Lotharingen (Frankrijk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lotharingen
Lorraine
Regio van Frankrijk Vlag van Frankrijk
Flag of Lorraine.svg
(Details)
Wapen van Lotharingen
(Details)
Ligging van Lorraine in Frankrijk
Algemeen
Oppervlakte 23.547 km²
Inwoners (31-12-2007) 2.394.568 (102 inw/km²)
Hoofdplaats Metz
Arrondissementen 19
Kantons 157
Gemeenten 2 337
Departementen Meurthe-et-Moselle (54)
Maas (55)
Moezel (57)
Vosges (88)
Portaal  Portaalicoon   Frankrijk

Het moderne Franse Lotharingen (Frans: Lorraine, Duits: Lothringen, Alemannisch: Lothringe, Luxemburgs: Loutrengen en in het Nederlands ook wel Lorreinen) is een regio in het noordoosten van Frankrijk. Het omvat de departementen Meurthe-et-Moselle, Meuse, Moselle en Vosges. De hoofdstad is Metz.

Historisch bestaat het uit het oude hertogdom Lotharingen, het Hertogdom Bar en de zogenaamde Drie Bisdommen (Trois-Évêchés: Metz, Toul en Verdun).

Zie ook: Lijst van departementen en arrondissementen in Lotharingen

Geschiedenis[bewerken]

Lotharingen en Lorreinen[bewerken]

Het huidige Lotharingen moet niet worden verward met het oorspronkelijke hertogdom van die naam, dat veel groter was. Dit Lotharingen werd bij de splitsing van het Frankische Rijk, in de 10de eeuw, in een westelijk rijk (Frankrijk) en een oostelijk rijk (Duitsland), ingericht als onderdeel van dat laatste. Lotharingen werd in het oosten begrensd door de Rijn en in het westen door de Schelde en de Noordzee. De huidige Franse regio Lotharingen komt, samen met de huidige Elzas, en met Luxemburg grotendeels overeen met het zuidelijke deel van dat oorspronkelijke Lotharingen, toen genaamd Opper-Lotharingen. Het noordelijke gedeelte omvatte het grootste deel van het huidige België en geheel Nederland, en heette Neder-Lotharingen of Lothrijk (zie geschiedenis). Het grootste deel van het huidige België en geheel Nederland behoorden ertoe, samen met het noordoosten van het huidige Frankrijk. Sindsdien viel dit gebied in vele hertogdommen, graafschappen, bisdommen en onafhankelijke steden uiteen. Het vroegere hertogdom Brabant werd beschouwd als een voortzetting van het hertogdom Lothrijk. Neder-Lotharingen werd in het Nederlands soms aangeduid als Lorreinen, maar in het Frans kan la Lorraine zowel slaan op Opper-Lotharingen als op het hele Lotharingen (in het Frans ook Lotharingie genoemd) Het gehele hier beschreven gebied bleef deel van het Duitse Rijk tot 1648 waarna het huidige Nederland zich formeel daarvan losmaakte. Daarna bleven het huidige België en Opper-Lotharingen onder het gezag van de Duitse keizers. Het laatste als een Duits hertogdom. Echter, Frankrijk kreeg steeds meer invloed in Lotharingen (en ook in de Elzas). In 1552 lijfde het de steden Verdun, Toul en Metz in. Na 1641 volgden een aantal randgebieden totdat in 1670 geheel Opper-Lotharingen Frans was geworden. In 1697 werd het keizerlijk Duitse gezag hersteld. Dat duurde tot 1729 toen hertog Leopold van Lotharingen stierf en door zijn zoon, hertog Frans II, werd opgevolgd. Een opvolging die Frankrijk bestreed.

