Vrede van Westfalen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Vrede van Westfalen omvat 11 verdragen, gesloten door het Heilig Roomse Rijk en verschillende andere Europese staten in 1648, die de Dertigjarige Oorlog beëindigden. Eén daarvan was de Vrede van Münster, waarin onder andere het bestaan van Nederland werd erkend. Een andere bekende is de Vrede van Osnabrück. In de praktijk betekenden de structuren van het Heilig Roomse Rijk na 1648 niet veel meer.
[bewerk] Gevolgen
Door de Vrede van Westfalen verloor het huis van Habsburg, dat traditioneel de Keizer leverde, het grootste gedeelte van zijn zeggenschap over de Duitse vorsten binnen het Heilige Roomse Rijk. Bovendien werden ze verplicht tot religieuze verdraagzaamheid jegens de calvinistische vorsten en staten en moesten ze de secularisatie van alle kerkelijke bezittingen erkennen, evenals de onafhankelijkheid van het Zwitserse Eedgenootschap en de de jure onafhankelijkheid van de Nederlandse Republiek. Zweden en Brandenburg verwierven gebiedsuitbreiding in het noorden van Duitsland. Frankrijk verkreeg belangrijke rechten en gebiedsuitbreiding in Elzas en Lotharingen.
Er waren tevens verregaande gevolgen voor het interne functioneren van het Heilig Roomse Rijk. De macht van de keizer werd immers sterk beknot en de soevereiniteit van de constituerende delen van het Rijk uitdrukkelijk erkend. De keizer werd een monarch die geen leger, financiën of administratie bezat. Hij bezat deze enkel nog in de Hausmacht van de Habsburgers: de diverse door hen persoonlijk geregeerde gebieden binnen het rijk. Uiteindelijk evolueerden er twee grootmachten uit dit rijk, namelijk Oostenrijk en Pruisen. Het kwam er eigenlijk op neer dat de soevereiniteit van de verschillende staten werd erkend, en het principe van niet-inmenging van buitenlanders in interne zaken van de diverse staten zijn intrede deed in de Europese politiek.
De Habsburgers, de Oostenrijkse vorstenfamilie, bleef echter wèl een toonaangevende internationale rol spelen. Ze regeerde nog steeds over Oostenrijk, Bohemen, gedeelten van Hongarije, de Zuidelijke Nederlanden en delen van Italië.
[bewerk] Externe links
- Osnabrücker Friedensvertrag (Instrumentum Pacis Osnabrugensis, IPO) in Volltext
- Münsterscher Friedensvertrag (Instrumentum Pacis Monasteriensis, IPM) in Volltext
