Fred Kaps

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fred Kaps in het televisieprogramma Van A tot Z (1959)

Fred Kaps, artiestennaam van Abraham (Bram) Pieter Adrianus Bongers (Rotterdam, 8 juni 1926Utrecht, 23 juli 1980), was een Nederlands goochelaar.

Biografie[bewerken]

Bongers kwam samen met zijn ouders en twee jongere broers, Lou en Joop, in Utrecht wonen toen hij 9 jaar oud was. Zijn vader ging werken bij Rutecks, een bekend cafetaria/lunchroom. Bram ging naar de lagere school Puntenburg achter het Centraal Station.

Van zijn kapper leerde hij als schooljongen de eerste goocheltrucjes. Na de MULO wilde zijn vader dat hij reclametekenaar werd, maar Bongers wilde van zijn hobby zijn beroep maken. Uit een beroepentest bleek dat hij zeer creatief was. Het advies was kunstacademie, maar er werd ook aangegeven dat hij het als goochelaar ver zou kunnen schoppen.

Onder de naam Valdini trad hij op op bruiloften en partijen. Later, onder de naam Mystica, vermaakte hij Nederlandse militairen. Toen hijzelf in dienst moest werd hij bij een cabaretgroep ingedeeld. Hij trad op voor de Nederlandse troepen die in Indonesië het herstel van het koloniaal gezag bevochten. Door de optredens daar behield hij zijn passie en vingervlugheid.

Doorbraak als goochelaar[bewerken]

Bongers kwam na zijn diensttijd moeilijk aan werk, totdat hij in 1950 de Grand Prix voor goochelaars won. Dit wereldkampioenschap werd het begin van optredens over de hele wereld. Hij trad onder andere op in de Ed Sullivan Show in de Verenigde Staten op 9 februari 1964. Toevallig was dit ook de uitzending waarin The Beatles hun debuut maakten op de Amerikaanse televisie. Kaps stond direct na het optreden van de popgroep geprogrammeerd. De uitzending was met ruim 73 miljoen kijkers een van de best bekeken programma's is in de Amerikaanse televisiegeschiedenis. De goochelaar trad verder op voor leden van het koninklijke huis in het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Hij kreeg een contract bij Wim Kan.

Hij werd uiteindelijk tweemaal nationaal kampioen goochelen (Arnhem 1950 en Enschede 1959), en als enige driemaal tot wereldkampioen gekroond bij de Fédération Internationale des Sociétés Magiques Grand Prix. (Barcelona 1950, Amsterdam 1955 en Luik 1961). Kaps overleed op 54-jarige leeftijd.

Vingervlugheid was het kenmerk van Kaps. Maanden lang oefende hij een truc voordat hij deze op het podium durfde uit te voeren. Kaps was niet de man van de grote effecten maar van de verfijning. Hij viel op door zijn beschaafde presentatie. In een onberispelijk pak, haar keurig gekamd en een smetteloos wit overhemd was hij een persoonlijkheid op het podium. Geen grote theatrale gebaren of reusachtige imposante rekwisieten, met bescheiden gebaren en een innemende glimlach wist hij het publiek te boeien.

Kaps blonk zowel uit in het grote werk op de bühne als in de micromagie. Hij was een meesterlijk manipulator en groot in de cartomagie. Zelf ontwierp hij vele originele effecten. Met goochelstokken, kaarten, dollar-kaps-biljetten, kaarsen, munten, zeepbellen, balletjes, dobbelstenen en sjaaltjes vermaakte hij zijn publiek. Zijn trucs waren snel en onnavolgbaar. De meeste indruk maakte het kleine zoutvaatje waaruit hij een onuitputtelijke voorraad zout tevoorschijn toverde.

Nagedachtenis[bewerken]

In Utrecht ligt voor het woonhuis waar hij in 1980 overleed een plaquette ter nagedachtenis. De tekst er op luidt: Verhief goochelen tot KUNST. In samenwerking met Beeld en Geluid is een dvd uitgebracht met als titel: Fred Kaps, Seeing is Believing!

Bronnen, noten en/of referenties

Literatuur en dvd: