van Haïti Haïti X 1
Vlag van Honduras Honduras X X X 3
Vlag van Hongarije Hongarije X X X X X X X X X 9
Vlag van Ierland Ierland X X X 3
Vlag van Irak Irak X 1
Vlag van Iran Iran X X X X 4
Vlag van Israël Israël - - - X 1
Vlag van Italië Italië X X X X X X X X X X X X X X X X X X 18
Vlag van Ivoorkust Ivoorkust - - - - - - X X X 3
Vlag van Jamaica Jamaica - - - - - - - X 1
Vlag van Japan Japan X X X X X 5
Vlag van Joegoslavië Joegoslavië X X X X X X X X - - - - - - 8
Vlag van Kameroen Kameroen - - - - - - X X X X X X X 7
Vlag van Koeweit Koeweit - - - - - - X 1
Vlag van Kroatië Kroatië - - - - - - - - - - - - - - X X X X 4
Vlag van Marokko Marokko - - - - - X X X X 4
Vlag van Mexico Mexico X X X X X X X X X X X X X X X 15
Vlag van Nederland Nederland X X X X X X X X X X 10
Vlag van Nederland Nederlands-Indië X - - - - - - - - - - - - - - - - - 1
Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland X X 2
Vlag van Nigeria Nigeria - - - - - - X X X X X 5
Vlag van Noord-Ierland Noord-Ierland X X X 3
Vlag van Noord-Korea Noord-Korea - - - X X 2
Vlag van Noorwegen Noorwegen X X X 3
Vlag van Oekraïne Oekraïne - - - - - - - - - - - - - - X 1
Vlag van Duitse Democratische Republiek DDR - - - X - - - - - - 1
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk X - X X X X X X 7
Vlag van Paraguay Paraguay X X X X X X X X 8
Vlag van Peru Peru X X X X 4
Vlag van Polen Polen X X X X X X X 7
Vlag van Portugal Portugal X X X X X X 6
Vlag van Roemenië Roemenië X X X X X X X 7
Vlag van Rusland Rusland - - - - - - - - - - - - - - X X X 3
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië - X X X X 4
Vlag van Schotland Schotland X X X X X X X X 8
Vlag van Senegal Senegal - - - - - - X 1
Vlag van Servië Servië - - - - - - - - - - - - - - - - - - X 1
Vlag van Servië en Montenegro Servië en Montenegro - - - - - - - - - - - - - - X X - - 2
Vlag van Slovenië Slovenië - - - - - - - - - - - - - - X X 2
Vlag van Slowakije Slowakije - - - - - - - - - - - - - - X 1
Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie X X X X X X X - - - - - - 7
Vlag van Spanje Spanje X X X X X X X X X X X X X X 14
Vlag van Togo Togo - - - - - - X 1
Vlag van Trinidad en Tobago Trinidad en Tobago - - - - - - - X 1
Vlag van Tsjechië Tsjechië - - - - - - - - - - - - - - X 1
Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije X X X X X X X X - - - - - - 8
Vlag van Tunesië Tunesië - - - - - X X X X 4
Vlag van Turkije Turkije X X 2
Vlag van Uruguay Uruguay X X X X X X X X X X X X 12
Vlag van Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Arabische Emiraten - - - - - - - - - X 1
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten X X X X X X X X X X 10
Vlag van Wales Wales X 1
Vlag van Congo-Kinshasa Zaïre - - - - - - - X 1
Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika X X X 3
Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea - - - X X X X X X X X X 9
Vlag van Zweden Zweden X X X X X X X X X X X 11
Vlag van Zwitserland Zwitserland X X X X X X X X X X 10
Totaal 13 16 15 13 16 16 16 16 16 16 16 24 24 24 24 32 32 32 32 32 425
Jaar 30 34 38 50 54 58 62 66 70 74 78 82 86 90 94 98 02 06 10 14

Puntenklassement[bewerken]

De volgorde is gebaseerd op het aantal punten behaald met wedstrijden op alle WK's (3 per gewonnen wedstrijd en 1 per gelijkspel). Schuingedrukt betekent dat dit land in die vorm niet meer bestaat.

