Filips Willem van Oranje

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Filips Willem
1554 – 1618
Michiel Jansz van Mierevelt - Filips Willem prins van Oranje.jpg
Prins van Oranje
Periode 1584 – 1618
Voorganger Willem I
Opvolger Maurits
Vader Willem van Oranje
Moeder Anna van Egmont
Dynastie Huis van Oranje-Nassau
Oranje-Nassau wapen voor 1582.svg
Wapen van Filips Willem
Stamboom.png Stamboom

Filips Willem (Buren, 19 december 1554 - Brussel, 20 februari 1618), prins van Oranje, graaf van Nassau, graaf van Buren, was de oudste zoon van Willem van Oranje en zijn eerste echtgenote Anna van Egmont.

Opvoeding[bewerken]

Filips Willem is deels vernoemd naar koning Filips II van Spanje, landsheer van de Nederlanden. Nadat Willem van Oranje in 1568, het begin van de Nederlandse Opstand, de wapenen had opgenomen tegen Filips II, werd zijn zoon Filips Willem, die toen student was aan de Universiteit van Leuven, gevangengenomen en vanuit Leuven naar Spanje gevoerd. Dit gebeurde op aanraden van Granvelle, die zich zo kon revancheren op zijn rivaal.[1] Filips Willem diende als gijzelaar in Spaanse handen en zou zijn vader nooit meer terug zien.[2]

Gedurende zijn lange verblijf in Spanje kreeg hij een katholieke opvoeding. Aan de universiteit van Alcalá de Henares voltooide hij zijn studies. Hij bleef er tot 1578 in relatief grote vrijheid. Na de ontdekking van zijn (verboden) correspondentie met zijn vader, werd hij overgebracht naar het kasteel van Arévalo.[3]

Tijdens zijn gedwongen verblijf in Spanje nam zijn zus Maria zijn taken in de Noordelijke Nederlanden waar.

Status[bewerken]

Bij de dood van zijn vader in 1584 erfde Filips Willem het vorstendom Oranje en het graafschap Buren. In 1596 mocht hij weer naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden reizen. Op dat moment werd hem echter de toegang tot de Republiek ontzegd omdat hij niet vertrouwd werd. Men beschouwde hem als vrome katholiek aanhanger of spion van Spanje. Sinds 1596 woonde Filips Willem in de Zuidelijke Nederlanden in het Paleis van Nassau te Brussel. Op verzoek van de Noordelijke Staten-Generaal hield hij zich niet bezig met politieke zaken. In 1599 werd hij ridder in de Orde van het Gulden Vlies.

Op 23 november 1606 trad hij in Fontainebleau in het huwelijk met Eleonora van Bourbon-Condé (1587-1619), een nicht van koning Hendrik IV van Frankrijk, en een dochter van Hendrik I van Bourbon-Condé. Het huwelijk bleef kinderloos.

Bij het tekenen van het Twaalfjarig Bestand in 1609 ontving hij alle Nassause bezittingen in de Zuidelijke Nederlanden. Met zijn protestantsgezinde broers Maurits en Frederik Hendrik voerde hij een felle strijd over de erfenis van zijn vader. Nadat hij in 1609 zijn rechten deels terug kreeg en hij weer toegang had tot de Republiek woonde hij korte tijd in Breda.

Overlijden[bewerken]

Sint-Sulpitiuskerk te Diest

Filips Willem overleed op 20 februari 1618 op 63-jarige leeftijd in Brussel na een verkeerde klysmabehandeling. Hij ligt begraven in de Sint-Sulpitiuskerk te Diest. Filips Willem was heer van Diest, dat hij had verkregen na de dood van zijn vader. Bij testament vermaakte hij zijn bezittingen niet aan zijn vrouw, maar aan zijn halfbroer Maurits. Bij datzelfde testament vermaakte hij een grote som geld aan de parochie van de Sint-Sulpitiuskerk, opdat daar voor hem jaarlijks een plechtig requiem zou worden opgedragen. Toen dit testament 'herontdekt' werd is de mis voor de hooggeboren overledene in ere hersteld. De stad Diest eert Filips Willem als teken van de verbondenheid van de stad met het Huis van Oranje-Nassau.

Noten
  1. P. Scherft (1980), "Philips Willem, een displaced person", in: Jaarboek van de Vereniging Oranje-Nassau Museum, blz. 28
  2. Jonathan Israël (1996), De Republiek (1477-1806), ISBN 9051941315, Vol. I, blz. 170
  3. Raymond Fagel, "Filips Willem van Oranje", dutchrevolt.leiden.edu (bezocht 21 maart 2014)