Station Brussel-Centraal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Station Brussel-Centraal
IMG 6013 Brussel-Centraal.JPG
Opening 4 oktober 1952
Telegrafische code FBCL
Aantal sporen 6
Lijn(en) 0
Coördinaten 50° 51′ NB, 4° 21′ OL
Reizigerstellingen[1]
-Weekdag
-Zaterdag
-Zondag
(2009)
72.772
26.073
22.274
Beheerder NMBS
Station Brussel-Centraal
Station Brussel-Centraal
Stationsinformatie NMBS - Live stationsbord
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
(STIB-MIVB) naambord Centraal Station.png
Opening 20 september 1976
Perronsporen 2
Lijn(en)  1  -  5 
Coördinaten 50° 51′ NB, 4° 21′ OL
Station Brussel-Centraal
Station Brussel-Centraal

Locatie van het metrostation

Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
perron
Ingang langs Horta-galerij
IMG 6016 Brussel-Centraal.JPG
De voormalige treinperrons
De tegenwoordige treinperrons
De in 2010 vernieuwde stationsbuurt rond de Keizerinlaan

Station Brussel-Centraal (fr.: Gare Bruxelles-Central) is een spoorwegstation gelegen aan de ondergrondse Noord-Zuidverbinding, die de Brusselse treinstations Noord en Zuid met elkaar verbindt. Dankzij de ligging is dit het meest gebruikte station in België (in/uitstappers)[2], hoewel er slechts zes sporen zijn. Het station ontvangt dagelijks zo'n 144.000 reizigers (72.000 instappende reizigers, wat neerkomt op bijna 1 per seconde). Vaak komt er een trein aan minder dan een minuut na het vertrek van de vorige tijdens de spitsen op werkdagen.

Alle treinen die de lijn Noord-Zuid volgen, stoppen hier, maar de hogesnelheidstrein niet.

Het station is ook aangesloten op het netwerk van de Brusselse metro met de halte Centraal Station.

Geschiedenis[bewerken]

Het stationsgebouw werd reeds voor de Eerste Wereldoorlog door Victor Horta ontworpen midden in de hoofdstad. Na diens dood in 1947 nam architect Maxime Brunfaut zijn taak over. Door de vele niveauverschillen en in- en uitgangen was het ontwerp erg complex. De hoofdingang op de hoek van de Putterij en de Keizerinlaan zit onder een luifel in een holle hoekgevel, die gesierd wordt door negen verticale hoge vensters. Deze symboliseren de (destijds) negen Belgische provincies. Boven ieder venster werd een vlaggenstok aangebracht.

Het station werd in 1952 geopend door koning Boudewijn.

Koninklijk Salon[bewerken]

Het Koninklijk Salon maakt deel uit van het station en werd met de opening ervan door koning Boudewijn ingehuldigd. Het salon functioneerde als wachtruimte waar de koning kon wachten tot de trein arriveerde. Na de inhuldiging is het evenwel nooit in gebruik genomen door de koning. De ruimte is gedurende al die jaren verwaarloosd, maar in 2007 werden er gidswandelingen, lezingen, en op de Erfgoeddag in 2013 ook een theatervoorstelling 'Wachten op de koning' gehouden om de treinreizigers op deze unieke plek te wijzen. Sinds 2007 is het geen eigendom meer van de koninklijke familie, maar de koninklijke familie kan deze ruimte te allen tijde opnieuw opeisen.[3]

Het salon is bereikbaar via een marmeren gang. Het bestaat uit een zaal met een grote tafel, koninklijke stoelen en zetels, een kleine badkamer en een tweede in- en uitgang die uitgeeft tegenover de Ravensteingalerij. Verder is er ook een lift, bedekt met een laag bladgoud. Vroeger hingen er ook schilderijen, maar die zijn weggehaald.[3]

Sabenatrein[bewerken]

Met de introductie van de luchthavenverbinding in 1955 vertrokken de Sabena-treinen vanaf een klein kopspoor 1A gelegen aan de noordzijde van het perroneiland 1-2. Dit spoor was rechtstreeks bereikbaar vanaf het Sabenakantoor bovengronds. Tot 1971 werd er met dieseltreinstellen gereden. Na de elektrificatie van de luchthavenverbinding werden 6 elektrische treinstellen serie "851-856" exclusief voor Sabena in dienst gesteld.[4] Deze reden in Sabena kleuren, hadden brede zitplaatsen en veel bagageruimte. De Sabena-treinen werden opgenomen in het NMBS-spoornet bij het sluiten van het Sabenakantoor. Het perron 1A kon dan alleen maar bereikt worden via het NMBS station, en was moeilijk te vinden. Na de seinhuisbrand van Brussel-Noord in 1995 is dit kopspoor buiten gebruik gesteld en reden alle luchthaventreinen door naar Brussel-Zuid (en verder). Het kopspoor is dan vermoedelijk rond 1999-2000 gesloopt.

Renovatie[bewerken]

Het station werd gerenoveerd van eind 2005 tot begin 2009. Een nieuwe ingang werd gebouwd aan de kant van de Kunstberg. Er werd in totaal 22 miljoen euro geïnvesteerd in de bouw van de ingang en de vernieuwing en verlenging van de perrons. Er kwamen ook extra roltrappen, trappen, een gerenoveerde tussenverdieping en een duidelijkere bewegwijzering. Dit alles moet het grote aantal reizigers opvangen en de toegankelijkheid van het station verbeteren. In 2011 wordt ook de reizigersgang tussen het treinstation en het metrostation gerenoveerd.

In september 2008 lanceerde Infrabel een voorstel om het aantal sporen uit te breiden, hetzij door een extra tunnel onder de huidige sporen, hetzij ernaast [5].

Treindienst[bewerken]

Om de baancapaciteit zo efficiënt te gebruiken en ongewenste kruisbewegingen te vermijden gebruiken bijna alle treindiensten dezelfde sporen. Deze zijn: (W)estsporen (1,2), (M)iddensporen (3,4) en de (O)ostsporen (5,6). Omdat de perronsporen in een boog liggen en het vaak druk is op de perrons, kan de boordchef een lange trein niet overzien. Om de boordchef te assisteren geeft een perronopzichter met zijn spiegelei met gele lamp door wanneer de deuren gesloten kunnen worden en bevestigt hij de correcte sluiting. Op het middenperron 3-4 hebben de perronopzichters een werkpost.

Dagelijks[bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling Sporen
Intercity Brussel-Zuid - Den Haag HS 8x/dag O
IC A Oostende - Brussel - Eupen 1x/u M
IC H Moeskroen - Brussel - Schaarbeek 1x/u M
IC I Charleroi-Zuid - Brussel - Antwerpen-Centraal 1x/u O
IC J Brussel-Zuid - Luxemburg 1x/u M
IR h Gent-Sint-Pieters - Brussel-Nationaal-Luchthaven 1x/u M
IR n Brussel-Zuid - Antwerpen-Centraal 1x/u O
CR Brussel-Zuid - Louvain-la-Neuve-Université 1x/u M
CR Leuven - Brussel - 's-Gravenbrakel Week: 2x/u
Weekend: 1x/u
M
L Brussel-Zuid - Antwerpen-Centraal 1x/u O
Internationale treinen Thalys, ICE en nachttreinen stoppen niet W behalve treinen naar Luxemburg (M)

Week[bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling Sporen
IC E Knokke/Blankenberge - Brussel - Tongeren 1x/u M
IC F Quiévrain - Brussel - Luik-Guillemins 1x/u W
IC K Gent-Sint-Pieters - Brussel - Genk 1x/u W (Genk) M (Gent)
IC L Poperinge - Brussel - Dendermonde 1x/u W
IC M Brussel-Zuid - Dinant/Liers 1x/u M
IC N Charleroi-Zuid - Brussel - Antwerpen - Essen 1x/u O
IC O Brussel-Zuid - Wezet 1x/u W (Wezet) M (Terug)
IC R Brussel-Zuid - Mechelen - Turnhout 1x/u O
IR b Nijvel - Brussel - Antwerpen-Centraal 1x/u O
IR d Antwerpen-Centraal - Brussel - Geraardsbergen/Doornik - Kortrijk 1x/u O
IR i De Panne - Brussel-Nationaal-Luchthaven - Antwerpen-Centraal 1x/u M
IR j Quévy - Brussel-Nationaal-Luchthaven 1x/u O
IR l Binche - Brussel - Louvain-la-Neuve-Université 1x/u M
IR o Brussel-Zuid - Brussel-Nationaal-Luchthaven - Leuven 1x/u M (Leuven)
CR Aalst - Brussel - Zottegem 1x/u W
CR Dendermonde - Brussel - Geraardsbergen 1x/u W
CR Dendermonde - Brussel (N-Z) - Brussel-West - Dendermonde (in de brede ochtendspits in deze richting en de andere richting in de namiddagspits) 1x/u W
P Verscheidene diensten Tijdens de piekuren

Weekend[bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling Sporen
IC E Knokke/Blankenberge - Brussel - Luik-Guillemins/Genk 1x/u M
IC L Poperinge - Brussel - Lokeren 1x/u W
IC M Brussel-Zuid - Dinant 1x/u M
IR i De Panne - Brussel-Noord (Door als L Aalst) 1x/u W
IR j Quiévrain - Brussel - Leuven 1x/u M
IR l Binche - Brussel-Noord 1x/u M
IR o Brussel-Zuid - Brussel-Nationaal-Luchthaven - Mechelen 1x/u M (Zuid) W (Noord)
IR p Brussel-Zuid - Brussel-Nationaal-Luchthaven 1x/u M
L Aalst - Brussel-Zuid (Door als IR i) 1x/u W
L Dendermonde - Brussel-Zuid 1x/om de 2u W
L Nijvel - Brussel-Noord 1x/u O

MIVB-netwerk[bewerken]

Metro[bewerken]

Iets ten noorden van station Brussel-Centraal bevindt zich het metrostation Centraal Station/Gare Centrale. Dit station wordt bediend door de Brusselse metrolijnen 1 en 5 en is door middel van een voetgangerstunnel met het spoorwegstation verbonden.

    1 - Weststation - Stokkel
    5 - Erasmus - Herrmann-Debroux

Bus[bewerken]

Vlakbij de hoofdingang van het station bevindt zich een bij het station horende bushalte; daar stoppen de MIVB-buslijnen 29, 38, 63, 65, 66 en 71. Aan Brussel-Centraal stoppen geen tramlijnen, maar er zijn wel plannen om de tramlijnen van de Koningsstraat (de huidige lijnen 92 en 94) op termijn te verleggen via het Centraal Station. Momenteel rijden deze trams via het Konings- en Paleizenplein, op een paar honderd meter van het station.

    29 - De Brouckère - Hof Ten Berg
    38 - De Brouckère - Helden
    63 - De Brouckère - Begraafplaats van Brussel
    65 - Centraal Station - Bourget
    66 - De Brouckère - Tol
    71 - De Brouckère - Delta

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De bron voor de gegevens is NMBS Mobility – Reizigerstellingen. De tellingen worden meestal uitgevoerd in de maand oktober: gedurende 9 opeenvolgende dagen (5 werkdagen en de 2 omliggende weekends) worden dan door het stations- en treinbegeleidingspersoneel visuele tellingen verricht. De methode bestaat erin het aantal in- en uitstappende reizigers te tellen in alle stations en stopplaatsen en dit voor alle treinen van het binnenlands verkeer. Het getal naast het kopje 'weekdag' slaat op het gemiddeld aantal opstappende (dus niet het aantal afstappende) reizigers op een weekdag (maandag, dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag opgeteld gedeeld door vijf), zaterdag en zondag staan apart vermeld.
  2. NMBS Reizigerstellingen 2009
  3. a b (nl) Het Koninklijk Salon in Brussel-Centraal: een verloren parel. Nieuwsblad (24 december 2012) Geraadpleegd op 8 april 2013
  4. Benelux Locomotieven en Treinstellen 1981-01-01, Gerrit Nieuwenhuis & Yves Steenebruggen
  5. Nieuwe spoortunnel onder Brussel nodig, De Standaard, 25 september 2008