Łódź (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Łódź
Stad in Polen Vlag van Polen
POL Łódź flag.svg POL Łódź COA.svg
Łódź (stad)
Łódź (stad)
Situering
Woiwodschap Łódź
District stadsdistrict
Coördinaten 51° 46′ NB, 19° 27′ OL
Algemeen
Oppervlakte 293,25 km²
Inwoners (2010) 737.098 (2593 inw/km²)
Overig
Identificatiecode 10610
Website lodz.pl
Portaal  Portaalicoon   Polen

Łódź (Geluidsfragment [wut͡ɕ] (info / uitleg)) is met 737.098 inwoners (2010) de derde stad van Polen. De stad ligt 130 km ten zuidwesten van Warschau, ongeveer op het geografische middelpunt van het land en is de hoofdstad van het gelijknamige woiwodschap.

Het is een jonge stad, die haar stormachtige groei halverwege de negentiende eeuw te danken had aan de textielindustrie. Łódź verwierf faam als het Manchester van het Oosten. De bevolking steeg van 13.000 in 1840 tot 506.000 in 1913. De stad was in 1892 het decor van de eerste algemene staking in Polen. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was Łódź een van de dichtstbevolkte steden ter wereld.

Łódź heeft een van de grootste joodse begraafplaatsen (180.000 graven) van Europa. Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog was ruim 34% van de inwoners joods. In 1939 bezette nazi-Duitsland de stad, die in 1940 Litzmannstadt ging heten, naar generaal Karl Litzmann. Meer dan 300.000 mensen kwamen in het Getto van Łódź te wonen, dat in augustus 1944 vernietigd werd. Slechts negenhonderd mensen overleefden.

Karakteristiek in het stadsbeeld zijn de textielfabrieken en fabrikantenvilla's in neostijlen en jugendstil. Daartoe behoort de villa van Leopold Rudolf Kindermann (ulica Wólczańska 31), een van de belangrijkste jugendstilgebouwen in Polen. De Witte Fabriek (ulica Piotrkowska 282) staat symbool voor de geschiedenis van de textielindustrie, die van heinde en verre (Duitsland, Rusland, Oostenrijk) arbeiders aantrok. Interessant is ook het Grand Hotel (ulica Piotrkowska 72), een eeuw geleden een van de grootste en voornaamste hotels in Europa. Aan de ulica Piotrkowska staan nog vele andere belangwekkende gebouwen. Deze straat meet ruim vier kilometer en is een van de langste winkelstraten in Europa.

Dankzij haar centrale ligging heeft de stad een luchthaven en het grootste goederenstation van Polen. Het is tevens een belangrijke handelsstad (beurzen).

Kunst en cultuur[bewerken]

Łódź is de hoofdstad van de Poolse film. Regisseurs als Krzysztof Kieślowski, Roman Polański en Andrzej Wajda studeerden er aan de Filmacademie. Wajda wijdde zijn film The Promised Land aan de opkomst van de stad.

Musea[bewerken]

Łódź heeft een belangrijk museum voor moderne en hedendaagse kunst, het Muzeum Sztuki w Łodzi, met veel aandacht voor het constructivisme.

Sport[bewerken]

Łódź telt twee voetbalclubs die ook buiten Polen enige bekendheid genieten: ŁKS Łódź en Widzew Łódź. De eerste speelt in het Stadion ŁKS (capaciteit 12.160 toeschouwers), de tweede in het Stadion Widzewa (capaciteit 10.500 toeschouwers). ŁKS werd twee keer landskampioen en is de traditieclub van de stad en speelde van 1921 met enkele onderbrekingen in de hoogste klasse tot 2000, sindsdien speelde de club nog maar enkele seizoenen in de hoogste afdeling. Widzew brak pas in 1975 echt door en behaalde inmiddels vier landstitels. Midden jaren 2004 kreeg de club problemen en speelde enkele seizoenen in de tweede klasse, maar is sinds 2010 opnieuw in de hoogste klasse aanwezig.

De stad was in 1995 de startplaats van de Ronde van Polen, een wielerkoers die ging over een afstand van 1235,8 kilometer, verspreid over acht etappes. De wielerkoers werd dat jaar gewonnen door de Poolse renner Zbigniew Spruch.

Galerij[bewerken]

Partnersteden[bewerken]

Geboren[bewerken]