Waarloos

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Waarloos
Deelgemeente in België Vlag van België
Waarloos
Waarloos
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Gemeente Vlag Kontich Kontich
Coördinaten 51° 6′ NB, 04° 27′ OL
Algemeen
Oppervlakte 4,72 km²
Inwoners (2007) 1.852 (392,37 inw/km²)
Overig
Postcode 2550
Detailkaart
Waarloos
Waarloos
Locatie in Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Waarloos is een dorp in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Kontich. Waarloos heeft een oppervlakte van 4,72 km² en telt (in 2007) 1852 inwoners.

Toponymie[bewerken]

De naam is vermoedelijk afgeleid van de Germaanse woorden wardo en loos, die respectievelijk wacht en weide, glooiing betekenen. De samenstelling kan dan ook geïnterpreteerd worden als uitkijkhelling of uitzichtweide. In dit verband wordt vaak aangehaald dat er zich mogelijks een Romeinse wachtpost bevond op de Keizerenberg.

De oudste vermelding van het toponiem Waarloos is te vinden in een afschrift uit het cartularium van de abdij van Lobbes uit 1149, waarin bisschop Nicolaus Van Kamerijk het "Ecclesiam de Contheka cum appenditiis suis Warlos, Hemingscham, Nila." schenkt aan de abdijgemeenschap van Sint-Pieter te Lobbes.

Geschiedenis[bewerken]

Gallo-Romeinse Tijd[bewerken]

Hoewel er geen bewijzen van zijn, wordt er vermoed dat er zich een Romeinse wachtpost heeft bevonden aan de diverticulum Rumesta - Contiacum. Deze post zou zich op de keizerenberg bevonden hebben, later zouden kerk en centrum dichter naar Kontich zijn verplaatst.

Frankische Periode[bewerken]

In 1877 werd door de Kontichse vrederechter C. Thys een Frankische begraafplaats met dito voorwerpen, vermoedelijk uit de Merovingische tijd, ontdekt in Waarloos. Hoewel hij er een artikel over schreef, liet hij het echter na de specifieke plaats te vermelden.

Middeleeuwen[bewerken]

Waarloos behoorde in deze periode tot het Land van Mechelen of van Arkel, dat behoorde tot het markgraafschap Antwerpen. In de 15de eeuw vormde het samen met buurdorp Reet een schepenbank. In 1530 kwam Waarloos echter onder de schepenbank Kontich. Deze toestand duurde tot in 1620. Vanaf 1670 kreeg het dorp dan een zelfstandige schepenbank. De heerlijkheid werd in 1572 verkocht aan kardinaal Granvelle, en bleef tot 1616 toebehoren aan diens Graafschap Cantecroy. Later wisselde de heerlijkheid nog enkele malen van eigenaar. Zo waren Lucas van Opmeer (1626-1630), Maximiliaan van der Gracht (vanaf 1630), Jan-Karel de Cordes en zijn gelijknamige zoon en ten slotte Jacques de Raedt (vanaf 1646) heren van Waarloos. De laatste heren kwamen uit het geslacht della Faille en beheerden Waarloos tot aan de Franse Revolutie.

Moderne Tijd[bewerken]

In 1972 werd het dorp opgeschrikt door de moord op haar veldwachter door een jonge bende die enkel zijn dienstwapen wou bemachtigen. De moord vond plaats in de omgeving van de voormalige spoorwegsite. De gemeente Waarloos werd op 1 januari 1977 gefusioneerd met Kontich.

Geografie[bewerken]

Hydrografie[bewerken]

De deelgemeente heeft twee noemenswaardige waterlopen, met name de Hessepoelbeek en de Babbelkroonbeek.

Topografie[bewerken]

Waarloos heeft een oppervlakte van 471 ha. Het reliëf is zacht golvend, en varieert van 32 m in het zuidwesten tot 12 m in het noordoosten. Het hoogste punt van Waarloos is de keizerenberg.

Geologie[bewerken]

De bodem bestaat overwegend uit matig vochtige, lemige zandgrond.

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 610 589 622 652 725 786 798 787 813
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 873 1034 1103 1233 1466 1534 1493 1560
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De neogotische parochiekerk Sint-Michiel uit 1864 met haar toren uit de 15de à 16de eeuw en haar fraaie kunstwerken. De biechtstoel, meubilair, hoofdaltaar en gestoelte (met het wapen van de familie dela Faille) zijn van de hand van Jean-Baptiste Bethune, grondlegger van de neogotiek in België.
  • Het gedeeltelijk ommuurde kerkhof met o.a. de grafzerk van de familie della Faille uit de tweede helft van de 17de eeuw.

Cultuur[bewerken]

Uitgaan[bewerken]

  • Copa Cabana: Discotheek
  • Den Trap: Is een jeugdhuis dat opgericht werd in 1989.

Fanfare[bewerken]

  • Koninklijke fanfare Sint-Cecilia Waarloos: De fanfare werd opgericht op 2 februari 1931 onder voorzitterschap van Jozef Braeckmans. Vier jaar later heeft het eerste openbaar optreden plaats op de Wereldtentoonstelling van 1935 te Brussel. Sinds 13 oktober 1981 ten slotte, mag de fanfare de titel Koninklijke voeren.

Religie[bewerken]

De Sint-Michielsparochie behoorde aanvankelijk tot de moederparochie Kontich. In de loop van de 12de eeuw werd de Waarlose parochie zelfstandig. Het begevingsrecht, aanvankelijk in handen van de abdij van Lobbes, kwam in de 16de eeuw in handen van kardinaal Granvelle. Later ging het over op zijn opvolgers, de graven van Cantecroy. Als deel van de aartsdekenij Antwerpen, lag de parochie oorspronkelijk in het aartsbisdom Kamerijk, bij de oprichting van de nieuwe bisdommen in 1560 werd Waarloos echter ingedeeld bij het bisdom Antwerpen. Tussen 1802 en 1962 werd de Sint-Michielsparochie overgeheveld naar het aartsbisdom Mechelen, maar sinds de recentste reorganisatie opnieuw toegewezen aan het bisdom Antwerpen.

Mobiliteit[bewerken]

Historisch[bewerken]

Van 1907 tot 1968 had Waarloos een spoorwegstation op spoorlijn 25A die van Mechelen naar Antwerpen-Zuid reed.

Heden[bewerken]

Openbaar vervoer: Verschillende buslijnen van vervoersmaatschappij De Lijn verbinden Waarloos met Antwerpen, Mechelen en andere gemeenten in de omgeving.

Wegverkeer: De belangrijkste wegen die Waarloos doorkruisen zijn de N1 (die de deelgemeente verbindt met Mechelen, Kontich en Antwerpen), de Michel Geysemansstraat (Reet) en ten slotte de Waarloossteenweg (Duffel).

Politiek[bewerken]

Lijst van Oud-Burgemeesters[bewerken]

Burgemeester Ambtsperiode
Petrus Joannes De Vocht 1830 - 1852
Jan Baptist Spruyt 1853 - 1861
J.F. Ruytjens 1862 - 1866
Joannes Franciscus Van Noyen 1867 - 1872
J.B. De Wit 1973
Joannes Cornelius De Vocht 1874 - 1878
Joannes Franciscus Van Put 1879 - 1884
Joannes Cornelius De Vocht 1884 - 1903
Jan Baptist Francis 1903 - 1914
Jan Baptist Francis 1918 - 1927
Ferdinand Maes 1927 - 1932
Jan Baptist Van der Auwera 1932 - 1938
Hendrik Van Riet 1939 - 1947
Prosper De Vocht 1947 - 1962
Marcel Meert 1962 - 1977

Economie[bewerken]

In de 19e eeuw legden Ferdinand en Théophile Maes de basis van de later zo vermaarde Brouwerij Maes aan de Grote Steenweg. Ferdinand werd zelfs even burgemeester, van 1927 tot 1932, toen hij plots stierf. Twee jaar later werd de Dorpsstraat naar hem omgedoopt, als Ferdinand Maesstraat. Maes Pils groeide uit tot de nummer twee op de Belgische markt. In 2005 was het gedaan met bier brouwen te Waarloos. Het hele complex, ook de trotse koperen ketels, verdwenen voor goed uit het dorpsbeeld, om plaats te maken voor een industrieterrein.

Onderwijs[bewerken]

Lager Onderwijs[bewerken]

  • Sint-Michielschool, Oude Baan 1

Bekende Waarlosenaars[bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Waarloos of een andere significante band met het dorp hebben:

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • De geschiedenis van Waarloos, Dhr. Robert Van Passen, Gemeentebestuur van Kontich, 2000, D/2000/0978/1