Drukpers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Degelpers, 1811

Een drukpers is een machine die gebruikt wordt om tekst en / of afbeeldingen in oplage te vermenigvuldigen. De oudste drukpersen maakten speelkaarten, en waren dus afbeeldingen en niet letters. Deze dateren van omstreeks 1300 in Oostenrijk, ofwel Wenen ofwel Salzburg. In Zuid-Duitsland werd voor het eerst leters gebruikt, ca. 1450. De man die beroemd werd met deze innovatie is Guttenberg. Zijn beroemste werk is de Guttenberg Bijbel. Zuid-Duitsland, Basel en Venetie waren de belangrijkste centra voor gedrukte werken in de periode 1470-1550. Er waren vele verschillende drukkers actief en de onderwerpen van de werken liepen zeer uiteen. De drukpers heeft de verspreiding van informatie een nieuwe dimensie gegeven. Voorheen waren alle boeken handgeschreven en dit was zeer kostbaar en tijdrovend. Maar weinigen hadden een bibliotheek.

Om het in context te plaatsen: De beroemde bilbliotheek in Alexandrie had maar 4.000 boeken ofwel handschriften.

De drukpers maakte informatie breed toegankelijk. De renaissance heeft een extra impuls gekregen door de uitgaven van klassieke werken voor een breed publiek. In deze periode was Latijn een gangbare taal voor publicaties. Thomas More schreef 'Utopia' in het Latijn. En ook Erasmus schreef zijn 'Laus Stultitia', 'Lof der Zotheid', in het Latijn. Dit is middeleeuws Latijn en niet klassiek Latijn. De volgende stap was om in de volkstaal te schijven zoals Dante reeds had gedaan met zijn Divina Comedia. Erasmus liet zijn boeken drukken in Basel.

Het oudste type drukpers in Europa is de degelpers. Deze bestaat uit een stellage van een onderplaat waar de drukvorm op ligt en een bovenplaat (degel). De drukvorm wordt met de hand ingeïnkt. Vervolgens wordt er een vel papier op de drukvorm gelegd. De degel kan met behulp van een spindel omlaag gedraaid worden tot op de drukvorm. Door het aandraaien van de degel tegen het papier wordt de afdruk tot stand gebracht. De oudste Europese drukpersen zijn te bewonderen in het Plantin-Moretus museum in Antwerpen.

In de loop der eeuwen is de degel gemoderniseerd. Later werden cilinderpersen en rotatiepersen ontwikkeld waardoor de productiesnelheden enorm toenamen.
In de twintigste eeuw kwam het offsetprocedé in zwang. Daarnaast bestaan er persen voor foliedruk, diepdruk, zeefdruk en tampondruk.

Galerij [bewerken]

Referenties [bewerken]

  1. Buringh, Eltjo; van Zanden, Jan Luiten: "Charting the “Rise of the West”: Manuscripts and Printed Books in Europe, A Long-Term Perspective from the Sixth through Eighteenth Centuries", The Journal of Economic History, Vol. 69, No. 2 (2009), pp. 409–445 (417, table 2)
  2. a b c Incunabula Short Title Catalogue, consulté le 2 mars 2011

Zie ook [bewerken]