Mercè Rodoreda

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mercè Rodoreda i Gurguí
Mercé Rodoreda in 1997
Mercé Rodoreda in 1997
Algemene informatie
Geboren 10 oktober 1908, Sant Gervasi de Cassoles (Barcelona)
Overleden 13 april 1983, Romanyà de la Selva
Land Catalonië Catalonië (Spanje)
Beroep Schrijver
Werk
Jaren actief 1932-1980
Bekende werken La plaça del diamant
(Nederlandse vertaling: Colometa)
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Mercè Rodoreda i Gurguí (Sant Gervasi de Cassoles, 10 oktober 1908Romanyà de la Selva, 13 april 1983) was een Catalaans schrijfster.

Zij wordt beschouwd als de belangrijkste naoorlogse Catalaanse schrijfster. Haar roman La plaça del diamant (Colometa in Nederlandse vertaling) is een van de bekendste Catalaanse romans en is sinds de eerste uitgave in 20 talen vertaald. Hij wordt ook beschouwd als een van de beste romans over de Spaanse Burgeroorlog.[1]

Biografie[bewerken]

Rodoreda werd geboren in Barcelona. Haar ouders waren Andreu Rodoreda, uit Terrassa en Montserrat Gurguí, uit Maresme.[2] Op 10 oktober 1928, haar 20ste verjaardag, trouwt ze met haar 14 jaar oudere oom Joan Gurguí en in 1929 kreeg ze haar enige kind, zoon Jordi. Ze begon haar carrière als schrijfster van korte verhalen in bladen, als ontsnapping uit haar ongelukkige huwelijk. Ze schreef toen psychologische verhalen waaronder Aloma, dat de 'Crexell' prijs won, maar ondanks het succes van dit verhaal besloot ze het te herschrijven en opnieuw uit te geven omdat ze niet tevreden was met haar werk en leven in deze periode.

Bij het uitbreken van de Spaanse burgeroorlog werkte ze voor de Catalaanse overheid, de Generalitat de Catalunya. In januari 1939 besloot ze op aanraden van haar moeder en omdat ze in het Catalaans schreef ook uit angst voor represailles, Catalonië (en haar man) te verlaten en in Frankrijk en later in Zwitserland te gaan wonen. In Frankrijk begint ze een relatie met de eveneens gevluchte Catalaanse schrijver Armand Obiols. In Zwitserland publiceerde ze in 1957 het boek '22 verhalen' waarmee ze de Víctor Català prijs won. Ook met De straat met de camelia's (El Carrer de les Camèlies) won ze in 1966 verschillende prijzen, onder meer de Premi Sant Jordi de la novel·la, en in 1968 de Serra d'Or-kritiekprijs voor literatuur en essay. In 1970 kwam ze terug in Romanyà de la Selva (vlak bij Santa Cristina d'Aro), Catalonië, en voltooide in 1974 de roman Mirall trencat (Gebroken spiegel).

Andere titels uit 1980 zijn onder andere Viatges i flors (Reizen en bloemen) en Quanta, quanta guerra (Hoeveel oorlog), in welk jaar ze ook de Premi d'Honor de les Lletres Catalanes (Ereprijs van de Catalaanse letteren) won. Gedurende haar laatste levensjaren veranderde haar psychologische schrijfstijl naar een meer symbolische en cryptische vorm. In 1982 kreeg ze nogmaals de Serra d'Or-kritiekprijs voor literatuur en essay.

Graf van Rodoreda in Romanyà

In 1998 werd er een literatuurprijs naar haar genoemd: de Mercè Rodoredaprijs voor korte verhalen.

Ze werd erelid van de Associació d'Escriptors en Llengua Catalana (Catalaanse Schrijversveniging). De bibliotheek van Castell-Platja d'Aro is naar haar genoemd.

Ze overleed in Romanyà de la Selva, aan leverkanker, en is daar begraven.

In 2008, ter herdenking van de honderdste verjaardag van haar geboorte regisseerde Ricard Salvat i Ferré het stuk Un dia. Mirall trencat naar de gelijknamige roman in het Teatre Borràs in Barcelona.

Belangrijkste werk[bewerken]

In het Catalaans[bewerken]

  • Aloma ('Aloma', 1938)
  • Vint-i-dos contes ('22 verhalen', 1958)
  • La plaça del diamant ('Colometa', 1962, ISBN 90-234-0915-9)
  • El carrer de les camèlies ('De straat met de camelia's', 1966)
  • Jardí vora el mar ('Een tuin bij de zee', 1967)
  • Mirall Trencat (Gebroken spiegel, 1974, ISBN 978-90-290-7958-7), bekroond met de Lletra d'or in 1976
  • Semblava de seda i altres contes ('Het leek op zijde en andere verhalen', 1978)
  • Quanta, quanta guerra... ('Hoeveel oorlog', 1980)
  • La mort i la primavera, ('De dood en de lente', ISBN 978-1-934824-11-5).

In het Nederlands[3][bewerken]

  • Colometa [La plaça del Diamant]. Amsterdam, De Bezige Bij, 1987. (vert.. Elly de Vries-Bovée); Amsterdam, Meulenhoff, 2007. (Vert. Adri Boon)
  • Gebroken Spiegel [Mirall trencat]. Amsterdam, De Bezige Bij, 1991. (vert. Robert Adelaar); Amsterdam, Meulenhoff, 2008. (Vert.. Elly Bovée)
  • Aloma. Amsterdam: De Bezige Bij, 1993. (Vert. Robert Adelaar)
  • Mijn Cristina en andere verhalen [La meva Cristina i altres contes]. Amsterdam:, De Bezige Bij, 1993. (Vert. Elly de Vries-Bovée)
Bronnen, noten en/of referenties