Station Brussel-Noord

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Station Brussel-Noord
Station Brussel-Noord
Station Brussel-Noord
Plaats Schaarbeek
Opening 1952
Telegrafische code FBN
Aantal sporen 12
Aantal perrons 6
Lijn(en) 0 - 25 - 27 - 36 - 36N - 50 - 161/2
Coördinaten 50° 52′ NB, 4° 22′ OL
Reizigerstellingen[1]
-Weekdag
-Zaterdag
-Zondag
(2009)
41.169
14.738
13.704
Beheerder NMBS
Station Brussel-Noord
Station Brussel-Noord
Stationsinformatie NMBS
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Station Brussel-Noord
Station Brussel-Noord
Ligging binnen Brussel ten opzichte van de andere metro- en railverbindingen
Perrons van station Brussel-Noord

Station Brussel-Noord (Frans: Bruxelles-Nord) is een van de drie grote spoorwegstations in Brussel, naast Brussel-Centraal en Brussel-Zuid. Samen met deze twee andere stations op de Noord-Zuidverbinding zorgt dit Noordstation (Frans: Gare du Nord) voor de goede bereikbaarheid van het centrum. Het is het op drie na drukste station van België, Brussel-Zuid, Brussel-Centraal en Gent Sint-Pieters hebben meer reizigers per dag (tellingen 2009). Het station bevindt zich hoofdzakelijk in de gemeente Schaarbeek.

In principe stoppen alle binnenlandse en internationale treinen die er passeren in Brussel-Noord, met uitzondering van hogesnelheidstreinen (behalve de ICE). Brussel-Noord is verder het eindpunt van de belangrijke ondergrondse Noord-Zuidverbinding van de tram (premetro) en een knooppunt van bussen van de MIVB en voornamelijk De Lijn. Meer dan 30 streekbussen vertrekken er, vooral naar de west-, noord- en oostrand rond Brussel.

Geschiedenis[bewerken]

Het eerste station Brussel-Noord stond aan het Karel Rogierplein en verving het station Brussel-Groendreef, dat echter wel open bleef voor goederen en een paar forensentreinen. Vanuit Groendreef vertrok in 1835 de eerste trein op een publieke spoorweg op het Europese vasteland met als eindbestemming Mechelen. De architect van dit eerste station Noord was F. Coppens. Koning Leopold I legde op 28 september 1841 de eerste steen. Het Noordstation werd geopend in maart 1846 en telde toen 27 sporen. Het Rogierplein was het eindpunt van talrijke buurtspoorweglijnen en was bediend door vele stadstrams. Veel reizigers die van het Noord- naar het Zuidstation gingen, gebruiken de talrijke trams die tussen de twee stations reden. De paar doorgaande treinen (o.a. Amsterdam-Parijs) stopten niet in Noord. Zowel het Noord- als het Zuidstation waren toen kopstations. De aanleg van de Noord-Zuidverbinding tussen 1910 en 1953 zorgde voor een treinverbinding tussen de twee stations.

Het oude Brussel-Noord was een gelijkvloers sporencomplex tussen de Aarschotstraat en de Vooruitgangsstraat van het Rogierplein tot de Koninginnelaanbrug (nu een tunnel). Er waren alleen twee voetgangersbruggen ter hoogte van de Rogierlaan en de Dupontstraat die de wijken aan weerszijden van het station met elkaar verbonden.[2] Met de aanleg van de Noord-Zuidverbinding werden sporen opgehoogd en kwamen er diverse onderdoorgangen. Het viaduct van de spoorlijn 161/1, Jette - Schuman, die over de hoofdsporen van de lijnen 25, 27, 36 liep, werd vervangen door een onderdoorgang. In de volkstuinen langs het spoor zijn nog overblijfselen van het vroegere viaduct te zien.[3] De sporen komende van Schuman (spoorlijn 161/2) die voorheen aan de oostkant aansloten, kwamen door middel van een tunnel in het midden van de andere hoofdsporen uit. De gelijkvloerse aansluiting naar Brussel-Groendreef werd opgeheven.

In 1952 werd een nieuw station Brussel-Noord ingehuldigd. De architecten waren Paul en Jacques Saintenoy bijgestaan door Jean Hendrickx Vanden Bosch[4]. Het oude station aan het Rogierplein werd afgebroken in 1955. Op de oude plek kwam een busstation en later het commercieel Rogiercentrum met het nationaal theater. Beide zijn ondertussen gesloopt en vervangen door nieuwe gebouwen. Een beeldengroep van de voormalige voorgevel werd heropgericht aan het Warandepark te Diest.

Heden[bewerken]

Het station telt dagelijks meer dan 80.000 reizigers (40.000 instappende reizigers) en is daarmee na Brussel-Centraal, Brussel-Zuid en Gent Sint-Pieters het op drie na drukste station in België. Het wordt vooral gebruikt door binnenlandse pendelaars. Het ontsluit voor de vele forenzen het zakendistrict de Noordruimte en is tevens een geschikt startpunt voor bezoekers van de binnenstad.

Net als de overige grote stations van Brussel wordt ook het Brusselse Noordstation gekenmerkt door achterstallig onderhoud en een verouderd design. In mei 2010 is men gestart met grote renovatiewerken, zo zal het station in 5 jaar tijd grondig worden gemoderniseerd.

Bijzonderheden[bewerken]

Aan de noordzijde van de ingangshal was bovenaan de trappen een grote tentoonstellingsruimte waar tussen 11 juli 1958 en 1 januari 2007 een spoorwegmuseum was ingericht. Deze ruimte werd in 2014 ontruimd. Te Schaarbeek werd in 2014 een ruimte bij het station ingericht als Train world een spoorwegmuseum ingericht.

In het stationsgebouw is een groot seinhuis. In 1995 is een brand uitgebroken in de seinbekabeling waardoor heel de Noord-Zuidverbinding uitviel.

Omgeving[bewerken]

Het station ligt naast de zakenwijk Noordruimte (Espace Nord). In de buurt van het station liggen dan ook verschillende belangrijke gebouwen, onder meer hoofdzetels van bedrijven (waaronder Belgacom) en Vlaamse ministeries, evenals de DIV. Voor de bussen (De Lijn en MIVB)en de premetro is een groot complex CCN (Centre de Communication Nord), naast en rechtstreeks verbonden met het station.

Direct naast het station bevindt zich de Aarschotstraat, een raamprostitutiegebied.

Spoorlijnen[bewerken]

Brussel-Noord heeft 12 perronsporen. Deze perronsporen zijn rechtstreeks aangesloten op de spoorlijnen die komen vanuit het noorden. Van west naar oost (stand 2014):

Dit zijn de rechtstreekse aansluitingen als er geen afwijkende wissels genomen worden. In de praktijk is er wel flexibiliteit door het gebruik van wissels.

Deze spoorlijnen komen ten zuiden van het station samen in de drie spoorlijnen (Westsporen, Middensporen en Oostsporen) van de Brusselse Noord-Zuidverbinding. De Westsporen worden gevormd doordat de perronsporen 1-4 aan de zuidzijde van station Brussel-Noord met elkaar samenvoegen.

In Brussel-Noord keren weinig treinen. Bijna alle treinen die in Brussel hun eind- of vertrekpunt hebben, keren in Brussel-Zuid. De meeste treinen die ten noorden van de Noord-zuidverbinding keren, doen dit in Schaarbeek.

Premetro[bewerken]

(STIB-MIVB) naambord Noordstation.png
Een panoramafoto van het premetrostation; links is het perron richting noorden, uiterst rechts het perron richting zuiden. De twee sporen in het midden zijn momenteel buiten dienst wegens werkzaamheden in Rogier
Een panoramafoto van het premetrostation; links is het perron richting noorden, uiterst rechts het perron richting zuiden. De twee sporen in het midden zijn momenteel buiten dienst wegens werkzaamheden in Rogier
Opening 4 oktober 1976
Lijn(en) Premetro noord-zuidas
Coördinaten 50° 52′ NB, 4° 22′ OL
Station Brussel-Noord
Station Brussel-Noord

Locatie van het metrostation

Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Onder de westzijde van de stationshal bevindt zich het premetrostation. Dit station werd geopend op 4 oktober 1976 en maakt deel uit van de noord-zuidas van de Brusselse premetro. Vanuit de hal van het spoorwegstation lopen trappen en roltrappen rechtstreeks naar de perrons. Iets ten noorden van het Noordstation, langs de Vooruitgangsstraat, bevindt zich de inrit van de premetrotunnel (bij de halte Thomas), vanwaar de trams hun route bovengronds vervolgen.

Het premetrostation telt vier sporen; de buitenste twee sporen leiden naar de eigenlijke noord-zuidverbinding, de binnenste twee sporen leiden naar de kopsporen in Rogier, de normale eindhalte van tramlijn 25. Bij de herschikking van het netwerk (2007-2008) werden verschillende lijnen beperkt tot Rogier en vanaf toen worden de kopsporen meer intensief gebruikt. In het Noordstation is een rechtstreekse overstap (perron tot perron) tussen de trams van en naar Rogier en de twee trams die de noord-zuidverbinding bedienen.