Nr. Team WK's GS W G V P DV DT DS
1. Vlag van Brazilië Brazilië 20 104 70 17 17 227 221 102 119
2. Vlag van Duitsland Duitsland (1950-1990 als FRG) 18 106 66 20 20 218 224 121 103
3. Vlag van Italië Italië 18 83 45 21 17 156 128 77 51
4. Vlag van Argentinië Argentinië 16 77 42 14 21 140 131 83 48
5. Vlag van Spanje Spanje 14 59 29 12 18 99 84 63 21
6. Vlag van Engeland Engeland 14 62 26 20 16 98 79 56 23
7. Vlag van Frankrijk Frankrijk 14 59 28 12 19 96 106 71 35
8. Vlag van Nederland Nederland 10 50 27 12 11 93 86 48 38
9. Vlag van Uruguay Uruguay 12 51 20 12 19 72 80 71 9
10. Vlag van Zweden Zweden 11 46 16 13 17 61 74 69 5
11. Vlag van Mexico Mexico 15 53 14 14 25 56 57 92 -35
12. Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie 7 31 15 6 10 51 53 34 19
13. Vlag van België België 12 41 14 9 18 51 52 66 -14
14. Vlag van Polen Polen 7 31 15 5 11 50 44 40 4
15. Vlag van Joegoslavië Joegoslavië 8 33 14 7 12 49 55 42 13
16. Vlag van Hongarije Hongarije 9 32 15 3 14 48 87 57 30
17. Vlag van Portugal Portugal 6 26 13 4 9 43 43 29 14
18. Vlag van Oostenrijk Oostenrijk 7 29 12 4 13 40 43 47 -4
19. Vlag van Chili Chili 9 33 11 7 15 40 40 49 -9
20. Vlag van Zwitserland Zwitserland 10 33 11 6 16 39 45 59 -14
21. Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije 8 30 11 5 14 38 44 45 -1
22. Vlag van Paraguay Paraguay 8 27 7 10 10 31 30 38 -8
23. Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 10 33 8 6 19 30 37 62 -25
24. Vlag van Roemenië Roemenië 7 21 8 5 8 29 30 32 -2
25. Vlag van Denemarken Denemarken 4 16 8 2 6 26 27 24 3
26. Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 9 31 5 9 17 24 31 67 -36
27. Vlag van Kroatië Kroatië 4 16 7 2 7 23 21 17 4
28. Vlag van Colombia Colombia 5 18 7 2 9 23 31 29 2
29. Vlag van Costa Rica Costa Rica 4 15 5 4 6 19 16 22 -6
30. Vlag van Schotland Schotland 8 23 4 7 12 19 25 41 -16
31. Vlag van Kameroen Kameroen 7 23 4 7 12 19 18 43 -25
32. Vlag van Nigeria Nigeria 5 18 5 3 10 18 20 26 -6
33. Vlag van Bulgarije Bulgarije 7 26 3 8 15 17 22 53 -31
34. Vlag van Turkije Turkije 2 10 5 1 4 16 20 17 3
35. Vlag van Japan Japan 5 17 4 4 9 16 14 22 -8
36. Vlag van Ghana Ghana 3 12 4 3 5 15 13 16 -3
37. Vlag van Peru Peru 4 15 4 3 8 15 19 31 -12
38. Vlag van Ierland Ierland 3 13 2 8 3 14 10 10 0
39. Vlag van Noord-Ierland Noord-Ierland 3 13 3 5 5 14 13 23 -10
40. Vlag van Ecuador Ecuador 3 10 4 1 5 13 10 11 -1
41. Vlag van Algerije Algerije 4 13 3 3 7 12 13 19 -6
42. Vlag van Ivoorkust Ivoorkust 3 9 3 1 5 10 13 14 -1
43. Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika 3 9 2 4 3 10 11 16 -5
44. Vlag van Marokko Marokko 4 13 2 4 7 10 12 18 -6
45. Vlag van Noorwegen Noorwegen 3 8 2 3 3 9 7 8 -1
46. Vlag van Australië Australië 4 13 2 3 8 9 11 26 -15
47. Vlag van Senegal Senegal 1 5 2 2 1 8 7 6 1
48. Vlag van Rusland Rusland 3 7 4 2 1 8 13 13 0
49. Vlag van Duitse Democratische Republiek DDR 1 6 2 2 2 8 5 5 0
50. Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië 4 13 2 2 9 8 9 32 -23
51. Vlag van Oekraïne Oekraïne 1 5 2 1 2 7 5 7 -2
52. Vlag van Servië en Montenegro Servië en Montenegro 2 7 2 1 4 7 7 14 -7
53. Vlag van Tunesië Tunesië 4 12 1 4 7 7 8 17 -9
54. Vlag van Griekenland Griekenland 3 10 2 1 7 7 5 20 -15
55. Vlag van Wales Wales 1 5 1 3 1 6 4 4 0
56. Vlag van Iran Iran 4 12 1 3 8 6 7 22 -15
57. Vlag van Slowakije Slowakije 1 4 1 1 2 4 5 7 -2
58. Vlag van Slovenië Slovenië 2 6 1 1 4 4 5 10 -5
59. Vlag van Cuba Cuba 1 3 1 1 1 4 5 12 -7
60. Vlag van Noord-Korea Noord-Korea 2 7 1 1 5 4 6 21 -15
61. Vlag van Bosnië en Herzegovina Bosnië en Herzegovina 1 3 1 0 2 3 4 4 0
62. Vlag van Tsjechië Tsjechië 1 3 1 0 2 3 3 4 -1
63. Vlag van Servië Servië 1 3 1 0 2 3 2 3 -1
64. Vlag van Honduras Honduras 3 9 0 3 6 3 3 14 -11
65. Vlag van Jamaica Jamaica 1 3 1 0 2 3 3 9 -6
66. Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland 2 6 0 3 3 3 4 14 -10
67. Vlag van Angola Angola 1 3 0 2 1 2 1 2 -1
68. Vlag van Israël Israël 1 3 0 2 1 2 1 3 -2
69. Vlag van Egypte Egypte 2 4 0 2 2 2 3 6 -3
70. Vlag van Koeweit Koeweit 1 3 0 1 2 1 2 6 -4
71. Vlag van Trinidad en Tobago Trinidad en Tobago 1 3 0 1 2 1 0 4 -4
72. Vlag van Bolivia Bolivia 3 6 0 1 5 1 1 20 -19
73. Vlag van Irak Irak 1 3 0 0 3 0 1 4 -3
74. Vlag van Togo Togo 1 3 0 0 3 0 1 6 -5
75. Vlag van Canada Canada 1 3 0 0 3 0 0 5 -5
76. Vlag van Nederland Nederlands-Indië 1 1 0 0 1 0 0 6 -6
77. Vlag van Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Arabische Emiraten 1 3 0 0 3 0 2 11 -9
78. Vlag van China China 1 3 0 0 3 0 0 9 -9
79. Vlag van Haïti Haïti 1 3 0 0 3 0 2 14 -12
80. Vlag van Congo-Kinshasa Zaïre 1 3 0 0 3 0 0 14 -14
81. Vlag van El Salvador El Salvador 2 6 0 0 6 0 1 22 -21

Kaart met hoogste resultaat per land[bewerken]

World cup countries best results and hosts blank.PNG

██ kampioen

██ verliezend finalist

██ derde plaats

██ vierde plaats

██ in de kwartfinale uitgeschakeld

██ in de achtste finale uitgeschakeld

██ in de groepsfase uitgeschakeld

██ nooit gekwalificeerd

In de inzet rechts bovenin staan de voormalige landen Sovjet-Unie, Joegoslavië, Tsjecho-Slowakije en de DDR.
Landen die ooit gastland van een WK zijn geweest zijn aangeduid met een lichtpaarse stip.

Landen die de top vier bereikt hebben[bewerken]

Team Wereldkampioen 2e plaats 3e plaats 4e plaats Totaal
Vlag van Brazilië Brazilië 5x (1958/1962/1970/1994/2002) 2x (1950[10]1998) 2x (1938/1978) 2x (1974/2014[10]) 11
Vlag van Duitsland Duitsland 4x (1954/1974[10]/1990/2014) 4x (1966/1982/1986/2002) 4x (1934/1970/2006[10]/2010) 1x (1958) 13
Vlag van Italië Italië 4x (1934[10]/1938/1982/2006) 2x (1970/1994) 1x (1990[10]) 1x (1978) 8
Vlag van Argentinië Argentinië 2x (1978[10]/1986) 3x (1930/1990/2014) 5
Vlag van Uruguay Uruguay 2x (1930[10]/1950) 3x (1954/1970/2010) 5
Vlag van Frankrijk Frankrijk 1x (1998[10]) 1x (2006) 2x (1958/1986) 1x (1982) 5
Vlag van Engeland Engeland 1x (1966[10]) 1x (1990) 2
Vlag van Spanje Spanje 1x (2010) 1x (1950) 2
Vlag van Nederland Nederland 3x (1974/1978/2010) 1x (2014) 1x (1998) 5
Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije[11] 2x (1934/1962) 2
Vlag van Hongarije Hongarije 2x (1938/1954) 2
Vlag van Zweden Zweden 1x (1958[10]) 2x (1950/1994) 1x (1938) 4
Vlag van Polen Polen 2x (1974/1982) 2
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk 1x (1954) 1x (1934) 2
Vlag van Portugal Portugal 1x (1966) 1x (2006) 2
Vlag van Chili Chili 1x (1962[10]) 1
Vlag van Kroatië Kroatië 1x (1998) 1
Vlag van Turkije Turkije 1x (2002) 1
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 1x (1930) 1
Vlag van Joegoslavië Joegoslavië[11] 2x (1930/1962) 2
Vlag van België België 1x (1986) 1
Vlag van Bulgarije Bulgarije 1x (1994) 1
Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 1x (2002[10]) 1
Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie[11] 1x (1966) 1

Speciale prijzen[bewerken]

  • De Golden Ball voor de beste speler van het eindtoernooi.
  • De Golden Boot voor de topscorer van het eindtoernooi.
  • De Golden Glove voor de beste doelverdediger van het eindtoernooi.
  • De Best Young Player Award voor de beste speler van 21 jaar of jonger.
  • De FIFA Fair Play Trophy voor het team met het laagste aantal overtredingen en kaarten.
  • De FIFA Award for the Most Entertaining Team voor het team dat het meest had gedaan om het publiek te vermaken.

Golden Ball[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Beste speler van het WK voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Golden Ball (gouden bal) gaat naar de beste speler van het eindtoernooi, die gekozen wordt door afgevaardigden uit de media. De spelers die in deze verkiezing tweede en derde eindigen, krijgen respectievelijk de Silver Ball en de Bronze Ball.

WK Golden Ball Silver Ball Bronze Ball
Speler Team Speler Team Speler Team
2014 Lionel Messi Vlag van Argentinië Argentinië Thomas Müller Vlag van Duitsland Duitsland Arjen Robben Vlag van Nederland Nederland
2010 Diego Forlán Vlag van Uruguay Uruguay Wesley Sneijder Vlag van Nederland Nederland David Villa Vlag van Spanje Spanje
2006 Zinédine Zidane Vlag van Frankrijk Frankrijk Fabio Cannavaro Vlag van Italië Italië Andrea Pirlo Vlag van Italië Italië
2002 Oliver Kahn Vlag van Duitsland Duitsland Ronaldo Vlag van Brazilië Brazilië Hong Myung-Bo Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea
1998 Ronaldo Vlag van Brazilië Brazilië Davor Šuker Vlag van Kroatië Kroatië Lilian Thuram Vlag van Frankrijk Frankrijk
1994 Romário Vlag van Brazilië Brazilië Roberto Baggio Vlag van Italië Italië Christo Stoitsjkov Vlag van Bulgarije Bulgarije
1990 Salvatore Schillaci Vlag van Italië Italië Lothar Matthäus Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland Diego Maradona Vlag van Argentinië Argentinië
1986 Diego Maradona Vlag van Argentinië Argentinië Harald Schumacher Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland Preben Elkjær Vlag van Denemarken Denemarken
1982 Paolo Rossi Vlag van Italië Italië Falcão Vlag van Brazilië Brazilië Karl-Heinz Rummenigge Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland
1978 Mario Kempes Vlag van Argentinië Argentinië Paolo Rossi Vlag van Italië Italië Dirceu Vlag van Brazilië Brazilië
1974 Johan Cruijff Vlag van Nederland Nederland Franz Beckenbauer Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland Kazimierz Deyna Vlag van Polen Polen
1970 Pelé Vlag van Brazilië Brazilië Gérson Vlag van Brazilië Brazilië Gerd Müller Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland
1966 Bobby Charlton Vlag van Engeland Engeland Bobby Moore Vlag van Engeland Engeland Eusébio Vlag van Portugal Portugal
1962 Garrincha Vlag van Brazilië Brazilië Josef Masopust Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije Leonel Sánchez Vlag van Chili Chili
1958 Didi Vlag van Brazilië Brazilië Pelé Vlag van Brazilië Brazilië Just Fontaine Vlag van Frankrijk Frankrijk
1954 Ferenc Puskás Vlag van Hongarije Hongarije Sándor Kocsis Vlag van Hongarije Hongarije Fritz Walter Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland
1950 Zizinho Vlag van Brazilië Brazilië Juan Alberto Schiaffino Vlag van Uruguay Uruguay Ademir Vlag van Brazilië Brazilië
1938 Leônidas Vlag van Brazilië Brazilië Silvio Piola Vlag van Italië Italië György Sárosi Vlag van Hongarije Hongarije
1934 Giuseppe Meazza Vlag van Italië Italië Matthias Sindelar Vlag van Oostenrijk Oostenrijk Oldřich Nejedlý Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije
1930 José Nasazzi Vlag van Uruguay Uruguay Guillermo Stábile Vlag van Argentinië Argentinië José Leandro Andrade Vlag van Uruguay Uruguay