Lotharingen onder Stanislaus Leszczyński (1737-1766)[bewerken]

Toen in 1733 de Poolse Successieoorlog uitbrak, bezette Frankrijk het hertogdom opnieuw. Vervolgens werd Lotharingen de inzet van een ingewikkelde ruil. Hertog Frans II werd kandidaat voor het huwelijk met Maria Theresia, Habsburgse erfgename van Oostenrijk en toekomstig keizerin van het Duitse Rijk, en stond Lotharingen af in ruil voor het groothertogdom Toscane. Het hertogdom Lotharingen ging in 1737 naar Stanislaus Leszczyński, de afgezette koning van Polen, wiens dochter met de Franse koning Lodewijk XV was getrouwd. Na een lang bewind overleed de laatste hertog van Lotharingen in 1766. Volgens een afspraak met zijn schoonzoon ging Lotharingen toen naar Frankrijk. Het werd een Franse provincie met een autonoom statuut tot aan de Franse Revolutie.

Lotharingen als deel van Frankrijk[bewerken]

In de negentiende eeuw ontstond in Lotharingen rondom Metz een belangrijke staalindustrie. Als gevolg van de Vrede van Frankfurt na de Frans-Duitse Oorlog werd het noordelijke, grotendeels Duitstalige en aan Duitsland grenzende, deel van Lotharingen in 1871 bij het nieuwe Duitse Rijk gevoegd als deel van het rijksland Elzas-Lotharingen. Ook de belangrijke vesting Metz en de haar omringende mijnbouw- en industriegebieden behoorden daartoe. In Frankrijk bestond zeer veel weerzin tegen dit vredesverdrag, weerzin die voeding gaf aan decennialange revanchegedachten, dit Revanchisme zou op zijn beurt weer bijdragen aan het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd aan de westgrenzen van Lotharingen fel gevochten, vooral rond Verdun en ook bij Saint-Mihiel. Het front kwam overigens niet over de toenmalige staatsgrenzen heen. Na de oorlog moest Duitsland Lotharingen weer aan Frankrijk afstaan. In de Tweede Wereldoorlog kwam het opnieuw tot een soevereiniteitswisseling toen Duitsland het gebied in tussen 1939 en 1945 inlijfde.

Demografie[bewerken]

Moedertaal (1900)[bewerken]

  • Duits: 1.492.347 (86,8%)[1]
  • Andere talen: 219.638 (12,8%)
    • Frans: 198.318 (11,5%)
    • Italiaans: 18.750 (1,1%)
    • Pools: 1410 (0,1%)
    • Duits en een tweede taal : 7485 (0,4%)

Religie (1910)[bewerken]

Bevolkingsaantal 1.874.014 :

  • Protestant: 21,78%
  • Katholiek: 76,22%
  • Anders christelijk: 0,21%
  • Joods: 1,63%
  • Atheïst: 0,12%

Bevolkingsontwikkelingen[bewerken]

Jaar Bevolkingsaantal Oorzaak van de verandering
1866 1.596.198 -
1875 1.531.804 Na inlijving van het Duitse Rijk vluchtten 100.000 tot 130.000 mensen naar Frankrijk en Frans Algerije.
1910 1.874.014 Een bevolkingsgroei van 0,58% per jaar gedurende de periode 1875-1910
1921 1.709.749 Doden bij het Duitse leger,
Deportatie van Duitsers door de Franse overheid
1936 1.915.627 Een bevolkingsgroei van 0,76% per jaar gedurende de periode 1921-1936
1946 1.767.131 Doden bij het Franse leger in 1939-1945,
Doden bij het Duitse leger in 1942-1945,
Doden onder de burgerbevolking en vele vluchtelingen die nog niet terug zijn gekeerd naar deze regio
1999 2.756.931 Een bevolkingsgroei van 0,84% per jaar gedurende de periode 1946-1999
2008 2.877.000 Een bevolkingsgroei van 0,48% per jaar gedurende de periode 1999-2008

Taal[bewerken]

Spatial distributie van dialecten in de regio voordat de expansie van het Standaardfrans begon in de 20e eeuw

In de regio worden zowel dialecten van het Germaans als Romaans gesproken. Tegenwoordig is Frans de dominerende spreektaal onder de bevolking.

Germaanse dialecten:

Romaanse dialecten (die behoren tot langues d'oïl zoals Frans):

Plaatsen[bewerken]

De hoofdstad is Metz. Enkele andere plaatsen in Lotharingen zijn onder andere:

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties