Populier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Populier
Canadese populier (Populus canadensis)
Canadese populier (Populus canadensis)
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Fabiden
Orde: Malpighiales
Familie: Salicaceae (Wilgenfamilie)
Geslacht
Populus
L. (1753)
Schors van Canadese populier
Schors van Canadese populier
Blad van Italiaanse populier
Blad van Italiaanse populier
Zaden met zaadpluis
Zaden met zaadpluis
Populier op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Populier (Populus), ook wel poppel of peppel, is een geslacht van loofbomen uit de wilgenfamilie (Salicaceae).

Beschrijving[bewerken]

De snelgroeiende bomen kunnen tot 40 m hoog worden. De maximale leeftijd van de populier ligt op ongeveer tweehonderd jaar. Voor een goede groei hebben de bomen veel licht nodig.

Mannelijke bloeiwijze van Euramerikaanse populier

De bladeren zijn afwisselend geplaatst. Eindknoppen zijn groter dan de zijknoppen. In de herfst kleuren de bladeren goudgeel tot geel. Populieren uit de secties Populus en Aegiros hebben bladstengels die zijdelings afgeplat zijn, zodat ze gemakkelijk heen en weer wiegen in de wind. Evenals wilgen, hebben populieren een krachtige, oppervlakkige en verspreide wortelgroei. Daarom mogen ze niet dicht bij huizen, wegen en leidingen geplant worden. De wortels kunnen door zachte muren en gaatjes in muren groeien. Ook wegen en leidingen kunnen opgedrukt worden door de wortel van de populier. Moderne muren en wegen bieden genoeg weerstand.

Alle populieren (behalve Populus lasiocarpa) zijn tweehuizig (er zijn aparte mannelijke en vrouwelijke planten). De bloem is een hangend katje dat voor het uitlopen van het blad verschijnt. Mannelijke bloemkatten hebben vele (vijf tot veertig) meeldraden bijeen, de kleur is vaak rood. Ze vallen spoedig af als ze hun werk hebben gedaan (stuifmeel afgeven). Dit geschiedt door de wind (windbestuiving).

De vrouwelijke katjes blijven na de bestuiving tot in mei en juni hangen. Dan springt de doosvrucht open en komt het 3 x 1 mm grote zaad vrij. Het is omgeven door donzig pluis en voert ver op de wind mee. Sommige bomen produceren zoveel pluis dat het lijkt of het sneeuwt. Mensen kunnen voor dit pluis allergisch zijn. Lang niet alle pluis bevat een zaadje. Om te ontkiemen heeft het zaad een vochtig kiembed nodig zoals rivieroevers. Een populier wordt vruchtdragend na circa vijftien jaar.

Populieren vormen een belangrijke voedselbron voor rupsen.

Hout[bewerken]

Populierenhout
"Populierenwortelhout" (mappa)

Het hout is wit tot grijsachtig van kleur. Het wordt voor veel doeleinden gebruikt. In Nederland worden er klompen van gemaakt. In Spanje wordt het hout gebruikt voor het maken van sinaasappelkistjes. Verder wordt populierenhout gebruikt voor kratten, pallets, papier, triplex, kasten en niet te vergeten lucifers. Leonardo da Vinci schilderde de Mona Lisa op een paneel van populierenhout. Daarnaast werd het hout vanwege deszelfs lage gewicht in de middeleeuwen veel gebruikt om pijlen van te maken.

Voorkomen in Nederland en Vlaanderen[bewerken]

Van nature voorkomend in de Benelux zijn de Ratelpopulier (Populus tremula) en de Zwarte populier (Populus nigra): deze laatste komt echter zeer weinig voor.

Er worden echter op grote schaal populieren aangeplant, in allerlei gekweekte vormen (zie populierenteelt).

Ziekten en plagen[bewerken]

Populierenroest. Uredosporen op achterkant blad.

Populieren kunnen aangetast worden door een vrij groot aantal schimmels, bacteriën en insecten.

De bekendste schimmels zijn populierenroest van het geslacht (Melampsora), met name Melampsora larici-populina en schimmels van het geslacht Marssonina. Van Melampsora larici-populina komen vijf fysio's voor, E1, E2, E3, E4 en E5. Een andere bladziekte is bladvlekkenziekte (Marssonina brunnea), waarbij op de bladeren olijfgroene of bruinzwarte vlekken ontstaan.

Bacteriekanker (Xanthomonas populi) vormt bastkankers op de stam en takken, waarbij takken afsterven.

Van belang zijnde insecten zijn de wilgenhoutrups, de horzelvlinder, de grote en kleine populierenboktor en de populierenglasvlinder.

Taxonomie[bewerken]

Het geslacht Populus is onder te verdelen in vijf secties. De sectie Turanga bevat bomen uit Noord-Afrika welke niet voor het West-Europese klimaat geschikt zijn.

Populus × canadensis
  • Sectie Turanga (subtropische tot tropische gebieden in Zuidwest-Azië, Oost-Afrika)
    • Populus euphratica
    • Populus ilicifolia
  • Balsemhybriden - zwarte balsempopulieren
    • Populus deltoides × Populus trichocarpa, Populus 'Barn' en Populus 'Donk'.
    • Populus trichocarpa × Populus deltoides, Populus 'Beaupré' en Populus 'Boelare'
    • Populus maximowiczii × Populus × berolinensis, Populus 'Geneva' en Populus 'Oxford'
    • Populus maximowiczii × Populus nigra, Populus 'Rochester'
    • Populus maximowiczii × Populus trichocarpa, Populus 'Androscoggin'

Kweekvormen[bewerken]

Men onderscheidt de volgende kweekvormen:

  • Populus alba
  • Populus alba Raket
  • Populus canescens de Moffart
  • Populus canescens Witte van Haemstede
  • Populus canescens Limbricht
  • Populus Androscoggin
  • Populus Barn
  • Populus Donk
  • Populus Dorskamp
  • Populus Flevo
  • Populus Florence Biondi
  • Populus Fritsii Pauley
  • Populus marilandica
  • Populus nigra Italica
  • Populus nigra Vereecken
  • Populus nigra Woltersen
  • Populus Oxford
  • Populus Robusta
  • Populus Robusta Zeeland
  • Populus Rochester
  • Populus Spijk
  • Populus simonii fastigiata
  • Populus tremula

Externe links[bewerken]