Golden Boot[bewerken]

De Golden Boot of Golden Shoe (gouden schoen) gaat naar de topscorer van het eindtoernooi.

WK Speler Team Goals
2014 James Rodríguez Vlag van Colombia Colombia 6
2010 Thomas Müller Vlag van Duitsland Duitsland 5
David Villa Vlag van Spanje Spanje
Wesley Sneijder Vlag van Nederland Nederland
Diego Forlán Vlag van Uruguay Uruguay
2006 Miroslav Klose Vlag van Duitsland Duitsland 5
2002 Ronaldo Vlag van Brazilië Brazilië 8
1998 Davor Šuker Vlag van Kroatië Kroatië 6
1994 Oleg Salenko Vlag van Rusland Rusland 6
Christo Stoitsjkov Vlag van Bulgarije Bulgarije
1990 Salvatore Schillaci Vlag van Italië Italië 6
1986 Gary Lineker Vlag van Engeland Engeland 6
1982 Paolo Rossi Vlag van Italië Italië 6
1978 Mario Kempes Vlag van Argentinië Argentinië 6
1974 Grzegorz Lato Vlag van Polen Polen 7
1970 Gerd Müller Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland 10
1966 Eusébio Vlag van Portugal Portugal 9
1962 Flórián Albert Vlag van Hongarije Hongarije 4
Valentin Ivanov Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Garrincha Vlag van Brazilië Brazilië
Dražan Jerković Vlag van Joegoslavië Joegoslavië
Vavá Vlag van Brazilië Brazilië
Leonel Sanchez Vlag van Chili Chili
1958 Just Fontaine Vlag van Frankrijk Frankrijk 13
1954 Sándor Kocsis Vlag van Hongarije Hongarije 11
1950 Ademir Vlag van Brazilië Brazilië 9
1938 Leônidas Vlag van Brazilië Brazilië 7
1934 Oldřich Nejedlý Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije 5
1930 Guillermo Stábile Vlag van Argentinië Argentinië 8

Golden Glove[bewerken]

De Golden Glove (gouden handschoen), tot 2006 de Yashin Award genaamd, gaat naar de beste doelverdediger van het eindtoernooi.

WK Speler Team
2014 Manuel Neuer Vlag van Duitsland Duitsland
2010 Iker Casillas Vlag van Spanje Spanje
2006 Gianluigi Buffon Vlag van Italië Italië
2002 Oliver Kahn Vlag van Duitsland Duitsland
1998 Fabien Barthez Vlag van Frankrijk Frankrijk
1994 Michel Preud'homme Vlag van België België

Best Young Player[bewerken]

De Best Young Player Award gaat naar de beste speler van 21 jaar of jonger. Deze prijs werd voor het eerst in 2006 uitgereikt.

Met een internetpoll heeft de FIFA de beste jonge speler van alle WK's van 1958 t/m 2002 laten kiezen. Pelé kreeg 61% van alle stemmen. Op basis van de poll is voor elk van die WK's een beste jonge speler verkozen.

