Vuurwapen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een vuurwapen is een wapen dat door middel van bij verbranding vrijkomende gassen een projectiel kan afschieten.

Geschiedenis[bewerken]

Een Chinees handkanon uit de Yuan-dynastie (1271-1368)

Vuurwapens zijn ontstaan na de uitvinding van het buskruit. In China waren rond het jaar 1000 al vuurwerk-raketten gevuld met buskruit in gebruik bij de oorlogsvoering. Of buskruit via handelsroutes naar Europa kwam of hier onafhankelijk ontdekt is is niet meer na te gaan. Een anekdote verhaalt dat een Duitse monnik die zich met alchemie bezighield buskruit per ongeluk ontdekt heeft. Rond het midden van de 14e eeuw verschijnen de eerste vuurwapens in Europa. De ontwikkeling van het kanon in de 15e eeuw met zijn tot dan toe ongekende kracht, maakt mede een einde aan de Middeleeuwen.

Vroege handvuurwapens[bewerken]

De eerste handvuurwapens die op het slagveld verschenen waren handkanonnen, ook wel handbus of veldslang. Dit was niet meer dan een klein kanon, met een korte loop, die aan het uiteinde van een stok bevestigd was. Uit de handbus ontstond de haakbus met een langere loop, een primitieve kolf, een kruitpan en een mechanisme om de lont in de pan te drukken. De haakbus had een haak vooraan het wapen, om het achter een muur of borstwering te kunnen vastklemmen om de terugslag op te vangen. Voor militair gebruik werd de haakbus in de 16e eeuw vervangen door het musket, een zwaardere uitvoering van de haakbus. Deze werd aan het eind van de zeventiende eeuw opgevolgd door de met vuursteenslot uitgeruste snaphaan.

Musket en snaphaan[bewerken]

Uitvergroting van de haakbus leidde omstreeks 1520 tot de musketten, het zwaarste vuurwapen dat nog door één man bediend kon worden. Die waren aanvankelijk zo zwaar dat ze op een fourquet (vork) steunden. Musketten werden, net als de haakbus, afgevuurd met een brandende lont.

Later werden de musketten handelbaarder, en werden er ontstekingsmechanismen ontwikkeld die met een stukje vuursteen werkten. Musketten die met een vuursteenslot waren uitgerust, werden snaphaan genoemd.

Geweer[bewerken]

In de loop van de negentiende eeuw werd de term snaphaan vervangen door geweer. Dit kwam mede omdat de snaphaan het hoofdwapen van de infanterie was geworden, nadat de invoering van de bajonet aan het einde van de zeventiende eeuw de piekenier overbodig had gemaakt.

Na anderhalf eeuw vrijwel ongewijzigd in dienst te zijn geweest, werd in de negentiende eeuw het vuursteenslot van het geweer vervangen door het percussieslot, waarbij een kleine hoeveelheid slagsas in een koperen hoedje werd ontstoken, het slaghoedje (ook genaamd percussieslaghoedje), door er een klap op te geven (zoals bij een klappertjespistool). Deze manier van ontsteken was minder gevoelig voor vocht en regen dan de twee voorgaande, maar belangrijker nog, was veel sneller en gaf geen lichtflits die het wild verjaagde.

Gedurende de negentiende eeuw wordt het gladloops geweer definitief verdrongen door geweren met getrokken loop, waarmee puntige kogels een draaiing krijgen tijdens het afvuren, waardoor het wapen nauwkeuriger wordt. Hoewel dit al veel eerder werd toegepast, komt het getrokken geweer pas echt tot goed gebruik met de komst van de Minié-kogel in 1846. Deze kogel, genoemd naar zijn uitvinder de Franse kapitein Minié, maakt het mogelijk om voorladers met een getrokken loop toch snel te laden. Het vier keer zo grote bereik van het geweer met Minié-kogels over het gladloops geweer maakte dat deze op slag verouderd was.

Het laden van het geweer werd aanzienlijk vereenvoudigd (en versneld) met de komst van zgn. achterladers, waarbij een patroon, die de kogel, de lading en de ontsteking bevat, in één keer wordt ingebracht aan de achterkant van het wapen.

Voortschrijdingen in technologie maakte de invoering van zelfladende (semi-automatische en automatische) geweren in de twintigste eeuw mogelijk.

Pistool[bewerken]

De Walther PPK, het beroemde pistool van James Bond

Een pistool is een vuistvuurwapen, vaak gebruikt voor persoonlijke verdediging. Met een pistool kan een geoefende schutter gemiddeld op 50 meter nog goed gericht schieten. Ongeoefende personen hebben vaak op zeven meter afstand al moeite een doel te raken. Pistolen zijn meestal half-automatisch en hebben een patroonhouder die vaak verwerkt zit in de pistoolgreep. Dit is het verschil met een revolver, waarbij de patronen in een trommel zitten. Er zijn ook zogenaamde "automatische pistolen", maar deze benaming is fout, de juiste benaming is machinepistool of pistoolmitrailleur, zoals de uzi. Er zijn ook zelfgemaakte enkelschotspistolen en jachtpistolen, die hagel in plaats van kogels verschieten. (Meestal worden deze zogenaamde jachtpistolen meer gebruikt voor de persoonlijke verdediging dan voor de jacht.) Ook bestaan er een paar enkelschotspistolen zoals de Thompson Center Contender, dit wapen kan op eenvoudige wijze van een andere loop worden voorzien waardoor elk denkbaar kaliber kan worden verschoten: vanaf 0.22-kleinkaliber- tot grootkaliber-geweerpatronen.

Kanon[bewerken]

Dit wapen doet gedurende de Middeleeuwen zijn intrede. Het is het krachtigste en grootste vuurwapen.

Verschillende soorten vuurwapens[bewerken]

Opsomming naar kaliber[bewerken]

Vuurwapens bestaan in talloze variëteiten. Een kleine selectie naar kaliber:

  • pistool: handvuurwapen, enkelschots of met schuifmagazijn
  • revolver: handvuurwapen met draaiend magazijn (trommel)
  • pistoolmitrailleur: klein vuurwapen dat automatisch vele pistoolpatronen vlak na elkaar kan afschieten (snelvuur)
  • geweer: draagbaar vuurwapen met langere loop en hoge mondingssnelheid
  • karabijn: geweer met kortere loop
  • mitrailleur: snelvuurgeweer
  • kanon: niet meer draagbaar vuurwapen waarvan de projectielen een rechte baan beschrijven
  • houwitser: niet draagbaar wapen waarvan de projectielen een kromme baan beschrijven
  • mortier: vuurwapen waarvan de projectielen een kromme, en relatief steile, baan volgen

Opsomming naar gebruik[bewerken]

En een indeling naar doel of wijze van gebruik is ook mogelijk, b.v.:

Opsomming naar techniek[bewerken]

of een indeling naar diverse mechanismen:

Typen pistool:

Merken/typen[bewerken]

Merken/typen pistool:

Enkele modellen machinepistool

De Uzi

Enkele modellen geweer:

Typen houwitser: zie houwitser.

Typen mortier:

Zie ook[bewerken]