Tuinbouw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tomatenteelt onder kas in het Nederlandse Westland
De Broeker Veiling, de eerste veiling in Nederland waar tuinbouwproducten werden geveild bij afslag
Bioscoopjournaal uit 1952 over een instituut voor kwaliteitscontrôle op tuinbouwproducten

Tuinbouw of horticultuur is het op commerciële basis op intensieve wijze telen van groenten, fruit, bloemen, planten, bomen, bollen of zaden. Iemand de beroepsmatig bezig is met tuinbouw wordt een tuinder genoemd.

Soorten tuinbouw[bewerken]

In de vollegrondstuinbouw worden tuinbouwgewassen buiten geteeld. Dat kunnen ook groenten (groenteteelt) en snijbloemen zijn. Andere buitenteelten zijn bijvoorbeeld boomteelt, fruitteelt of bloembollenteelt.

Soms worden groenten, zoals koolsoorten, ook door akkerbouwers geteeld. Men noemt dat de 'grove groententeelt'. Anders dan in de tuinbouw, vindt de teelt en oogst nagenoeg volledig gemechaniseerd plaats.

In Nederland vindt meestal glastuinbouw plaats, tuinbouw onder glas in zogenoemde warenhuizen of kassen waarbij een kunstmatige voedingsbodem wordt gebruikt.

Glastuinbouw[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Glastuinbouw voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de glastuinbouw worden teelten in een kas ('onder glas') geteeld, met klimaatbeheersing (temperatuur, luchtvochtigheid, CO2-gehalte, lichthoeveelheid, bestrijding van plantenziekten en plagen). De conditionering van de ruimte is een middel om een vegetatieve / generatieve balans van het gewas te sturen met als doel productie verhoging. Een correct wortelklimaat is hierbij voor de realisatie een noodzaak, de teelt voorzien van voedingsstoffen en een voldoende hoeveelheid water bepalen direct de ontwikkeling van het gewas. Het gaat dan vaak om de teelt van groenten, snijbloemen of potplanten.

Door deze teelt onder glas zijn teelten mogelijk die normaal in een gematigd klimaat niet mogelijk zijn. Maar vanwege de zeer hoge kosten (investeringen in kassen, arbeid en energie) moeten hoge opbrengsten gehaald worden. Door de stijgende energieprijzen, de toenemende concurrentie uit warmere landen, de beperking van toegelaten chemische bestrijdingsmiddelen staat de glastuinbouw in Nederland onder druk.

In de glastuinbouw worden plantenziekten en plagen steeds vaker biologisch bestreden.

Geschiedenis[bewerken]

In het verleden werd tijdens drukke periodes de hele familie ingeschakeld bij het arbeidsintensieve werk. Ook was er vaak een tuindersknecht in dienst.

Vanaf de jaren 1960 werd in Nederland veel werk in de tuinbouw gedaan door gastarbeiders uit onder andere Marokko. Na de uitbreiding van de Europese Gemeenschap komen vooral mensen uit Oost-Europa bij Nederlandse tuinders werken. De buitenlanders zijn veelal seizoenwerkers die worden ingehuurd via een uitzendbureau.

Vanwege de noodzakelijke hoge investeringen en uit de concurrentieoverwegingen vereiste schaalvergroting zijn veel traditionele tuinders met hun bedrijf gestopt. Nederlandse tuinders hebben sinds circa 1995 in toenemende mate grote tuinbouwbedrijven opgezet in Spanje, Marokko en landen als Kenia.

Export[bewerken]

Nederlandse en Belgische tuinders produceren veel voor de export. Volgens de ramingen van het Productschap Tuinbouw exporteerde Nederland voor 16,5 miljard euro tuinbouwproducten in 2012. De productie in Nederland werd geschat op 7,9 miljard euro, het groter exportvolume is te wijten aan de 9,4 miljard geïmporteerde producten die via Nederlandse veilingen en verkoopsorganisaties wereldwijd worden verkocht. 9,9 miljard van de Nederlandse export omvat groenten en fruit. [1]

Veilingen[bewerken]

Nederland[bewerken]

De meeste tuinbouwbedrijven zijn aangesloten bij een veiling waar ze hun productie in binnen- en buitenland op de markt brengen.

Tuinbouwproducten werden oorspronkelijk vaak via een coöperatie verhandeld waar vooral met een veilingklok de prijs wordt bepaald. De groenteveilingen zijn gefuseerd tot The Greenery, dit bedrijf maakt nog slechts zeer beperkt gebruik van de veilingklok. Veel telers hebben zich verenigd in telersverenigingen, die ook rechtstreeks aan handelaren leveren. Ook de bloemenveilingen hebben een concentratieproces doorgemaakt, waardoor op 1 januari 2008 de veiling FloraHolland (omzet 2012 : 4,4 miljard euro / 5000 leden ) ontstond. Naast de veilingklok om de prijs te bepalen is van oudsher 'bemiddeling' een andere methode die de veilingen hanteren om producten af te zetten. De verkoop van zaden is van oudsher het domein van zaadhuizen en handelaren.

België[bewerken]

groente- en fruitveilingen[bewerken]

bloemenveiling[bewerken]

Er is slechts één bloemenveiling overgebleven in België. De omzet is - in vergelijking met de Nederlandse veilingen - zeer beperkt ( 2010 : 32,3 miljoen euro / 420 leden ). De Belgische siertelers gaan met hun producten regelmatig naar de Nederlandse of Duitse veilingen. Het grootste deel van de handel loopt via de Belgische groothandel of via de eigen verkoopsorganisatie van de teler(s).

  • Euroveiling in Brussel

referenties[bewerken]

  1. verslag van het productschap tuinbouw
Portal.svg Portaal Landbouw