Heerhugowaard
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg)
Heerhugowaard (
uitspraak (info·uitleg)) is een stad en gemeente in de regio West-Friesland in de Nederlandse provincie Noord-Holland (Nederland). Het grenst aan de gemeenten Alkmaar, Langedijk, Harenkarspel, Niedorp, Opmeer, Schermer en Koggenland. Hoewel de ligging anders doet vermoeden, hoort Heerhugowaard niet bij Kennemerland maar valt wel onder de gemeentelijke samenwerkingsregio Kennemerland via Noord-Kennemerland.
Het huidige Heerhugowaard is ontstaan als agglomeratie tussen de dorpen Zuid, De Noord en 't Kruis, waarbij in eerste instantie Zuid als eigen kern verdween en geheel opging in Heerhugowaard, wat begon als een lintdorp langs de Middenweg, met uitlopers langs onder andere de Hondeweg (thans Van Veenweg). 't Kruis is vanaf uitbreiding in de jaren 90 van de twintigste eeuw steeds meer onderdeel van Heerhugowaard. De Noord is voor groot gedeelte nog een eigen dorp, alleen het zuiden is opgegaan in de stad. Ook andere buurtschappen worden langzaam steeds meer opgenomen in de stad. Butterhuizen is daar goed voorbeeld van.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Rond het jaar 800 was het gebied dat nu de gemeente Heerhugowaard vormt bedekt met veen. Ontginning van het veen door de mens in combinatie met stormvloeden leidde ertoe dat in de regio vele meren ontstonden, waaronder de Heerhugowaard. Het vormde samen met de Schermer ook een periode ongeveer één meer, waarbij het gedeelte van Heerhugowaard een wadgebied vormde met een soort van moeraslagune. Hier kwam een eind aan toen er de oude lage dijk die er ooit was neergelegd en er in het meer deels nog lag werd verhoogd. Zo ontstonden er twee afgescheiden meren. Deze dijk is later vernoemd naar de Heer Hugo van Assendelft, die in 1296 in deze omgeving door de West-Friezen werd verslagen. Het werd toen de Heer Huygendijk genoemd, de huidige Huigendijk. Heerhugowaard lag toen in het gewest Westflinge en toen nog De Waert genoemd, later wordt het de Huygen Waert genoemd. Dat zou later weer verbasterd (of deels terugveranderd) worden naar de huidige naam.
Na twee stormen in 1248 werd door de abdij van Egmond, die veel bezittingen had in deze streek, bij Schagen een afsluitdijk aangelegd, de Schagerdam. Deze maakte deel uit van de Westfriese Omringdijk, die de vijfhoek Schagen–Oudorp/Huiswaard–Medemblik–Enkhuizen–Hoorn beschermde. Hiermee was onbeheersbare groei van het meer voorkomen.
Toen in de 17e eeuw particuliere investeerders besloten het meer droog te maken, was dat om landbouwgrond te creëren. In 1630 viel de 39,0 km2 grote polder droog, waarna het land werd verdeeld onder de initiatiefnemers. In tegenstelling tot wat bij bijvoorbeeld de Beemster het geval was, viel de kwaliteit van de grond erg tegen. In 1674 overwoog men zelfs serieus de polder weer vol te laten lopen, redenerend dat het gebied als viswater rendabeler zou zijn.
[bewerken] Geografie
[bewerken] Plaatsen binnen de gemeente
|
|
[bewerken] Stadsbeeld
In de loop van de tijd is de bevolking uitgebreid. In 1960 telde Heerhugowaard 6800 inwoners, in 1975 25.000, in 2004 47.239, en per 1 juli 2006 49.644 (bron: CBS). Op 14 mei 2007 is de 50.000e inwoner verwelkomd. Heerhugowaard is in de jaren '70 zelfs een paar jaar de snelst groeiende gemeente van Nederland geweest. Volgens de meest recente gegevens (Regionale Woonvisie) zal Heerhugowaard tot 2015 nog ruim 6800 woningen bouwen. Het is de bedoeling dat Heerhugowaard na alle uitbreidingen rond de 63.000 inwoners zal tellen. Het overgrote deel van de inwoners woont in nieuwbouwwijken, waarvan de laatsten Zuidwijk-Huygenhoek en Stad van de Zon zgn. Vinex-wijken zijn.