Tramlijnen[bewerken]

    3 - Esplanade - Churchill
    4 - Noordstation - Stalle P
    25 - Rogier - Boondaal Station
    31 - Noordstation - Marius Renard
    32 - Da Vinci - Drogenbos Kasteel
    55 - Da Vinci - Rogier

Bus[bewerken]

MIVB-buslijnen[bewerken]

    14 - Noordstation - UZ Brussel
    15 - Noordstation - UZ Brussel
    57 - Noordstation - Militair Hospitaal (rijdt enkel tijdens de spits)
    58 - IJzer - Vilvoorde Station
    61 - Noordstation - Montgomery

De Lijn-buslijnen[bewerken]

Geldig vanaf 16 april 2012:

    126 - Brussel-Noord - Dilbeek - Ninove (snelbus).
    127 - Brussel-Noord - Dilbeek - Ninove (via Liedekerke).
    128 - Brussel-Noord - Dilbeek - Ninove.
    129 - Brussel-Noord - Dilbeek Zuurweide.
    212 - Brussel-Noord - Asse - Aalst (snelbus).
    213 - Brussel-Noord - Asse - Aalst (via Ternat en Teralfene).
    214 - Brussel-Noord - Asse - Aalst.
    230 - Brussel-Noord - Strombeek - Grimbergen - Humbeek.
    231 - Brussel-Noord - Strombeek - Grimbergen - Kapelle-op-den-Bos.
    232 - Brussel-Noord - Strombeek - Grimbergen - Verbrande Brug.
    233 - Brussel-Noord - Meise - Grimbergen - Humbeek.
    235 - Brussel-Noord - Strombeek - Vilvoorde Het Voor.
    240 - Brussel-Noord - Wemmel.
    241 - Brussel-Noord - Wemmel - Strombeek-Bever.
    242 - Brussel-Noord - Wemmel - Asse.
    243 - Brussel-Noord - Wemmel - Zellik.
    245 - Brussel-Noord - Wemmel - Merchtem - Buggenhout - Dendermonde.
    246 - Brussel-Noord - Wemmel.
    250 - Brussel-Noord - Impde - Londerzeel - Liezele - Puurs.
    251 - Brussel-Noord - Steenhuffel - Londerzeel - Malderen.
    260 - Brussel-Noord - Nieuwenrode - Willebroek - Puurs.
    270 - Brussel-Noord - Diegem - Kampenhout - Haacht - Keerbergen.
    271 - Brussel-Noord - Diegem - Steenokkerzeel - Kortenberg - Kampenhout.
    272 - Brussel-Noord - Diegem - Zaventem - Kampenhout - Haacht - Keerbergen - Bonheiden.
    318 - Brussel-Noord - Moorsel - Leuven.
    351 - Brussel-Noord - Kortenberg - Everberg - Leuven.
    355 - Brussel-Noord - Ternat - Liedekerke.
    358 - Brussel-Noord - Kortenberg - Leuven.
    410 - Brussel-Noord - Leuven (snelbus).
    468 - Brussel-Noord - Londerzeel - Willebroek - Boom (snelbus).
    461 - Brussel-Noord - Willebroek - Boom (snelbus).
    471 - Brussel-Noord - Keiberg - Zaventem (snelbus).

Externe link[bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties
  1. De bron voor de gegevens is NMBS Mobility – Reizigerstellingen. De tellingen worden meestal uitgevoerd in de maand oktober: gedurende 9 opeenvolgende dagen (5 werkdagen en de 2 omliggende weekends) worden dan door het stations- en treinbegeleidingspersoneel visuele tellingen verricht. De methode bestaat erin het aantal in- en uitstappende reizigers te tellen in alle stations en stopplaatsen en dit voor alle treinen van het binnenlands verkeer. Het getal naast het kopje 'weekdag' slaat op het gemiddeld aantal opstappende (dus niet het aantal afstappende) reizigers op een weekdag (maandag, dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag opgeteld gedeeld door vijf), zaterdag en zondag staan apart vermeld.
  2. Oude kaart van Brussel
  3. File:Spoorlijn 161 aansluitingen oud viaduct I.JPG en File:Spoorlijn 161 aansluitingen oud viaduct II.JPG
  4. "Le Patrimoine monumental de la Belgique", Ministère de la culture française, Volume 10, Deel 1, p. 35, Ed. Pierre Mardaga (Liège), 1993.