Andhra Pradesh

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Andhra Pradesh
ఆంధ్ర ప్రదేశ్
Deelstaat van India Vlag van India
Kaart van Andhra Pradesh
Algemeen
Oppervlakte 160,205 km²
Inwoners (2011) 49.386.799[1] (263 inw/km²)
Hoofdstad Haiderabad
Bestuur en politiek
Bestuurlijke status staat
Datum van ontstaan 1 november 1956
Gouverneur Ekkadu Srinivasan Lakshminarasimhan
Chief Minister Y.S. Rajasekhara Reddy
Aantal districten 23
Overig
Officiële taal Telugu, Urdu
Geslachtsverhouding 978[1]
Alfabetiseringsgraad
 - Mannen
 - Vrouwen
60,5%[2]
70,3%
50,4%
Urbanisatiegraad 27,1%
ISO 3166 IN-AP
Portaal  Portaalicoon   India

Andhra Pradesh (Telugu: ఆంధ్ర ప్రదేశ్; afgekort tot AP) is een deelstaat van India en beslaat 8,4 % daarvan. Naar inwoneraantal is het met 76.210.007 (2001[1]) inwoners de vijfde staat van India. De hoofdstad is de in het binnenland gelegen metropool Haiderabad. Sinds 2 juni 2014 is de regio Telangana dat tot Andhra Pradesh behoorde verzelfstandigd als deelstaat. Haiderabad ligt in deze deelstaat en zal als overgangsregeling tien jaar lang de gedeelde hoofdstad zijn van Andhra Pradesh en Telangana. Door de afgesplitste regio heeft Andhra Pradesh ongeveer 35 miljoen inwoners minder.[3]

Geschiedenis[bewerken]

De volkeren van de streek worden het eerst genoemd in inscripties uitgebeiteld ter gelegenheid van het overlijden van Mauryakeizer Ashoka in 232 v.Chr.. Nadien heersten verscheidene dynastieën over het gebied zoals de Satavahana's, de Ikshvaka's, de Oostelijke Chalukya's en de Kakatiya's. De diamantmijnen namen een belangrijke plaats in de economie in.

De islam arriveerde in de 14e eeuw, tijdens veldtochten die de sultans van Delhi naar het zuiden van India ondernamen. Warangal, de hoofdstad van de Kakatiya's, werd in 1309 en 1323 geplunderd. De legers keerden met een enorme oorlogsbuit van olifanten, goud en edelstenen (waaronder de Koh-i-Noordiamant) terug naar het noorden. De islamitische sultans van Delhi en -na 1347- de Bahmanidensultans van Gulbarga, werden door lokale hindoeïstische heersers van Andhra als hun superieur erkend.

In 1518 werd het sultanaat Golconda gesticht, dat anderhalve eeuw de regio zou domineren. De heersers, de Qutb Shahi's, regeerden vanuit de stad Golconda. Het waren verlichte moslims die hun onderdanen vrij lieten hun religie uit te oefenen. Deze dynastie kwam ten einde in 1687, toen het sultanaat Golconda door de Mogolkeizer Aurangzeb aan diens rijk werd toegevoegd. Net als de sultans van Delhi slaagden ook de Mogols er echter niet in blijvende macht op het zuiden van India uit te oefenen. Al aan het begin van de 18e eeuw werden de nizams (vorsten) van Haiderabad onafhankelijk. Haiderabad was de nieuwe hoofdstad, 11 km buiten Golconda. In de 18e eeuw kochten de Britten eerst de kuststreek van de nizams (de provincie Masra) en vervolgens het hele huidige Andhra Pradesh.

Tegen het einde van de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw waren de "Andhra's" in de voorhoede van de nationalistische beweging, die tot de onafhankelijkheid zou leiden. Hun eis een aparte staat te stichten voor de sprekers van Telugu leidt op 1 oktober 1953 tot de stichting van een aparte staat Andhra, uit gebied dat voorheen bij de staat Madras behoorde. De hoofdstad werd Kurnool.

Op 1 november 1956 werd Andhra uitgebreid met Telangana, het Telugu sprekende deel van de voormalige staat Haiderabad. De nieuwe staat kreeg de naam Andhra Pradesh en Haiderabad werd de nieuwe hoofdstad. Sindsdien ijveren meerdere groeperingen in Telangana voor een aparte staat Telangana.

Geografie[bewerken]

Andhra Pradesh wordt in het zuiden begrensd door Tamil Nadu, in het westen door Karnataka, in het noorden en noordwesten door Maharashtra, in het noordoosten door Chhattisgarh en Orissa en in het oosten door de Golf van Bengalen.

De hoofdstad Haiderabad is samen met zijn tweelingstad Secunderabad, de grootste stad van de staat. Visakhapatnam, de zeehaven van Andhra Pradesh is de op een na grootste stad. Andere grote steden zijn onder andere Vijayawada, Warangal en Guntur.

