Amedeo Modigliani

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Amedeo Modigliani

Amedeo Clemente Modigliani (Livorno, 12 juli 1884 - Parijs, 24 januari 1920) was een Italiaans kunstschilder en beeldhouwer. De schilderkunst van Modigliani is herkenbaar aan de langgerekte lichamen van de vrouwen en de warme gloeiende kleuren.

Biografie[bewerken]

Amedeo Modigliani was telg uit een sefardisch Joods koopmansgeslacht. Hij was het vierde kind van Flaminio Modigliani en zijn Franse vrouw, Eugenie Garsin. Modigliani groeide op in armoede en leed op 14-jarige leeftijd aan tyfus en twee jaar later aan tuberculose. Net als zijn familie leed ook de jonge Modigliani aan depressies. In 1898 kreeg zijn 26-jarige broer Emmanuel zes maanden gevangenisstraf vanwege anarchisme.

In 1902 begon Amedeo met zijn kunstopleiding aan de Scuola Libera di Nudo (Vrije School van Naaktstudies) in Florence. Een jaar later verhuisde hij naar Venetië, waar hij zich inschreef bij het Istituto per le Belle Arti di Venezia. In Venetië probeerde hij voor het eerst hasjiesj en begon in plaats van te studeren de sjofele delen van de stad te bezoeken.

In 1906 verhuisde Modigliani naar Parijs, dat toen het brandpunt van de avant-garde was en waar hij een voorbeeld werd van de tragische artiest. Hij vestigde zich in Le Bateau-Lavoir, een commune voor armoedige artiesten in Montmartre en begon snel met schilderen, in eerste instantie beïnvloed door Henri de Toulouse-Lautrec, totdat Paul Cezanne hem tot andere inzichten bracht. Niettemin ontwikkelde Modigliani zijn geheel eigen stijl, die in de verte verwant is aan het kubisme, maar zonder de hoekige vormen. Bekend om zijn snelle arbeid, kon hij een portret in één of twee zittingen afmaken. Als een schilderij eenmaal af was, zou hij er nooit meer aan werken. Toch zeiden degenen die voor hem poseerden, dat het was alsof Modigliani je ziel blootlegde.

Schilderij van Madame Pompadour, 1915

In 1909 keerde Modigliani terug naar Livorno, ziekelijk en uitgebrand door zijn levensstijl. Hij bleef echter niet lang in Italië en ging snel terug naar Parijs, waar hij nu een studio huurde in Montparnasse. Hij begon ook meer te beeldhouwen vanaf dat moment.

Bij de start van de Eerste Wereldoorlog probeerde hij in het leger te gaan, maar hij werd geweigerd vanwege zijn slechte gezondheid. Wellicht wetende dat zijn leven vanwege zijn zwakke gezondheid toch niet lang zou zijn, droeg hij een doodswens met zich, dronk continu en gebruikte grote hoeveelheden verdovende middelen, met name opium.

Amedeo Modigliani was een zeer knappe man, die een sterke aantrekkingskracht had op vrouwen. Vrouwen kwamen en gingen, totdat Beatrice Hastings zijn leven binnenkwam. Zij bleef twee jaar, en werd onder andere geschilderd als "Madame Pompadour". Zij leed echter erg onder zijn drankzucht, maar als hij nuchter was, dan was hij wel erg charmant, citeerde Dante Alighieri en gedichten van Lautreamont. Toen de Engelse schilder Nina Hamnett in Montparnasse kwam, in 1914, ontmoette zij op haar eerste avond een glimlachende man aan het tafeltje naast haar in het café, waarbij hij zichzelf voorstelde als "Modigliani, schilder en jood". Er ontstond een diepe vriendschap tussen deze twee.

Op 3 december 1917 werd de eerste en enige solo tentoonstelling geopend tijdens het leven van Modigliani, in de galerie van Berthe Weill. Voor de galerie verzamelden zich opgewonden mannen, die graag de schilderijen van de volledig naakte vrouwen wilden zien. Het hoofd van de politie van Parijs vond de tentoongestelde naakten echter pornografie, waarop de tentoonstelling enkele uren na de opening gesloten moest worden. In hetzelfde jaar ontving Modigliani een brief van een oude minnares, Simone Thirioux, die hem meldde dat ze een zoon van hem had gekregen. Modigliani erkende het kind echter nooit. Bij de 20-jarige kunststudente Jeanne Hébuterne kreeg hij in Nice op 29 november 1918 een dochter, die zij Giovanna - en later ook 'Jeanne' - noemden.

