Roodhuis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Roodhuis
Reahûs

Plaats in Nederland

Situering

Algemeen

Inwoners (1-1-2009)

182

Overig

Postcode

8736

Netnummer

0515

Geografische ligging

53°08 NB 5°63 OL

Belangrijke verkeersaders

N354

Nederland

Roodhuis (officieel (Fries): Reahûs) is een dorpje in de gemeente Littenseradeel, in de Nederlandse provincie Friesland.

Roodhuis, met ongeveer 180 inwoners, ligt in het zuiden van Littenseradeel, ongeveer tussen de dorpen Lutkewierum en Hidaard. Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte Roodhuis deel uit van de gemeente Hennaarderadeel, dat toen met de gemeente Baarderadeel opging in de nieuwe gemeente Littenseradeel. Sinds 1991 is de officiële naam het Friestalige Reahûs.

Inhoud

1 Geschiedenis
2 Gemeenschap
- 2.1 Verenigingen
- 2.2 Bevolking
3 Literatuur
4 Straten
5 Externe link

[bewerken] Geschiedenis

Easterein, Itens, Hidaard en Lutkewierum lagen oorspronkelijk op een eiland. Overtollig water van het eiland werd o.a. geloosd bij Sânleanstersyl; In de 12-de eeuw slibde de Middelzee langzaam dicht. Het dorp is ontstaan aan de Slachtedyk de oude zeewering van het Middelzeegebied.

In 1580 mocht pastoor Dominicus niet meer voorgaan in de kerk van Easterein, hij kreeg een klein pensioentje en vertrok naar de Pôlle bij Sânlean alwaar een paar boerderijen stonden waar hij stiekem doorging met preken. Lang niet iedereen wilde protestant worden en de kerk dook onder. Op de boerderij Slippens (de eerste schuilkerk) en later in het Blauwe Huys van Bongastate (de tweede schuilkerk) werden illegale kerkdiensten gehouden door mensen die trouw bleven aan het roomse geloof. Vanwege het isolement en omdat het niet opviel werd dit oogluikend toegelaten.

In 1709 kwam kapelaan Cramers vanuit het huis met het blauwe dak (= Bongastate ) waar destijds de katholieke Eastereinders bijeenkwamen naar de Oude Pôlle bij Sânlean, daar werd de derde schuilkerk gebouwd met een rood dak om duidelijk te maken dat het was afgelopen met de diensten in het Blauwe huis. Ignatius Crames of eigenlijk Franciscus wordt daarom beschouwd als de stichter van Reahûs.

In 1762 werd de vierde schuilkerk gebouwd door pastoor van Rijswijk, in 1850 werd deze kerk verbouwd. In de loop der jaren kwamen er ook huizen bij; Vervolgens groeide de buurschap met een nieuwe pastorie, een kerkhof en de nieuwe Sint-Martinuskerk (onder leiding van pastoor ten Bokum); Vervolgens kwam de St Bonifaciusschool erbij; (1922)

Omdat het buutschap onder Easterein steeds verder groeide en officieus wel, maar officieel niet bestonden werd op 27 augustus 1954 door de gemeenteraad besloten dat Reahûs een dorp moest worden; Het besluit zou op een nader door burgemeester en wethouders te bepalen datum in werking treden. Op 19 april 1955 heeft het college van B en W vervolgens besloten dat op 2 mei 1955 Reahûs de dorpsstatus krijgt.

[bewerken] Gemeenschap

Het dorpsbelang geeft het krantje 'Bochtwurk' uit. De Sint-Martinuskerk is gewijdt aan Sint Martinus. Verder heeft het dorp een dorpshuis (tevens in gebruik als sportzaal) door de verscheidene verenigingen en de leerlingen van de school in Roodhuis, de St Bonifaciusschool. Ook heeft het dorp een dorpscafé, dat zo nu en dan geopend is.