De dorpskern van De Noord ligt aan de Middenweg, de kern van Zuid is te vinden aan de Stationsweg bij de oude kerk, die op de Middenweg uitkomt. Ook liggen er in de polders kleine buurtschappen. aangezien het overgrote deel van de stad nieuwbouw is. Het best is de dorpskern terug te vinden in de wijken Centrumwaard en De Noord. Heerhugowaard heeft een klein winkelgedeelte in de Centrumwaard, en een groot winkelcentrum in de wijk Middenwaard. Daarnaast zitten er ook verschillende kroegen, clubs en ook een bioscoop.
Heerhugowaard volgen de meeste wijken het patroon van drooglegging, waardoor de stad een sterk orthogonale opzet heeft. Binnen de vierkanten zijn de "jaarringen"van de wijken goed af te lezen. De eerste wijken in een nog traditionele opzet, wijken als Schrijverswijk, de Bomenwijk en de Planetenwijk in de jaren 70 stijl. De woonerven van de late jaren 70 vooral in de Edelstenenwijk en de terugkeer naar de wat meer strakkere opzet in de jaren 90 (Butterhuizen en Oostertocht). In de nieuwste wijken Stad van de Zon bestaat de energievoorziening voor een aanzienlijk deel uit zonne-energie.
[bewerken] Landschap
De omgeving van Heerhugowaard is zeer divers. Niet ver van Heerhugowaard vandaan zijn er verschillende landschappen. Ten oosten van de agglomeratie, zijn er verscheidene bloembollenvelden, zij het niet zo groot als de velden in de kop van Noord-Holland. Maar ook deze grotere velden zijn in relatief weinig tijd te bezichtigen. Halverwege de jaren '80 is in Heerhugowaard een 61 hectare groot bos aangelegd, de "Waarderhout".
Daarnaast is er veel agrarisch landschap in de regio van Heerhugowaard. In Heerhugowaard bevinden zich tevens glastuinbouw en verschillende molens die de droogmakerij herinneren; de molens dateren uit de 17e eeuw.
[bewerken] Wijkindeling
|
|
|
|
[bewerken] Aangrenzende gemeenten
| Aangrenzende gemeenten | ||
|---|---|---|
| Harenkarspel | Niedorp | Opmeer |
| Langedijk |  |
Koggenland |
| Alkmaar | Schermer | |
[bewerken] Cultuur
[bewerken] Bezienswaardigheden
Heerhugowaard is een overwegend moderne stad met een aantal dorpse kenmerken en een overwegend tuinstedelijke opzet, dat zich in de 19e eeuw snel ontwikkeld heeft met de komst van o.a. industrie. Bezienswaardigheden in het dorp zijn:
- de Nederlandse hervormde kerk uit 1871
- de moderne Dyonisiuskerk, gebouwd in de jaren 60. Zijn voorganger, een ontwerp van architect Adrianus Bleijs, verkeerde in zeer slechte staat
- de gereformeerde kerk uit 1917
- een modern gemeentehuis annex bibliotheek. Het oude gedeelte van het Gemeentehuis stamt uit 1982. Het nieuwste gedeelte en de bibliotheek zijn een ontwerp van Hans van Heeswijk en werd opgeleverd in 2007
- verschillende monumentale boerderijen
- de Waerdse Tempel een groot evenementencentrum (geopend met concert van BZN op 21 januari 2006)
- het Strand van Luna, een kunstmatig strand waar binnenkort gewaterskied kan worden (cableski)
- Cultureel centrum en theater COOL, de opvolger van Cultureel Centrum de Schakel dat in 2004 door brand werd verwoest. Het gebouw is een ontwerp van Soeters van Eldonk Architecten.
- de Zwirs wijngaard, een lokale wijngaard die u kunt bezoeken. Er worden druiven geteeld, rondleidingen gegeven en Nederlandse wijn gemaakt
- de Veenhuizer, een poldermolen
- het Poldermuseum, sinds 1979 gevestigd in het voormalige gemaal uit 1877 aan de Huygendijk
[bewerken] Sport
Heerhugowaard herbergt meerdere sportverenigingen binnen de gemeentegrenzen. Voetbalclubs zijn:
- Reigerboys
- SVW
- KSV
- WMC
- Hugo Boys
- zaalvoetbalcub F.C. Marléne
De twee paardensportverenigingen zijn Rijvereniging Heerhugowaard (vanuit Manege Molendijk) en Rijvereniging/ponyclub Phoenix (vanuit Manege De Steenen Kamer), beide aan de Rustenburgerweg gelegen.
Voorts zijn er twee tafeltennisverenigingen, handbalvereniging, atletiekvereniging, een honkbalclub, een tennisvereniging, een volleybalvereniging, een schietvereniging, een badmintonvereniging, korfbalvereniging, een basketbalvereniging, een hockeyclub, een schaatsclub, een karateclub, een roeivereniging en een kanovereniging.
[bewerken] Onderwijs
Heerhugowaard is ook rijk aan onderwijsinstellingen. Sinds 2006 zijn 3 scholen (samen het Trinitas College genoemd) geplaatst in een ander gebouw. Het Han Fortmann is apart geplaatst in een nieuw gebouw; De Waardse Kil en de Don Bosco zijn in 1 gebouw geplaatst, zodat er van twee scholen één school is voortgekomen, de Johannes Bosco. De belangrijkste onderwijsinstellingen zijn:
- Horizon College, een MBO-school
- Trinitas College, locatie Han Fortmann, school voor havo en vwo
- Trinitas College, locatie Johannes Bosco college, een school voor LWOO en vmbo, een fusie van de voormalige scholen Waardse Kil (VMBO-bl en VMBO-kbl) en de Don Bosco (MAVO).
- Het Huygens College (Vroegere Openbare Scholengemeenschap Huygenwaard), een school voor vwo, havo en VMBO-t met zowel regulier als montessorionderwijs.
Verder heeft Heerhugowaard sinds de jaren '70 een muziekschool. Het muziekonderwijs vind sinds 2008 plaats in Cool kunst en cultuur. Er is een samenwerkingsverband met de gemeente Langedijk die het mogelijk maakt dat er muziekonderwijs is voor zowel lage – als hogere inkomens.
[bewerken] Politiek en bestuur
[bewerken] Zetelverdeling gemeenteraad
- Burgerbelang 7 zetels
- PvdA 7 zetels
- VVD 5 zetels
- CDA 4 zetels
- Heerhugowaardse Onafhankelijke Partij 3 zetels
- GroenLinks 2 zetels
- ChristenUnie 1 zetel
[bewerken] Samenwerkingsverband
Heerhugowaard is gedurende de Vinex-taak (formeel tot 2005) samen met Alkmaar en Langedijk, ook wel aangeduid met het HAL-gebied, een verband aangegaan om samen als verstedelijkt gebied te opereren in onder andere woningbouw, werkgelegenheid, natuur & recreatie en infrastructuur. Nu de taakstelling formeel is afgerond is de samenwerking op een laag pitje gezet met name door toedoen van de gemeente Alkmaar. Wel zijn alle drie gemeenten druk bezig de projecten af te ronden. Daardoor is nu een verstedelijkt gebied ontstaan dat op meerdere punten groots is voor de regio. De complete stad zal na alle uitbreidingen circa 181.000 inwoners tellen, wat haar dan de op-één-na-grootste "stad" van Noord-Holland zal maken, na Amsterdam. Dit wordt ook wel "Alkmaar Stad" genoemd.
Het verstedelijkte gebied neemt in de regio een belangrijke plaats in. Het gebied is min of meer vastgegroeid aan andere plaatsen, en heeft als complete agglomeratie ongeveer 305.000 inwoners. Deze agglomeratie strekt zich globaal uit van Uitgeest tot en met de dorpen in de gemeente Harenkarspel, en van Bergen, tot en met Obdam. Dit wordt ook wel "Groot Alkmaar" genoemd.