In Nice verkocht Modigliani enkele werken aan rijke toeristen, maar slechts voor een paar francs per stuk. Het geld dat hij had verdween overigens toch gauw richting drugs en alcohol. In mei 1919 keerde hij terug naar Parijs, met Jeanne en hun dochter. Ze huurden een appartement in de Rue de la Grande Chaumière, waar Jeanne en Modigliani portretten van elkaar schilderden.

Aan het einde van dit jaar ging de gezondheid van Modigliani verder achteruit. Nadat hij een paar dagen niet gezien was, vond de benedenbuur het paar in bed, Modigliani met een delirium, Jeanne vasthoudend, die bijna negen maanden zwanger was. Naar later verteld werd, probeerde hij Jeanne aan te zetten tot zelfmoord, zodat hij haar als favoriet model bij zich kon houden in het paradijs. Er werd een dokter gehaald, die het leven van de 35-jarige kunstenaar evenwel niet meer kon redden. Modigliani's laatste woorden waren 'Cara, cara, Italia, Cara'.

Het graf van Amedeo Modigliani en Jeanne Hebuterne begraafplaats Père Lachaise.

De hele kunstenaarsgemeenschap uit Montmartre en Montparnasse woonde de begrafenis bij. Jeanne Hébuterne, die naar het huis van haar ouders was gebracht, sprong een dag na de dood van Modigliani uit een raam op de vijfde verdieping, waarbij zowel zijzelf als haar ongeboren kind omkwamen. Modigliani ligt begraven op de begraafplaats Père-Lachaise. Jeanne Hébuterne werd begraven in de Cimetière parisien de Bagneux, bij Parijs. Pas in 1930 mocht zij van haar verbitterde familie rusten naast Modigliani en werd zij herbegraven. (div. 96)

Het dochtertje Jeanne van 15 maanden werd geadopteerd door de zus van Modigliani in Florence. Zij schreef later een belangrijke biografie over haar vader.

Musea[bewerken]

De werken van Amedeo Modigliani zijn onder andere te zien in:

Tentoonstellingen (selectie)[bewerken]

Stenen hoofd uit 1911/1912, nu te zien in het Philadelphia Museum of Art

Schilderstijl[bewerken]

Hij behoort tot het expressionisme. Sommigen die hij achteloos op papieren tafellakens in restaurants maakte, werden aan zeer lage prijzen verkocht. Met virtuositeit, schilderde hij de portretten van zijn vrienden. Zijn enorme werklust dankt hij aan een overmatig aantal vrouwen en drank. Men vraagt zich af hoe hij midden van wanorde de tijd heeft gevonden om zoveel naakte vrouwen, maîtresses en portretten (onder meer van Picasso, Jean Cocteau, Maurice de Vlaminck, Kisling) in soepele harmonie met stijl te schilderen.

Werken[bewerken]

Het werk van Modigliani omvat vrijwel alleen afbeeldingen van mensen, en dan nog voornamelijk vrouwen. Hij schilderde een enkele maal ook wel een landschap. Opvallend, zeker voor die tijd, is dat de vrouwen zichzelf volledig bloot geven.

Gedurende drie jaar van zijn leven maakte hij beeldhouwkunst.

Tegenwoordig wordt Modigliani beschouwd als één van de grotere kunstenaars uit de 20e eeuw. Zijn werk hangt in belangrijke musea, en zijn beeldhouwwerken (gemaakt onder invloed van zijn vriend Constantin Brancusi en slechts 27 in aantal) verwisselen zelden van eigenaar. Zijn schilderij "Nu couché" werd in november 2003 verkocht voor een bedrag van USD 26.887.500.

Hij schilderde in vijf tot tien jaren tijd vierhonderd schilderijen en duizend aquarellen.

Enkele werken zijn:

  • Caryatid, circa 1914
  • Standing nude
  • Portrait of the Painter Frank Haviland, 1914
  • Madam Pompadour
  • The re girl, head of a woman with red hair, 1915
Afbeelding Titel Datum Grootte, Materiaal Museum/verzameling/bezitter
Akt (Die kleine Jeanne), 1908.jpg Akt (Die kleine Jeanne) circa 1908 61 × 38 cm, olieverf op doek Perls Gallery in New York
Amedeo Modigliani 005.jpg Die Jüdin 1908 55 × 46 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Modigliani, Leidender Akt.jpg Leidender Akt – Nudo Dolente 1908 81 × 54 cm, olieverf op doek Richard Nathanson in Londen
Der chellist, 1909.jpg Der Cellist 1909 130 × 80 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Modigliani Kyratide.jpg Karyatide 1911/1912 72,5 × 50 cm, olieverf op doek Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen in Düsseldorf
'Woman's Head', limestone sculpture by Amedeo Modigliani, 1912, Metropolitan Museum of Art.jpg Kopf 1912 - Metropolitan Museum of Art
Karyatide in rosa.jpg Karyatide in Rosa 1913/1914 54,6 × 43 cm, Aquarel Verzameling Evelyn Sharp
Amedeo Modigliani 061.jpg Karyatide 1913 81 × 46 cm, olieverf op doek Verzameling Samir Traboulsi
Modigliani Bildnis Diego Rivera.jpg Bildnis Diego Rivera 1914 100 × 79 cm, olieverf op karton Museu de Arte in São Paulo
Amedeo Modigliani 032.jpg Portret van Moise Kisling 1915 37 × 29 cm, olieverf op doek Pinacoteca di Brera in Milaan
Bride and Groom.jpg Braut und Bräutigam 1915 55,2 × 46,3 cm, olieverf op doek Museum of Modern Art in New York
Amedeo Modigliani 021.jpg Portret van Beatrice Hastings voor een deur 1915 81 × 54 cm, olieverf op doek Verzameling Ritter in New York
Amedeo Modigliani 040.jpg Portret van Jacques Lipchitz met zijn vrouw 1916 81 × 54 cm, olieverf op doek Art Institute of Chicago in Chicago
Amedeo Modigliani 036.jpg Portret van Chaim Soutine 1916 100 × 65 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Modigliani nude sdraiato.jpg Liggend naakt 1917 73 × 116.7 cm, olieverf op doek Guggenheim Museum, NewYork
Amedeo Modigliani 056.jpg Sitzender Akt 1917 73 × 116 cm, olieverf op doek Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen
Modigliani Amedeo 14.jpg Portret van Jeanne Hébuterne met grote hoed 1917 55 × 38 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Amedeo Modigliani 015.jpg Liegender Akt mit hinter dem Kopf verschränkten Armen 1917 60 × 92 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Amedeo Modigliani 023.jpg Portret van Jeanne Hébuterne 1918 116 × 73 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Amedeo Modigliani 062.jpg Stehender Akt (Elvira) 1918 100 × 65 cm, olieverf op doek Verzameling Walter Hadorn in Bern
Amedeo Modigliani 017.jpg Meisje in blauw 1918 92 × 60 cm, olieverf op doek Privéverzameling
HebuterneModigliani.jpg Jeanne Hébuterne 1919 55 × 38 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Modigliani 8.jpg Portret van Lunia Czechowska 1919 65 × 50 cm, olieverf op doek Privéverzameling (Fujikawa Galerij te Osaka)
Modigliani Amedeo 15.jpg Landschap 1919 60 × 45 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Amedeo Modigliani 003.jpg Boom en huizen 1919 57 × 45 cm, olieverf op doek Privéverzameling
Amedeo Modigliani 053.jpg Zelfportret 1919 100 × 65 cm, olieverf op doek Museu de Arte Contemporanea da Universidade de São Paulo

Film[bewerken]

In 2004 werd een film gemaakt over zijn leven, de rivaliteit met Pablo Picasso en zijn tragische romance met Jeanne Hébuterne. Andy García speelde de hoofdrol.

Externe links[bewerken]

Bronnen en referenties[bewerken]

  1. Modigliani: Beyond the Myth