WK Speler Leeftijd tijdens WK Team
2014 Paul Pogba 21 jaar Vlag van Frankrijk Frankrijk
2010 Thomas Müller 20 jaar Vlag van Duitsland Duitsland
2006 Lukas Podolski 21 jaar Vlag van Duitsland Duitsland
2002 Landon Donovan 20 jaar Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
1998 Michael Owen 18 jaar Vlag van Engeland Engeland
1994 Marc Overmars 21 jaar Vlag van Nederland Nederland
1990 Robert Prosinečki 21 jaar Vlag van Joegoslavië Joegoslavië
1986 Vincenzo Scifo 20 jaar Vlag van België België
1982 Manuel Amoros 20 jaar Vlag van Frankrijk Frankrijk
1978 Antonio Cabrini 21 jaar Vlag van Italië Italië
1974 Władysław Żmuda 20 jaar Vlag van Polen Polen
1970 Teófilo Cubillas 21 jaar Vlag van Peru Peru
1966 Franz Beckenbauer 20 jaar Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland
1962 Flórián Albert 20 jaar Vlag van Hongarije Hongarije
1958 Pelé 17 jaar Vlag van Brazilië Brazilië

FIFA Fair Play Trophy[bewerken]

De FIFA Fair Play Trophy gaat naar het team met het laagste aantal overtredingen en kaarten. Alleen de teams die de tweede ronde bereiken, komen voor deze award in aanmerking.

WK Team(s)
2014 Vlag van Colombia Colombia
2010 Vlag van Spanje Spanje
2006 Vlag van Brazilië Brazilië / Vlag van Spanje Spanje
2002 Vlag van België België
1998 Vlag van Engeland Engeland / Vlag van Frankrijk Frankrijk
1994 Vlag van Brazilië Brazilië
1990 Vlag van Engeland Engeland
1986 Vlag van Brazilië Brazilië
1982 Vlag van Brazilië Brazilië
1978 Vlag van Argentinië Argentinië

Most Entertaining Team[bewerken]

De FIFA Award for the Most Entertaining Team ging naar het team dat het meest had gedaan om het publiek te vermaken met een positieve benadering van het spel. Het team werd gekozen in een publieke poll. De prijs werd voor het laatst toegekend in 2006.

WK Team
2006 Vlag van Portugal Portugal
2002 Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea
1998 Vlag van Frankrijk Frankrijk
1994 Vlag van Brazilië Brazilië

Statistieken[bewerken]

Records[bewerken]

Record Speler Team WK('s)
Meeste WK-deelnames Vlag van Brazilië Brazilië alle 20
Meeste doelpunten overall Miroslav Klose (16 goals) Vlag van Duitsland Duitsland 2002 (5), 2006 (5), 2010 (4) en 2014 (2)
Meeste doelpunten op één toernooi Just Fontaine (13 goals) Vlag van Frankrijk Frankrijk 1958
Snelste doelpunt Hakan Şükür (10,8 s na aftrap) Vlag van Turkije Turkije 2002, in de troostfinale tegen Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea

Eerste[bewerken]

Stelling Speler Team WK Tegenstander
Eerste WK-doelpunt Lucien Laurent Vlag van Frankrijk Frankrijk 1930 Vlag van Mexico Mexico
Eerste WK-hattrick Bert Patenaude Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 1930 Vlag van Paraguay Paraguay
Eerste van het veld gestuurde speler Plácido Galindo Vlag van Peru Peru 1930 Vlag van Roemenië Roemenië
Eerste WK-doelpunt in eigen doel Ernst Loertscher Vlag van Zwitserland Zwitserland 1938 Vlag van Duitsland Duitsland
Eerste van het veld gestuurde doelman Gianluca Pagliuca Vlag van Italië Italië 1994 Vlag van Noorwegen Noorwegen
Eerste golden goal op een WK Laurent Blanc Vlag van Frankrijk Frankrijk 1998 Vlag van Paraguay Paraguay, in de achtste finale

Jubileumgoals[bewerken]

De volgende jubileumgoals werden gemaakt:[12]

Doelpunt Speler Team WK Tegenstander Bijzonderheden
500e Bobby Collins Vlag van Schotland Schotland 1958 Vlag van Paraguay Paraguay
1000e Rob Rensenbrink Vlag van Nederland Nederland 1978 Vlag van Schotland Schotland strafschop
1500e Claudio Caniggia Vlag van Argentinië Argentinië 1994 Vlag van Nigeria Nigeria
2000e Marcus Allbäck Vlag van Zweden Zweden 2006 Vlag van Engeland Engeland

Finales[bewerken]

Leeftijd van de spelers[bewerken]

