Ekeren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Ekeren
Deelgemeente in België
Wapen
Geografie
Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Geografische ligging 51°16′NB 4°25′OL
Oppervlakte 8,07 km²
Bevolking
Inwoners
- Bevolkingsdichtheid		 22.326 (31/12/2006)
2767 inw./km²
- Mannen
- Vrouwen		 49,07%
50,93%
Overige info
Postcode 2180
Zonenummer 03
   België

Ekeren is een plaats in België en een district van Antwerpen.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

[bewerken] Heerlijkheid Ekeren

Ekeren werd waarschijnlijk eind 7e eeuw door de heilige Lambertus van Maastricht gekerstend.

Het grondgebied van de oude heerlijkheid Ekeren omvatte het huidige district Ekeren, de gemeenten Hoevenen, Brasschaat en Kapellen met nog een stuk gebied dat thans aan het stedelijk district Antwerpen behoort. De heerlijkheid was één der grootste van het hertogdom Brabant. De oudste vermelding van Ekeren dateert van het jaar 1155. Op het einde van de 15e eeuw was Ekeren verdeeld onder drie heren. In het begin van de 16e eeuw trad daar verandering in. De samenvoeging van het ganse grondgebied werd door aankoop een voldongen feit.

[bewerken] Slag bij Ekeren

In 1703 vond in de Spaanse Successieoorlog bij Ekeren een treffen plaats tussen een Frans en een Nederlands leger. Het zag er voor het geallieerde (Nederlandse) leger lange tijd slecht uit, vooral toen de bevelhebber (Jacob van Wassenaer Obdam (1645-1714)) gescheiden raakte van zijn troepen en in paniek naar Breda vluchtte. Uiteindelijk eindigde deze schermutseling onbeslist. Van Wassenaer Obdam heeft daarna geen bevelhebberschap meer opgedragen gekregen.

[bewerken] Gemeente Ekeren

De Franse revolutie op het einde van de 18e eeuw stelde een einde aan de oude instellingen. Onder de nieuwe bewindhebbers werd Ekeren een gemeente en ressorteerde onder het Twee Neten-departement. In 1795 werden Hoevenen en Kapellen losgemaakt van Ekeren en bij de municipaliteit van Stabroek gevoegd. De gemeente Hoevenen werd in 1828 afgeschaft. Haar grondgebied werd verdeeld onder Ekeren en Kapellen. Brasschaat werd een zelfstandige gemeente in 1830. In 1846 werd een groot stuk van Ekeren bij Kapellen gevoegd : de wijken Essenhout, Den Hoorn, Kapelsestraat, Franse Heide. In 1866 werd Hoevenen terug zelfstandig. Door de uitbreiding van de haven werd in 1914 en 1929 opnieuw een groot gedeelte grondgebied afgestaan, ditmaal aan de stad Antwerpen.

[bewerken] District Ekeren

het Hof van Veltwijck, zetel van de districtsraad

Op 1 januari 1983 houdt de zelfstandige gemeente Ekeren op te bestaan. Het grootste gedeelte wordt bij de stad Antwerpen gevoegd, de rest bij de gemeente Kapellen.

In de districtsraad en bij de Ekerse bevolking is er een sterke tendens om terug te keren naar een zelfstandige gemeente Ekeren, veel meer dan dat in andere Antwerpse districten het geval is.

[bewerken] Demografie

Ekeren heeft 22.326 inwoners (31 december 2006) op een oppervlakte van 806,77 ha of 8.0677km². Honderden jaren terug was het grondgebied van Ekeren veel uitgestrekter dan nu.

[bewerken] Verdeling over de wijken

Ekeren kan ingedeeld worden in vier wijken (bevolkingsgegevens 2008; bron: Studiedienst Stadsobservatie):

  • Ekeren-centrum (statistische sectoren P0...) met 10.823 inwoners
  • Donk (statistische sectoren P2...) met 5.705 inwoners
  • Sint-Mariaburg (statistische sectoren P1...) met 4.372 inwoners
  • Leugenberg (statistische sectoren P3... en P5...) met 1.387 inwoners

De wijken Edison, Schoonbroek en Rozemaai (statistische sectoren J9...; 4.536 inwoners) sluiten aan bij Ekeren, maar behoren bij 2030 Antwerpen-3.

