Borgerhout

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Borgerhout
District in België Vlag van België
Wapen van Borgerhout
Borgerhout
Borgerhout
Situering
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Antwerp.svg Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Coördinaten 51° 13′ NB, 4° 26′ OL
Algemeen
Oppervlakte 3,93 km²
Inwoners (01/01/2013) 45.948 (11.692 inw/km²)
Mannen 48,88 %
Vrouwen 51,12 %
Overig
Postcode 2140
Netnummer 03
Detailkaart
DistrictBorgerhoutLocation.png
Borgerhout binnen de stad Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Borgerhout is een plaats in België en een district van de stad Antwerpen met een inwonertal van 45.948 (1 januari 2013).

Geschiedenis[bewerken]

Middeleeuwen[bewerken]

Borgerhout werd voor het eerst vermeld in 1214 als "Borgerholt". Het was in de middeleeuwen niet meer dan een landelijk gehucht dat zowel bestuurlijk als kerkelijk van Deurne afhing.

Net zoals in Berchem en op het Kiel hield men ook te Borgerhout (onder andere op het Laar) tijdens de reformatie in de 16e eeuw hagenpreken.

Ancien Régime[bewerken]

Vanaf de 16e eeuw kreeg Borgerhout een eigen karakter doordat handelaars zich vestigden langs de banen Antwerpen-Turnhout en Antwerpen-Herentals. Borgerhout richtte zich economisch meer op Antwerpen dan op Deurne. Deze vervreemding van Deurne vermeerderde later nog door toenemende industrialisatie. Bij de oprichting van de gemeenten in 1795 bleven de Deurne en Borgerhout nog samen een gemeente vormen onder de naam Deurne-Borgerhout maar in 1836 was de splitsing een feit. Op kerkelijk gebied voltrok de splitsing zich een jaar later.

Moderne tijd[bewerken]

In de 19e eeuw ontwikkelde Borgerhout zich vooral als een nijverheidsgemeente. Bij de aanleg van de vestinggordel tussen 1859 en 1864 werd zowat 20% van het grondgebied in beslag genomen door militaire versterkingen en werd Borgerhout in twee gesplitst. Intramuros ontstond een bloeiend handelscentrum langs de Turnhoutsebaan. Borgerhout vergroeide intramuros volledig met de stad Antwerpen. Vanaf het einde van de 19e eeuw verdween de industrie grotendeels en werd Borgerhout een woongemeente. Dit ging gepaard met een enorme bevolkingstoename die een hoogtepunt bereikte in 1931 toen Borgerhout 56.570 inwoners telde. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog was er een sterke daling van de bevolking door emigratie naar de verder gelegen en groenere randgemeenten rond Antwerpen.

Op 1 januari 1983 werd Borgerhout opgenomen bij de fusiestad Antwerpen.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

Het gedeelte intra muros kent een grote en oude verkeersader, de Turnhoutsebaan, die dwars door dit gedeelte van Borgerhout loopt. Deze vormt ook de voornaamste winkelstraat met een mix van winkels. Borgerhout wordt ook wel 'Borgerokko' genoemd, verwijzend naar het grote aantal inwoners van buitenlandse, vooral Marokkaanse afkomst.

Het gedeelte extra muros is meer residentieel en gegroeid rond de weg naar Herentals. De bevolking extra-muros is gemiddeld ouder, 'witter' en rijker. Extra-muros is kleiner en groener en heeft een lagere bevolkingsdichtheid. Hier bevindt zich ook het Te Boelaerpark.

Situering[bewerken]

Borgerhout grenst aan diverse Antwerpse wijken waaronder Zurenborg, Antwerpen-Noord en het statiekwartier en vormt de meest levendige maar ook arme wijk van Groot-Antwerpen. Dit resulteert vaak in overlast door de aanwezigheid van jongeren- en drugsbendes. Borgerhout is tevens een wijk waar tot diep in de nacht winkels en uitgaansgelegenheden open zijn en er mensen op straat te vinden zijn. Extra-muros grenst Borgerhout aan de districten Berchem en Deurne.

Demografie[bewerken]

Samenstelling bevolking[bewerken]

In het district leven meer dan honderd nationaliteiten samen.

Bevolkingsevolutie[bewerken]

Opm:1846 t/m 1970=volkstellingen op 31 december

Bezienswaardigheden[bewerken]

Borgerhout: districtshuis.
Het Reuzenhuis, eerste gemeentehuis van Borgerhout (van 1836 tot 1890). Bemerk het wapenschild van Borgerhout in het fronton.
De Reuskens van Borgerhout

In de gebouwen van de vzw Moeders voor Moeders, Helmstraat 87/89 bevindt zich de enige vondelingenschuif van België.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Borgerhout

Cultuur[bewerken]

Evenementen[bewerken]

Sinds 1712 trekt jaarlijks in Borgerhout de Reuzenommegang door de straten. Dit is een optocht met als hoogtepunt het optreden van de Reuskens van Borgerhout die staande op een door paarden getrokken Reuzenwagen geregeld een menuet dansen voor de toeschouwers, op de tonen van het Reuzenlied, gespeeld door een orkestje van 6 muzikanten. De groep bestaat uit vier dwergreuzen: Reus, Reuzin, Dolfijn en het kind Kinnebaba. Specifiek aan deze reuzen is dat ze niet veel groter zijn dan een mannengestalte, maar wel veel dikker. De laatste decennia is hun optreden uitgegroeid tot een grote optocht, met groepen reuzen uit binnen- en buitenland en talrijke, vooral Nederlandse, muziekkorpsen. In 2012 vieren ze hun 300ste verjaardag.

Literatuur[bewerken]

  • Tom Naegels' roman Los speelt gedeeltelijk in Borgerhout. Zie ook de verfilming van Los.

Mobiliteit[bewerken]

Het district wordt in twee delen gesplitst door de Antwerpse 3 gebundelde verkeersaders: binnensingel (R10), spoorweg (lijn 12 en 27A) en autosnelweg (R1). Deze worden aangeduid met Borgerhout intra en extra muros (verwijzend naar de Antwerpse stadsmuren die nu de Ring vormen).

Openbaar vervoer[bewerken]

Borgerhout wordt per tram intra muros bediend met de Antwerpse lijnen 10 en 24 en aan de Gitschotellei (extra muros) door de tramlijnen 4 en 9. Ook tram 24 rijdt via de Stenenbrug door Borgerhout extra muros om de aan de Herentalsebaan in Deurne gelegen Borgerhoutse begraafplaats Silsburg te kunnen bereiken. Ook tramlijn 4 heeft daar zijn eindhalte.

Enkele aan de Turnhoutsebaan en Stenenbrug te Borgerhout gelegen spookstations van de Antwerpse premetro dragen de namen: Drink, Zegel, Foorplein, Collegelaan en Morckhoven.

Borgerhout had aan de Turnhoutsebaan ter hoogte van de Statielei aan het oostspoor (spoorlijn 12 en 27A) ook een spoorweghalte waarvan nu nog sporen te zien zijn. Alhoewel ze buiten het Borgerhoutse grondgebied lagen, hebben zowel de voorloper van het huidige station Antwerpen-Centraal (van 1836 tot 1854) als het station Antwerpen-Oost (van 1873 tot 1905) een tijdlang de (foute) benaming station Borgerhout gedragen. Verder ligt het vormings- en goederenstation Antwerpen-Schijnpoort voor een groot deel van zijn oppervlakte op Borgerhouts grondgebied.

Politiek[bewerken]

Voormalige burgemeesters en districtvoorzitters[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van burgemeesters van Borgerhout voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Districtscollege[bewerken]

In de helft van de legislatuur, dus na drie jaar, worden de voorzitter en een aantal schepenen vervangen.

De districtsvoorzitter is:

Districtscollege
Districtsvoorzitter Marij Preneel (Groen)
Districtschepenen
  1. Roger Koreman (sp.a)
  2. Zohra Othman (PVDA+)
  3. Stephanie Van Houtven (sp.a)
  4. Luc Moerkerke (onafhankelijke)
  • Ikrame Kastit (Groen) volgt vanaf begin 2016 Roger Koreman (sp.a) op als schepen.

Districtsraad[bewerken]

Sinds 1 januari 2001 hebben alle Antwerpse districten een eigen districtsraad. De districtsraad wordt rechtstreeks verkozen tijdens de zesjaarlijkse gemeenteraadsverkiezingen.

De districtsraad heeft beslissingsbevoegdheid over sport-, jeugd-, cultuur- en seniorenbeleid. Ook over de communicatie van het district, de feestelijkheden en een gedeelte van de straat- en groenwerken kan de districtsraad beslissingen nemen. Over de andere domeinen kan de districtsraad adviezen geven.

De Borgerhoutse districtsraad telt 25 zetels sinds 2007.

Resultaten districtsverkiezingen sinds 2000[bewerken]

De eerste rechtstreeks verkozen districtsraad werd verkozen op 8 oktober 2000, en startte op 1 januari 2001. Ze telde toen 23 zetels.

De huidige districtsraad werd verkozen op 14 oktober 2012.

De volgende districtsraad wordt 6 jaar later op 14 oktober 2018 gekozen.

Partij 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012
Stemmen / Zetels % 23 % 25 % 25
CVP 12,68 3 - -
CD&V+N-VA - 13,02 3 -
CD&V - - 7,79 2 (1+1)
N-VA - - 25,5 7
VU-ID 3,77 1 - -
VLD 13,33 3 8,02 2 -
Open Vld - - 4,38 1
Vivant 1,38 0 - -
SP 14,38 3 - -
Sp.a-Groen - 42,46 12 36,06 9
AGALEV 15,76 4 - -
PVDA/PVDA+ 2,27 0 2,37 0 17,06 4
Vlaams Blok/Vlaams Belang 35,27 9 30,65 8 9,2 2
Borgerhout Bewust - 3,48 0 -
WOW 1,14 0 - -
Totaal stemmen 21908 22816 22008
Opkomst % 87,51 86,72
Blanco en ongeldig % 3,41 4,70 3,87

Bronnen: 2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
2006-2012: www.nieuwsblad.be: Verkiezingsuitslagen 2012 en www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012

De onderstreepte getallen vormen de hieruit onderhandelde bestuursmeerderheid. Van 2013 tot 2018 is dat een coalitie van sp.a-Groen, PVDA+ en een onafhankelijke (een voormalige CD&V'er). Samen is dat goed voor 14 van de 25 zetels.

Bekende inwoners[bewerken]

Geboren in Borgerhout[bewerken]

(chronologisch)

Wonen/woonden in Borgerhout[bewerken]

(alfabetisch)

Externe links[bewerken]