  • De jongste speler op een WK is Norman Whiteside (Noord-Ierland): hij was 17 jaar en 41 dagen tijdens de wedstrijd tegen Joegoslavië in 1982.
  • De jongste speler die een doelpunt scoorde op een WK is Pelé (Brazilië): hij was 17 jaar en 239 dagen toen hij scoorde in de wedstrijd tegen Wales in 1958.
  • De jongste speler die wereldkampioen werd, is eveneens Pelé: hij was 17 jaar en 249 dagen tijdens de finale tegen Zweden in 1958.
  • De jongste speler die op een WK van het veld werd gestuurd, is Rigobert Song (Kameroen): hij was 17 jaar en 358 dagen toen hij van het veld gestuurd werd tijdens de wedstrijd tegen Brazilië in 1994.
  • De oudste speler op een WK is doelman Faryd Mondragón (Colombia): hij was 43 jaar en 3 dagen toen hij inviel tijdens de laatste groepswedstrijd van zijn team in 2014, tegen Japan.
  • De oudste speler die een doelpunt scoorde op een WK, is Roger Milla (Kameroen): hij maakte het enige doelpunt voor Kameroen in de wedstrijd tegen Rusland in 1994.
  • De oudste speler die wereldkampioen werd, is Dino Zoff (Italië): hij was 40 jaar en 133 dagen tijdens de finale tegen West-Duitsland in 1982.

Coach[bewerken]

Sancties[bewerken]

Gele en rode kaarten[bewerken]
Penalty's[bewerken]

Bron[bewerken]

Voetnoten en referenties[bewerken]

  1. (en) History of FIFA - FIFA takes shape, fifa.com.
  2. Aan het voetbaltoernooi op de Olympische Zomerspelen van 1908 waren per land maximaal 4 teams toegestaan. Uiteindelijk waren er 8 teams; Frankrijk werd vertegenwoordigd door twee teams: Frankrijk A en Frankrijk B, en verder deden Denemarken, Groot-Brittannië, Nederland, Zweden, Hongarije en Bohemen mee; deze laatste twee trokken zich echter kort voor het begin van het toernooi terug, na te hebben geloot tegen respectievelijk Nederland en Frankrijk A.
  3. De 11 uiteindelijke deelnemers aan het voetbaltoernooi op de Olympische Zomerspelen van 1912 waren Denemarken, Duitsland, Finland, Groot-Brittannië, Hongarije, Italië, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Rusland en Zweden. Twee landen trokken zich terug: België (voor de loting) en Frankrijk (dat had geloot tegen Noorwegen). Bohemen had zich ook ingeschreven, maar werd niet toegelaten, omdat alleen landen en voetbalbonden aangesloten bij de FIFA mochten deelnemen.
  4. De 14 deelnemers aan het voetbaltoernooi op de Olympische Zomerspelen van 1920 waren België, Denemarken, Egypte (als enige niet-Europees team), Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië, Italië, Joegoslavië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Spanje, Tsjecho-Slowakije en Zweden. Tsjecho-Slowakije werd na de finale gediskwalificeerd: in de 43e minuut, op een 2-0-achterstand, verliet het team de wedstrijd uit onvrede met de arbitrage.
  5. De 22 deelnemers aan het voetbaltoernooi op de Olympische Zomerspelen van 1924 waren Egypte, Turkije, Uruguay en de Verenigde Staten van buiten Europa, en de Europese landenteams van België, Bulgarije, Estland, Frankrijk, Hongarije, Ierse Vrijstaat, Italië, Joegoslavië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Nederland, Polen, Roemenië, Spanje, Tsjecho-Slowakije, Zweden en Zwitserland.
  6. De 17 deelnemers aan het voetbaltoernooi op de Olympische Zomerspelen van 1928 waren Argentinië, Chili, Egypte, Mexico, Turkije, Uruguay en de Verenigde Staten van buiten Europa, en de Europese landenteams van België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Joegoslavië, Luxemburg, Nederland, Portugal, Spanje en Zwitserland.
  7. Glanville, p. 45.
  8. Glanville, p. 238.
  9. Glanville, p. 359.
  10. a b c d e f g h i j k l m Gastland
  11. a b c Staten die sindsdien opgesplitst zijn in twee of meerdere onafhankelijke naties.
  12. Allbäck en Owen schrijven historie, NOS.nl, 20 juni 2006.

Externe links[bewerken]