[bewerken] Evolutie van het inwonertal

[bewerken] 19e eeuw

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwonertal 4046 4571 3837 3998 4015 3035 3730 3992 4806
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

[bewerken] 20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1980 1982
Inwonertal 6026 8387 10.030 13.596 15.962 21.452 27.648 30.347 30.367
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 01/01/1980 + 31/12/1982

[bewerken] 21e eeuw

  • 31 december 2006 : 22.326

[bewerken] Bezienswaardigheden

[bewerken] Historische gebouwen

Station van Ekeren
  • Het Hof van Veltwijck
  • De Villa Geniets
  • De aloude Sint-Lambertuskerk
  • Hof De Bist
  • Hof van Moretus
  • Bistkapel
  • Station van Ekeren
  • Hagelkruiskapel
  • restant Oude Laarhof
  • Oude Pastorij Donk
  • Voormalige rijkswachtkazerne
  • Oud Gemeentehuis Markt
  • Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstandkerk Sint-Mariaburg

[bewerken] Monumenten Centrum

  • Akerbeeld
  • De Grote Zee, Hof De Bist
  • Monument der gesneuvelden
  • Standbeeld Z.M. Leopold II
  • Het Hagelkruis
  • De Wachtende Muze
  • De Literatuurbespeler
  • Lentekriebels

[bewerken] Monumenten Sint-Mariaburg

  • Beeld van O.L.-Vrouw
  • Beeld van het Heilig Hart
  • Monument voor de gesneuvelden

[bewerken] Ontspanning

[bewerken] Natuur & Parken

[bewerken] Evenementen

Op de zondag na carnaval wordt in Ekeren een oud folklorespel beoefend : gansrijden, waarbij ruiters op boerenpaarden trachten de kop van een in een net opgehangen dode gans af te trekken. Wie daarin slaagt is voor één jaar koning van de inrichtende vereniging. De gansrijdersvereniging van Ekeren heet De Lustige Gans, welke in 2007 voor het eerst, na een onderbreking van zeventig jaar, het gansrijden in Ekeren inrichtte. De naam van de vereniging verwijst naar een Ekerse gansrijdersmaatschappij uit het begin van de twintigste eeuw. Het gansrijden wordt ook beoefend in de andere polderdorpen ten noorden van Antwerpen: Hoevenen, Stabroek, Lillo, Berendrecht en Zandvliet.

Op de eerste zaterdag van maart gaat sinds 1973 doorheen het centrum van Ekeren een internationale carnavalstoet uit, ingericht door de Ekerse carnavalvereniging De Bierpruvers.

Op de zondag voor Pasen wordt in Ekeren een variant van het gansrijden te paard beoefend : hanenrijden, waarbij de gans vervangen is door een haan en de paarden door fietsen. Het Ekerse hanenrijden wordt sinds 1979 ingericht door de carnavalvereniging De Bierpruvers, in navolging van een traditie die in Ekeren bestond in de jaren 1946-1955.

Sinds 1999 wordt in Ekeren in de loop van augustus een gratis muziekfestival georganiseerd : Cirque@taque, in een organisatie van de vereniging Cirque@. De eerste jaren ging het festival door op de parochie- en scoutsterreinen in de wijk Bunt. Sinds 2006 vind Cirque@taque plaats op de zogenaamde Evenementenweide in het park Hof de Bist in de wijk Donk.

In de loop van het jaar zijn er in de verschillende wijken van Ekeren wijkfeesten. Zo zijn er de Mariaburgse Feesten in Sint-Mariaburg, de Buntse Feesten op de Bunt, en de Nobele Dagen van de Donk in Ekeren-Donk.

[bewerken] Politiek

[bewerken] Vóór de fusie

[bewerken] Burgemeesters

  • -1965 : J. Craeybeckx
  • 1966-1970 : A. De Baere
  • 1971-1981 : F. Palinckx
  • 1981-1982 : F. Tiest

[bewerken] Districtsraad

De Ekerse districtsraad telt 19 zetels.

[bewerken] Uitslagen van de districtsraadsverkiezingen

Op 8 oktober 2000 werden de eerste districtsraadsverkiezingen voor het gemeentedistrict Ekeren gehouden.

Partij 8 oktober 2000

19 zetels

 8 oktober 2006

19 zetels
VB 7
VB - VLOTT 7
agalev 2
Groen! 1
SP 2
sp.a - spirit 4
VLD 3
VLD - Vivant 2
CVP 3
CD&V - N-VA 3
2070 Ekeren 2 2

De onderlijnde getallen vormen de hieruit onderhandelde bestuursmeerderheid.

[bewerken] Districtscollege

Districtscollege
Districtsvoorzitter Ronny Kruyniers (sp.a)
Districtschepenen
  1. Koen Palinckx (CD&V)
  2. Christophe Thomas (Open VLD)
  3. Sabine Coene (2070 Ekeren)

[bewerken] Verkeer en vervoer

Ekeren telt twee spoorwegstations op de spoorlijn van Antwerpen naar Roosendaal: station Ekeren en station Sint-Mariaburg. Het station Antwerpen-Noorderdokken, langs spoorlijn 12 en spoorlijn 27A, ligt op voormalig Ekers grondgebied. De Ekerse spoorweghaltes station Ekeren-Brug en station Leugenberg, op spoorlijn 27A, zijn nu gesloten voor reizigers.

Ekeren ligt ook langs de autosnelweg A12 Antwerpen - Bergen op Zoom en de autosnelweg A1 Antwerpen - Breda.

De gewestweg N114 loopt dwars door het dorp en verbindt de N180 Noorderlaan in Antwerpen met de N11 in Stabroek. Ten zuiden van de Sint-Lambertuskerk is de N114 gesplitst. De N114a vormt de noordelijke rijrichting.

[bewerken] Trivia

De inwoners van Ekeren staan ook onder hun bijnaam "Bierpruvers" bekend, vanwege de vele brouwerijen die zich eertijds op het grondgebied van de oude heerlijkheid Ekeren bevonden. De Ekerse carnavalvereniging De Bierpruvers dankt haar naam aan de bijnaam van de Ekerenaars.

De Ekerse Putten in het Antwerpse recreatiedomein Muisbroek, die door de NMBS als waterbevoorradingsputten voor het station Antwerpen-Noord (toen nog station Oorderen geheten) werden gegraven, liggen voor drievierden (het oosten van de Grote Put en de Kleine Put geheel) op voormalig Ekers grondgebied. Het westelijk gedeelte van de Grote Put ligt op het voormalige grondgebied van het verdwenen polderdorp Wilmarsdonk.

De Ekerse begraafplaats in de Driehoekstraat is gelegen op een plaats die vanouds De Vink genoemd werd. "Iemand naar de vink dragen", voor "begraven worden", is een typisch Ekerse uitdrukking die door vele Ekerenaars nog gebruikt wordt, vooral dan door de oudere generatie. Het stadsmagazijn tegenover de begraafplaats heet ook "De Vink".

[bewerken] Partnersteden

Naast de Antwerpse partnersteden is Ekeren ook nog verzusterd met:

[bewerken] Bekende/belangrijke/beruchte Ekerenaars

[bewerken] Externe links

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  • Documentatiecentrum Antwerpse Noorderpolders
  • Geschiedenis van Ekeren door F. Bresseleers en H. Kanora, 1956
  • Wet van 22 maart 1929 houdende uitbreiding der stad Antwerpen door de inlijving bij haar grondgebied van de gemeenten Austruweel, Wilmarsdonck en Oorderen, alsmede van een gedeelte der gemeenten Eeckeren, Merxem, Hoevenen en Lillo. Belgisch Staatsblad van 25-26 maart 1929, nr. 84-85.


Districten in Antwerpen

Antwerpen · Berchem · Berendrecht-Zandvliet-Lillo · Borgerhout · Deurne · Ekeren · Hoboken · Merksem · Wilrijk

Lijst van Belgische gemeenten · Arrondissement Antwerpen · Antwerpen · Vlaanderen
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken
in andere talen