Yitzhak Shamir
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Yitzhak Shamir יצחק שמיר |
|
|---|---|
 |
|
| 7e Minister-president van Israël | |
| 15 september 1983 – 13 september 1984 20 oktober 1986 – 13 juli 1992 |
|
| Voorganger | Menachem Begin Shimon Peres |
| Opvolger | Shimon Peres Yitzhak Rabin |
| Partij | Likud |
| Geboorte | 15 oktober 1915 Różana, Polen |
| Portaal Politiek | |
Yitzhak Shamir (ook wel Jitschak Sjamier of Yitzchak Shamir) (hebr. יצחק שמיר; (Ruzinoy (Polen), 15 oktober 1915) is een Israëlisch politicus en de 7e premier van Israël. Hij werd in 1915 geboren in Polen als Yitzhak Jazernicki.
Inhoud |
[bewerk] 1935-1948
In 1935 verhuisde hij naar Palestina, alwaar hij zijn naam in Shamir veranderde. In Palestina sloot hij zich aan bij de Irgun Zvai Leumi, een militante organisatie die erop gericht was het Brits mandaat in Palestina te beëindigen.
Toen het in 1940 binnen de Irgun tot een splitsing kwam, koos hij de kant van de meest militante splintergroepering onder leiding van Avraham Stern -- deze groepering stond later bekend als de Lechi en door de Engelsen de "Stern Gang" werd genoemd. Na Stern's dood in 1942 door Brits toedoen, werd Shamir één van de drie leiders van de Lechi. Onder zijn leiding voerde de Lechi vele terroristische aanslagen uit, waaronder de moord in 1944 op de Britse Minister van Staat voor het Midden-Oosten Lord Moyne en de moord in 1948 op de VN-gezant voor het Midden-Oosten, de graaf Folke Bernadotte.
[bewerk] 1948-1983
Na de onafhankelijkheid van Israël werkte Shamir voor de Israëlische geheime dienst de Mossad (1955-1965) en werd hij in 1973 in de Knesset gekozen. Na de beëindiging van zijn dienst bij de Mossad, heeft hij onsuccesvol in het bedrijfsleven gewerkt.
Hierna wendde hij zich tot de politiek. In 1977, na de eerste verkiezingsoverwinning van de Likoed, werd hij voorzitter van de Knesset. Van deze positie maakte hij in 1980 een grote politieke sprong tot minister van Buitenlandse Zaken. Hij verving de premier (Menahem Begin) in deze functie, die buitenlandse zaken tijdelijk op zich had genomen na het aftreden van toen onafhankelijk politicus Moshe Dayan.
Shamir bouwde een reputatie op als havik binnen de Likoed. Hij was tegen de Camp David-akkoorden, het vredesverdrag met Egypte, en - ook later als premier - een voorstander van de nederzettingspolitiek op de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
[bewerk] 1983-1992
In 1983 volgde hij Menachem Begin op als premier. Het lukte hem niet om de inflationaire economie te stabiliseren, met als gevolg een onduidelijke verkiezingsuitslag in 1984. Er werd een coalitie gevormd tussen de Likud en de Arbeiderspartij van Shimon Peres. Volgens het coalitieverdrag zou de positie van premier en minister van buitenlandse zaken worden afgewisseld tussen Shamir en Peres, waarbij Yitzhak Rabin steeds minister van defensie zou zijn. Allereerst werd Peres premier tot september 1986. Nu werd de inflationaire economie wel gestabiliseerd, terwijl Shamir als minister van buitenlandse zaken zijn conservatieve imago wat kon verzachten. In 1988 werd hij werderom minister-president.
Shamir werd herkozen in 1988 en vormde weer een coalitie met Peres tot 1990, toen de Arbeiderspartij de regering verliet. Peres was van mening dat hij zelf een krappe meerderheidscoalitie kon oprichten, maar na veel touwegtrek mislukte deze strategie. Shamir bleef minister-president met een krappe coalitie-meerderheid en Rabin zag uiteindelijk kans het stuur van de Israëlische Arbeiderspartij terug te nemen op Peres.
In 1991 nam de regering-Shamir deel aan het verdesoverleg in Madrid. Dezelfde regering sloeg ook niet terug toen Irak een aantal Scud-raketten afvuurde op Israël tijdens de Golfoorlog. De Verenigde Staten drong toen aan op terughoudendheid, met als argument dat Israëlisch militair ingrijpen de Westers-Arabische coalitie tegen Saddam Hoessein in gevaar zou kunnen brengen.
[bewerk] 1992-2004
Direct nadat de Likoedpartij in 1992 de verkiezingen verloor van de Arbeiderspartij van Yitzhak Rabin, trad hij af als leider van zijn partij. In maart 1993 volgde Benjamin Netanyahu hem op. Shamir bleef parlementslid tot het eind van de sessie en leverde - ook na zijn terugtrekking uit de politiek - enige kritiek op zijn opvolger, Benjamin Netanyahu, aangaande diens "zwakke en besluitloze opstelling" bij zijn omgang met de Palestijnen. Ook op premier Ehud Barak leverde hij nog enige kritiek. Daarna wordt het stil rondom de voormalige Likoed-leider.
In 2004 weigert de Israëlische overheid de noodzakelijke opname van Yitzhak Shamir in een geriatrisch verpleegtehuis te bekostigen. Het ministerie van financiën verklaarde geen precedent voor de voormalige regeringsleider te willen maken, in verband met Israëls moeilijke economische situatie. Het verpleeghuis moest uit zijn eigen pensioen en uitkering worden bekostigd.
|