De staat kan worden verdeeld in drie geografische (niet-bestuurlijke) regio's; Telangana, rond Haiderabad, Rayalaseema, in het zuidwesten, en Kosta, het kustgebied. De twee belangrijke rivieren zijn de Godavari en de Krishna, die beiden van groot belang zijn voor Andhra Pradesh. Ten zuiden van de Krishna begint de Kust van Coromandel.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Andhra Pradesh is bestuurlijk onderverdeeld in 23 districten:

Districten van Andhra Pradesh

Politiek en overheid[bewerken]

Andhra Pradesh is een van de zes Indiase staten waar het parlement een tweekamerstelsel hanteert, bestaande uit de Legislative Assembly, die de taak van het Lagerhuis vervult en de Legislative Council, die van het hogerhuis.

Andhra Pradesh stuurt 60 leden naar het federale parlement: 42 naar de Lok Sabha (lagerhuis) en 18 naar de Rajya Sabha (hogerhuis).

De staat wordt vooral gedomineerd door de Congrespartij (INC) en de regionale Telugu Desampartij (TCP). Tot 1983 was de Congrespartij onafgebroken aan de macht geweest, maar werd dat jaar verslagen door de Telugu Desampartij. In 1989 kwam de Congrespartij echter weer aan de macht en tussen 1994 en 2004 was de Telugu Desampartij weer aan de macht. In 2004 haalde de Congrespartij echter een grote meerderheid en ondanks een verlies tijdens de verkiezingen van 2009 konden ze deze meerderheid behouden, waardoor Yeduguri Sandinti Rajasekhara Reddy met zijn tweede termijn als Chief Minister kon beginnen. Tijdens deze verkiezingen die in dezelfde periode werden gehouden als de verkiezingen voor de nationale algemene verkiezingen voor de Lok Sabha won de Telugu Desampartij flink, maar bleven ze wel de tweede partij van de staat.

De zetelverdeling van de 294 zetels tellende Legislative Assembly van Andhra Pradesh is sinds mei 2009[4]:

Partij Zetels Verschil
met 2004
Congrespartij (INC) 156 -29
Telugu Desampartij (TCP) 92 +45
Praja Rajyampartij (PRP) 18 +18
Telangana Rashtra Samithi (TRS) 10 -16
All India Majlis-E-Ittehadul Muslimeen (AIMIM) 7 +3
Communistische Partij van India (CPI) 4 -2
Bharatiya Janata-partij (BJP) 2 0
Communistische Partij van India (Marxistisch) (CPI(M)) 1 -8
Lok Satta-partij (LSP) 1 +1
Onafhankelijke kandidaten 3 -8

Gouverneur[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Gouverneur van Andhra Pradesh voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De gouverneur is hoofd van de deelstaat en wordt voor een termijn van 5 jaar aangewezen door de president. De rol van de gouverneur is hoofdzakelijk ceremonieel en de echte uitvoerende macht ligt bij de ministerraad, met aan het hoofd de chief minister.

Talen[bewerken]

In Andhra Pradesh is Telugu de primaire officiële taal. In de deelstaat bevindt zich een belangrijke islamitische minderheid die Urdu spreekt (voornamelijk in Hyderabad). Het Urdu fungeert dan ook als de secundaire officiële taal.

Cultuur[bewerken]

De staat heeft een rijk cultureel erfdeel. Veel grote componisten van carnatische muziek zoals Annamacharya, Tyagaraja en vele anderen verkiezen Telugu als taal voor hun zangstukken.

Nannayya, Tikkana en Yerrapragada is het driemanschap dat het grote epos van de Mahabharatha in Telugu vertaald heeft. Onder de moderne schrijvers rekent men Sri Viswanatha Satyanarayana en Dr. C. Narayana Reddy, laureaten van de Jnanpeeth prijs. Kuchipudi is de klassieke dansvorm van de staat.

De laatste 40 jaar hebben de Andhras zich tot ware filmfanaten ontwikkeld. Er worden zo'n 200 films per jaar gemaakt in deze staat. Zo kan de staat bogen op een rijke filmtraditie die echter in de rest van het land nauwelijks de aandacht trekt.

Andhra Pradesh heeft verscheidene musea, waaronder het Museum van Salar Jung met een rijke verzameling beeldhouwwerken, schilderijen en religieuze voorwerpen en het Archeologisch Museum, waar men Boeddhistische en hindoeïstische standbeelden en andere oudheden aantreft. Beide musea bevinden zich in Haiderabad (Andhra Pradesh).

Economie[bewerken]

Landbouw is de belangrijkste bron van inkomsten van de staat. Rijst, tabak, katoen, pepers en suikerriet zijn de belangrijkste gewassen. AP beschikt echter in groeiende mate ook over informatietechnologie en biotechnologie. Op het schiereiland Sriharikota aan de Golf van Bengalen is de ruimtevaartbasis Satish Dhawan Space Centre gevestigd.

Toerisme[bewerken]

In AP bevinden zich, net als in andere delen van India vele heilige plaatsen, zoals Tirupati, Srisailam en Puttaparthi. De rijkste tempel in de wereld Tirumala Tirupati Devasthanam, die jaarlijks door honderdduizenden bedevaartgangers bezocht wordt bevindt zich in Tirupati.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen