Speelkaart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Speelkaarten met Hollands beeld
Enkele speelkaarten van het Anglo-Amerikaanse standaardbeeld, dat teruggaat op het beeld van Rouen

Speelkaarten worden gebruikt bij kaartspelen, in kansspelen, door goochelaars en voor het bouwen van kaartenhuizen. Een complete set speelkaarten wordt ook kaartspel, spel kaarten, zij het met meervoud kaartspellen, in Nederland stok en in het Vlaams ook wel boek[1]/bat genoemd.

In de gangbare vorm bestaat een kaartspel uit 52 'gewone' kaarten, die onderverdeeld worden in vier soorten, kleuren genoemd, van elk 13 kaarten:

  • 13 schoppen ()
  • 13 harten ()
  • 13 klaveren ()
  • 13 ruiten ()

Schoppen en klaveren zijn zwart en harten en ruiten zijn rood, maar het zijn niet deze fysieke kleuren, maar de soorten die met kleur aangeduid worden. (Er bestaan ook kaartspellen waarbij elke soort een eigen kleur heeft.) Elke soort kent

  • een 2 tot en met een 10,
  • een boer (of "zot"),
  • een vrouw (of "dame"),
  • een heer (of "koning"),
  • een aas (Oorspronkelijk 1. Op kaarten met het beeld van Parijs wordt de aas aangeduid als 1).

Daarnaast bevat een spel soms twee of drie jokers.

In Nederland is traditioneel het Hollands beeld gangbaar, met typische stadsgezichten op de azen. In België wordt met het beeld van Parijs gekaart met de typische aanduiding 1 voor de aas. Daarnaast vindt het Anglo-Amerikaanse standaardbeeld steeds meer ingang, dat gekenmerkt wordt door de versiering van de schoppenaas, dat herinnert aan de tijd, dat het monopolie op het drukken van schoppenaas in Engeland bij wet bij de overheid rustte en men schoppenaas van de Engelse fiscus moest kopen.

Bij jasspelen, zoals klaverjassen heet de troefboer wel jas en de troefnegen de nel.

Speelkaarten bestaan in twee veelgebruikte formaten. Enerzijds het bridge-formaat (56 mm x 88 mm) en anderzijds het poker-formaat (62 mm x 88 mm). Het poker-formaat is het meest gangbaar in de VS, terwijl het bridge-formaat vooral in Europa populair is.

Er zijn ook een aantal bekende merken, bijvoorbeeld de Amerikaanse; Bicycle, Tally Ho's, Bee's. Deze kaarten worden frequent door goochelaars gebruikt wegens hun standaardopdruk. Hierdoor vallen speciaal getrukeerde kaarten niet op indien ze in een spel gewone speelkaarten met dezelfde opdruk zitten. Daarnaast bestaan er ook talloze getrukeerde kaartspellen zoals het Svengali en het Stripper deck.

Naast het standaard kaartspel met de zogenaamde Franse (harten, schoppen, ruiten, klaveren) kleuren zijn er in Europa ook andere varianten bekend, zoals de kaartspellen met Duitse (harten, bladeren, bellen, eikels) en Italiaanse kleuren (bekers, stokken, munten, zwaarden), en het tarotspel.

De kaarten[bewerken]

Schoppen[bewerken]

Harten[bewerken]

Klaveren[bewerken]

Ruiten[bewerken]

Jokers[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties