Haakbus

Een collectie haakbussen
Topkapi-paleis, Istanboel, Turkije

De haakbus of lontslotgeweer (Frans: arquebuse) was een primitief vuurwapen dat van de 15e tot de 17e eeuw werd gebruikt. Het was de voorganger van de musket en was iets kleiner dan zijn voorgangers, zodat het gemakkelijker te dragen was. Het wapen werd ontstoken met een lont. Het dankt zijn naam aan de haak die aan de loop werd bevestigd en waaraan het wapen kon worden opgehangen.

De haakbus bereikte grote bekendheid tijdens de Slag bij Pavia in 1525. De nederlaag van Franse ridders als gevolg van een kogelregen afgevuurd door haakbussen inspireerde andere legerleiders het wapen te gebruiken. Tot dan werden hand- en/of kruisbogen gebruikt. Hoewel de haakbus veel minder nauwkeurig was dan de handboog leverde het gebruik toch strategisch voordeel op: haakbusschutters waren in veel grotere getale beschikbaar. Het opleiden van boogschutters (zeker de superieure Engelse boogschutters) duurde jaren en vereiste grote lichamelijke kracht, terwijl het leren gebruiken van een haakbus slechts enkele weken in beslag nam en geen tot weinig eisen stelde aan de bouw van een persoon.

In de 16e eeuw begonnen musketten de haakbus langzaam te vervangen, behalve in landen als Japan en Korea, waar het gebruik van vuurwapens sterk werd ingeperkt.

Zie ook

• Haakbusschutter