Vennbahn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vennbahn
Aken/Stolberg - Raeren - Sankt Vith - Troisvierges
Vennbahn op de kaart
STR DB 2600 van Köln Hbf
BSicon .svgvSTRavSTR- DB 2571 van Hochneukirch
BSicon .svgvSTRdWgldX+r
BSicon .svgvSTRvDST Stolberg Gbf
BSicon .svgdSTRdWg+ldWgr+lxdWgr
BSicon .svgvBHFrdBHFlexdSTR 0,0 Stolberg Hbf
BSicon .svgvÜSTrxvSTR
BSicon .svg
+
BSicon exSTRq.svg
exSTRq + vSTRr-KRZo
BSicon vSTRxr-KRZu.svg
vSTRxr-KRZu +
DB 2570 naar Herzogenrath
BSicon .svgSTRrfSTR DB 2600 naar Aachen Süd
BSicon .svgBSicon .svgHST 1,1 Stolberg-Schneidmühle
BSicon .svgBSicon .svgHST 2,5 Stolberg Mühlener Bahnhof
BSicon .svgBSicon .svgHST 3,2 Stolberg-Rathaus
BSicon .svgBSicon .svgKHSTxe 3,7 Stolberg Altstadt
BSicon .svgBSicon .svgexBHF 3,8 Stolberg Hammer
BSicon .svgBSicon .svgexHST 8,9 Breinig
STRBSicon .svgexSTR DB 2600 van Aachen Süd
BHFBSicon .svgexSTR 0,0 Aachen-Rothe Erde
BSicon ABZlf.svg
ABZlf + ÜWol
BSicon .svg
+
BSicon exSTR.svg
exSTR +
DB 2600 naar Köln Hbf
BSicon STR.svg
STR + ÜWc1
BSicon .svg
+
BSicon exSTR.svg
exSTR +
DB 2560 naar Aachen Nord
ABZrgENDErexSTR industrielijn Philips
xENDEeBSicon .svgexSTR
exAKRZuBSicon .svgexSTR 44E40
exBHFBSicon .svgexSTR 5,2 (Aachen) Brand
exBHFBSicon .svgexSTR 9,3 Kornelimünster
exSTRBSicon .svgexBRÜCKE viaduct Hahn
exSTRlfexABZ+lrexSTRrf
exHST
11,7
12,2
Hahn
xBHF 13,2 Walheim thuisbasis Eisenbahnfreunde Grenzland
exHST 14,6 Schmithof
xGRENZE
19,0
0,0
staatsgrens Duitsland - België
exBHF 0,7 Raeren
exABZrf lijn 49 naar Welkenraedt
exABZlg Y Periol, verbindingsboog van Y Rott opgebroken
exBHF 11,7 Roetgen
exHST 18,2 Roetgen-Süd
exBHF 20,6 Lammersdorf
exBHF 24,2 Konzen
exBHF 28,8 Monschau
exBRÜCKE Viadukt Reichenstein
KBHFxa 35,8 Kalterherberg vanaf hier traject railfiets
STR BSicon HANDCAR.svg
dKBHFxeuexdKHSTa 42,8 Sourbrodt einde traject railfiets
dexSTRuexdSTRl smalspoorlijn naar Elsenborn opgebroken
exHST Robertville
exBRÜCKE Viadukt Weywertz
exHST 48,1 Nidrum
exABZrg lijn 45A van Jünkerath
exBHF 50,1 Weywertz
exHST 52,8 Faymonville
exBHF 55,3 Waimes
exABZrf lijn 45 naar Trois-Ponts
exHST 58,2 Ondenval
exBHF 62,0 Montenau
BSicon .svgexKRZuexSTRlg lijn 47A van Vielsalm opgebroken
BSicon .svgexABZrgexSTRrf
exBHF 65,5 Born
exBHF
72,4
0,0
Sankt Vith
BSicon .svgexABZlfexSTRlg
BSicon .svgexKRZuexSTRrf lijn 163 naar Libramont opgebroken
exABZlg 1,2 Y Wiesenbach, lijn 163 van Libramont opgebroken
exHST 1,4 Wiesenbach
exHST 3,7 Neidlingen
exTUNNEL1 Tunnel van Lommersweiler 120m.
exBHF 6,1 Lommersweiler
exABZlf lijn 46 naar Bleialf
exTUNNEL1 Tunnel van Elcherath 387m.
xGRENZE+WBRÜCKE Our, staatsgrens België - Duitsland
xGRENZE+WBRÜCKE Our, staatsgrens Duitsland - België
exHST 9,8 Auel
exWBRÜCKE Our
exBHF 10,7 Reuland
exHST 11,4 Burg-Reuland
exBHF 15,4 Oudler
exBHF 19,4 Lengeler
xGRENZE 22,4 staatsgrens België - Luxemburg
exTUNNEL1 Tunnel van Wilwerdange 800m.
exBHF 3,1 Wilwerdange
xABZlg lijn 42 van Rivage
TUNNEL1
BHF Troisvierges
STR lijn 1 naar Luxembourg

De Vennbahn (letterlijk: spoorweg van de Hoge Venen) was een spoorweg in de Oostkantons die door het Verdrag van Versailles aan België werd toegewezen, hoewel delen ervan door Duitsland liepen. De Vennbahn verbond de industriële centra van Aken (Rothe Erde) en Luxemburg op de kortst mogelijke manier. In België is het traject Sankt Vith - Troisvierges spoorlijn 47, het deel Raeren - Sankt Vith spoorlijn 48 en is het trace Raeren Grens - Raeren een onderdeel van spoorlijn 49.