[bewerken] Verkeer en vervoer
Heerhugowaard ligt aan de Provinciale wegen N241, N242, N507 en de N508.
Heerhugowaard heeft daarnaast goede busverbindingen met de omliggende plaatsen.
- lijn 6 Heerhugowaard - Alkmaar - Bergen
- lijn 7 Alkmaar NS - Heerhugowaard Reigersdaal
- lijn 161 Langedijk - Heerhugowaard - Ursem- Avenhorn - Hoorn
- lijn 130 Alkmaar - Heerhugowaard - Wieringerwerf
- lijn N60 Heerhugowaard - Alkmaar (Nachtbus)
- lijn 350 Alkmaar - Heerhugowaard - Den Oever - Leeuwarden (Qliner)
- lijn 360 Heerhugowaard - Alkmaar NS - Hogeschool Alkmaar
Heerhugowaard ligt ook aan de volgende spoorverbindingen:
- Den Helder - Amsterdam - Utrecht - Nijmegen
- Hoorn - Haarlem - Den Haag.
- Schagen - Amsterdam - Maastricht/Heerlen (alleen tijdens spitsuren).
De spoorlijn Den Helder - Alkmaar werd geopend in 1865 en geëlektrificeerd in 1958. De spoorlijn Heerhugowaard - Hoorn werd geopend in 1898 en geëlektrificeerd in 1974.
[bewerken] Geboren in Heerhugowaard
- Rudie Lubbers (17 augustus 1945), bokser
- Henk Spaan (30 september 1948), journalist en televisieprogrammamaker
- René Verkerk (23 november 1970), diskjockey en programmamaker
- Monique van der Lee (7 november 1973), judoka
- Robin Korving (29 juli 1974), atleet
- Arvid Smit (12 december 1980), voetballer
[bewerken] Millennium Gemeente
Heerhugowaard is een Millennium Gemeente.
[bewerken] Bronnen
Groenedijk, T. (2000). Nederlandse plaatsnamen. Slingenberg Boekproducties, Hoogeveen, 2000.
Van de Ven, G. (redactie) (1996) Leefbaar laagland (vierde, gewijzigde druk). Uitgeverij Matrijs. p. 33-35, 57 en 131-136.
[bewerken] Externe link
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Heerhugowaard van Wikimedia Commons. |
| Gemeente Heerhugowaard |  |
|---|---|
|
Stad: Heerhugowaard Dorpen en gehuchten: Broekhorn · De Noord · Veenhuizen · Verlaat |
 |
West-Friesland |  |
|---|---|---|
|
Samenwerkingsregio: Andijk · Drechterland · Enkhuizen · Hoorn · Koggenland · Medemblik · Opmeer · Stede Broec · Wervershoof |
||
| Gemeenten in de provincie Noord-Holland |  |
|---|---|
|
Aalsmeer · Alkmaar · Amstelveen · Amsterdam · Andijk · Anna Paulowna · Beemster · Bergen · Beverwijk · Blaricum · Bloemendaal · Bussum · Castricum · Den Helder · Diemen · Drechterland · Edam-Volendam · Enkhuizen · Graft-De Rijp · Haarlem · Haarlemmerliede en Spaarnwoude · Haarlemmermeer · Harenkarspel · Heemskerk · Heemstede · Heerhugowaard · Heiloo · Hilversum · Hoorn · Huizen · Koggenland · Landsmeer · Langedijk · Laren · Medemblik · Muiden · Naarden · Niedorp · Oostzaan · Opmeer · Ouder-Amstel · Purmerend · Schagen · Schermer · Stede Broec · Texel · Uitgeest · Uithoorn · Velsen · Waterland · Weesp · Wervershoof · Wieringen · Wieringermeer · Wijdemeren · Wormerland · Zaanstad · Zandvoort · Zeevang · Zijpe |