Geschiedenis[bewerken]

De spoorweg werd door de Pruisische staat gebouwd om snel en gemakkelijk steenkool en ijzererts te vervoeren. Ook zou ze de economie van verschillende plattelandsgebieden laten opleven en de inwoners ervan werk verschaffen in de industriële centra, die door de komst van de lijn makkelijker toegankelijk zouden worden. De inwijding vond plaats op 4 november 1889, in de daaropvolgende jaren werd de baan bijna volledig naar twee sporen uitgebreid. Om dit mogelijk te maken moesten verschillende hoogteverschillen (tot 1,7 %) worden weggewerkt en het spoor op sommige plaatsen worden versmald omdat de beschikbare ruimte naar enkelspoornormen was berekend.

Het Belgische station Sourbrodt
Vernielde tunnel nabij Sankt Vith
Restanten van een brug dichtbij de Duits-Belgische grens (Winterspelt)
De Vennbahnradweg

In de Eerste Wereldoorlog kreeg het vanwege zijn ligging aan het westelijk front een nieuwe functie; vanaf 2 augustus 1914 werden, als onderdeel van het Schlieffenplan, via de lijn soldaten naar de fortengordel rondom Luik gestuurd. Vanaf de Vennbahn werden ook verschillende aansluitingen naar andere lijnen gebouwd (lijn 47A en lijn 163) zodat de spoorweg spoedig een strategische Noord-Zuidverbinding langsheen het westelijke front vormde.

Na de oorlog werden in kader van het Verdrag van Versailles de Pruisische kantons Eupen en Malmedy bij België gevoegd. Dit had tot gevolg dat de spoorlijn de nieuwe grens verschillende keren doorkruiste en er dus iedere keer grenscontroles nodig waren. Om dit probleem te verhelpen, werd beslist om de bedding van de spoorlijn, de stations en de technische installaties in zijn geheel aan België toe te wijzen. Door deze overdracht werden vier stukken Duits gebied opeens afgesneden van het moederland, het zijn tot op heden exclaves.

Het belang van het goederenvervoer verminderde sterk na WO I. Lotharingen was een deel van Frankrijk geworden, het handelsverkeer met België was beperkt en Luxemburg, inmiddels uit de douane-unie met Duitsland gestapt, ging zich meer op Frankrijk richten. De nieuwe douanetarieven die deze drie landen aan de Duitse handelsgoederen oplegden, droegen eveneens tot deze achteruitgang bij.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de lijn een belangrijk doel van het Ardennenoffensief, het merendeel van de bruggen en tunnels werd vernield. De wederopbouw liet op zich wachten en het deel tussen Lommersweiler en Reuland werd zelfs niet meer hersteld. Het resterende stuk kon daarom niet meer voor zijn oorspronkelijke doel gebruikt worden. Beetje bij beetje hield de industrie op om de spoorweg aan te wenden. Later zou het Belgisch leger de spoorweg nog gebruiken om zwaar materiaal naar het kamp van Elsenborn te transporteren.

De lijn geraakte meer en meer in verval, na het totaal stopzetten van alle activiteiten werd nadien nog een poging gedaan de lijn te exploiteren voor toeristische doeleinden. Na twaalf jaar kwam hier ook een einde aan.

Huidig gebruik[bewerken]

De sectie tussen Stolberg Hbf en Station Stolberg Altstadt rijdt DB nog met een stoptrein die 1x per uur naar Heerlen gaat via Herzogenrath.

Op de sectie tussen Stolberg Altstadt en Walheim hebben de ongebruikte sporen sinds 2005 plaatsgemaakt voor de zogenaamde Vennbahnradweg, een fietspad dat het tracé van de oorspronkelijke sporen volgt. Tussen Stolberg, Walheim, Raeren en Eupen zullen in de toekomst museumtreinen gaan rijden van de Eisenbahnfreunde Grenzland (EFG). De EFG doet er dan tegenwoordig ook alles aan om deze lijn te reactiveren. Hiervoor worden Henschel diesellocomotieven gebruikt. De vereniging zit op dit moment gevestigd op het emplacement van Walheim. Een keer per jaar vindt een stationsfeest plaats.

Tussen de stations van Kalterherberg en Sourbrodt werden in 2004 door een Belgische ondernemer spoorfietsen ingelegd. Dat zijn een soort draisines die voortbewegen zoals een fiets. Het baanvak Sourbrodt - Waimes is begin 2008 opgebroken. Op de bedding is een RAVeL-fietspad aangelegd.

Toekomst van de Vennbahn[bewerken]

Er zijn onderhandelingen gestart met Duitsland over de overdracht van het grondgebied van de spoorlijn (enkele vierkante kilometers). Mogelijk komt er een gebiedscompensatie voor België.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties